Najważniejsze
- •Projekt NeuroPain w LMU Klinikum w Monachium ma sprawdzić, czy przewlekły ból pleców można leczyć bardziej precyzyjnie, dopasowując terapię do aktywności mózgu konkretnej osoby.
- •Badacze najpierw wykorzystają fMRI, aby zidentyfikować obszar mózgu najbardziej związany z indywidualnym doświadczeniem bólu, a następnie zadziałają na niego fokalnym ultradźwiękiem.
- •Metoda ma być przykładem nieinwazyjnej neuromodulacji i podejścia „one size fits all” zastąpić leczeniem spersonalizowanym.
- •Do badania są nadal poszukiwane osoby z przewlekłym bólem pleców, a projekt pozostaje na etapie badawczym.
- •Tłem dla projektu jest duża skala problemu: w Niemczech z przewlekłym bólem żyje ponad 20 milionów osób, a dotychczasowe leczenie często daje tylko częściową ulgę.
W czerwcu 2026 r. w LMU Klinikum w Monachium ruszy projekt NeuroPain, który ma testować spersonalizowane leczenie przewlekłego bólu pleców z użyciem fMRI i fokalnego ultradźwięku.
W czerwcu 2026 roku w Klinice Neurologii LMU Klinikum w Monachium rozpocznie się projekt badawczy NeuroPain. Zespół chce indywidualnie leczyć przewlekły ból pleców, wykorzystując funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) do wskazania obszarów mózgu związanych z bólem, a następnie modulując je fokalnym ultradźwiękiem.
Badanie prowadzą dr Enrico Schulz, Veronica Meedt, M.Sc., oraz dr Daniel Keeser. Jak podaje LMU Klinikum, projekt ma w tej formie charakter unikalny, ponieważ zamiast standardowego podejścia „one size fits all” ma dopasowywać terapię do wzorca aktywności mózgu konkretnej osoby. Zespół nadal poszukuje osób z przewlekłym bólem pleców, które mogłyby wziąć udział w badaniu.
Według szacunków w Niemczech z przewlekłym bólem żyje ponad 20 milionów osób, a najczęściej dotyczy on właśnie okolicy pleców. Dotychczas stosowane metody, takie jak leki przeciwbólowe i fizjoterapia, często przynoszą tylko częściową ulgę. Przy długotrwałym stosowaniu leków problemem pozostają też działania niepożądane.
Jak ma działać NeuroPain
NeuroPain ma sprawdzić, czy dokładniejsze rozpoznanie mechanizmów bólu w mózgu pozwoli lepiej dobrać interwencję. W pierwszej fazie badania uczestnicy przejdą kilka skanów fMRI. Podczas badania będą na bieżąco oceniać natężenie swoich spontanicznych, przewlekłych bólów pleców, a badacze mają obserwować, jak zmienia się aktywność mózgu wraz ze zmianami bólu. Na tej podstawie zespół wyznaczy u każdej osoby region najbardziej związany z jej doświadczeniem bólu.
W drugiej fazie badacze zastosują w tym właśnie miejscu fokalny ultradźwięk. Ta metoda należy do nieinwazyjnej neuromodulacji, czyli technik, które wpływają na aktywność mózgu z zewnątrz. W projekcie wykorzystane mają być niewielkie przetworniki umieszczane na czaszce, które kierują fale ultradźwiękowe do wybranego obszaru z dużą precyzją.
Tło projektu stanowi rosnące zainteresowanie medycyną precyzyjną w terapii bólu. Badacze wskazują, że przewlekły ból może być przetwarzany w różnych obszarach mózgu u różnych pacjentów, co mogło ograniczać skuteczność wcześniejszych badań nad neuromodulacją. NeuroPain ma sprawdzić, czy indywidualne mapowanie aktywności mózgu może przełożyć się na skuteczniejsze leczenie.
Jeśli badanie potwierdzi założenia zespołu, może otworzyć drogę do bardziej spersonalizowanych metod terapii przewlekłego bólu. Na razie projekt pozostaje na etapie badawczym, a jego twórcy zapowiadają dalszą rekrutację uczestników.
Najważniejsze elementy projektu NeuroPain
| Element | Opis |
|---|---|
| Ośrodek | LMU Klinikum, Monachium |
| Start projektu | czerwiec 2026 |
| Badacze prowadzący | dr Enrico Schulz, Veronica Meedt, M.Sc., dr Daniel Keeser |
| Metoda obrazowania | funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) |
| Interwencja | fokalny ultradźwięk |
| Populacja badana | osoby z przewlekłym bólem pleców |
| Cel | spersonalizowane leczenie oparte na wzorcu aktywności mózgu |
Źródło: treść artykułu oraz materiały LMU Klinikum / IDW
A secondary head-to-head comparison of low-intensity focused ultrasound and repetitive transcranial magnetic stimulation for motor recovery after stroke.
PloS one
Jak działa projekt NeuroPain
Źródło: opis projektu NeuroPain w artykule i materiałach LMU Klinikum
Słownik pojęć
- fMRI (funkcjonalny rezonans magnetyczny)
- Badanie obrazowe pokazujące aktywność mózgu w czasie wykonywania zadania lub odczuwania bodźca.
- Neuromodulacja
- Techniki wpływające na aktywność układu nerwowego z zewnątrz, np. za pomocą prądu, pola magnetycznego lub ultradźwięków.
- Fokalny ultradźwięk
- Precyzyjnie kierowane fale ultradźwiękowe używane do oddziaływania na wybrane obszary mózgu.
- Przewlekły ból
- Ból utrzymujący się przez dłuższy czas, zwykle powyżej 3 miesięcy.
- Personalizowana medycyna
- Podejście do leczenia dopasowane do cech konkretnego pacjenta, a nie do jednej wspólnej schematycznej terapii.
- Transducer
- Przetwornik emitujący fale ultradźwiękowe i kierujący je do wybranego miejsca.
