Najważniejsze
- •Proces Lindsay Clancy, oskarżonej o zabójstwo trojga dzieci, wywołał w USA dyskusję na temat psychozy poporodowej i systemowych braków w opiece psychiatrycznej dla matek.
- •Zaburzenia psychiczne są obecnie główną przyczyną zgonów okołoporodowych w Stanach Zjednoczonych, wyprzedzając powikłania czysto somatyczne.
- •Amerykański system ochrony zdrowia stawia bariery finansowe przed młodymi matkami – brak powszechnych badań przesiewowych, krótki okres ubezpieczenia Medicaid po porodzie oraz brak płatnego urlopu macierzyńskiego.
- •Trwa walka o reformy prawne, takie jak projekt ustawy Momnibus Act, który ma na celu systemowe wsparcie zdrowia psychicznego matek.
Proces Lindsay Clancy, oskarżonej w stanie Massachusetts o zabójstwo trojga dzieci, wywołał w USA debatę publiczną na temat opieki psychiatrycznej dla kobiet w okresie poporodowym.
Skala zaburzeń psychicznych u matek po porodzie w USA
Dane: Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
36-letnia Lindsay Clancy, była pielęgniarka położnicza ze stanu Massachusetts, odpowiada przed sądem za zabójstwo trojga swoich dzieci. Obrona oskarżonej argumentuje, że w chwili czynu cierpiała ona na ciężką psychozę poporodową. To rzadkie zaburzenie psychiczne dotyka od jednej do dwóch na tysiąc kobiet po porodzie. Dane Centers for Disease Control and Prevention (CDC) wskazują, że znacznie powszechniejsza depresja poporodowa dotyczy około 12,5% kobiet w Stanach Zjednoczonych. Z kolei całe spektrum okołoporodowych zaburzeń nastroju i stanów lękowych dotyka nawet 20% matek w tym kraju.
Systemowe bariery w diagnostyce
Te trudne doświadczenia potwierdzają relacje pacjentek poszukujących wsparcia. Adrienne Griffen, dyrektor generalna organizacji Maternal Mental Health Leadership Alliance, zmagała się z ciężką depresją poporodową w 2001 roku. Właściwej pomocy medycznej szukała przez sześć miesięcy. Z kolei prof. Bridget María Chesterton, wykładowczyni historii, w styczniu 2019 roku – około dwa tygodnie po przedwczesnym porodzie – przeszła ostry epizod psychotyczny. W rezultacie dwukrotnie trafiała na dwutygodniowe leczenie do szpitala BryLin w Buffalo. Choć Amerykańskie Towarzystwo Położników i Ginekologów (ACOG) zaleca rutynowe badania przesiewowe pod kątem zdrowia psychicznego u ciężarnych i położnic, ich powszechne wdrażanie w amerykańskich placówkach medycznych napotyka bariery strukturalne.
Zaburzenia psychiczne stanowią obecnie główną przyczynę zgonów okołoporodowych w Stanach Zjednoczonych. Amerykański system ubezpieczeń zdrowotnych opiera się na opłatach zryczałtowanych za opiekę położniczą, które nie obejmują kosztów diagnostyki i leczenia psychiatrycznego. Taki model finansowania ogranicza motywację lekarzy do wykonywania badań przesiewowych. Ginekolodzy wskazują również na problem odpowiedzialności prawnej w sytuacji, gdy brakuje wolnych miejsc u psychiatrów specjalizujących się w psychiatrii okołoporodowej. Sytuację pogarsza brak płatnego urlopu macierzyńskiego na poziomie federalnym oraz wygasanie ubezpieczenia Medicaid już po 60 dniach od porodu. Odcina to uboższe i nieubezpieczone pacjentki od niezbędnej terapii.
Spór o poczytalność i przyszłość reform
Prokuratura w procesie Clancy konsekwentnie odrzuca wersję o niepoczytalności, twierdząc, że oskarżona działała z premedytacją. Śledczy powołują się na precyzyjne zaplanowanie czasu nieobecności męża oraz historię wyszukiwania informacji w telefonie oskarżonej. Wyrok w tej sprawie może wpłynąć na przyszłość reform ubezpieczeniowych oraz losy projektów ustaw wspierających zdrowie psychiczne matek – w tym federalnego projektu Momnibus Act, którego celem jest systemowe uregulowanie opieki okołoporodowej.
Porównanie psychozy poporodowej i depresji poporodowej
Psychoza poporodowa
Depresja poporodowa
Słownik pojęć
- Psychoza poporodowa
- Najcięższe zaburzenie psychiczne związane z porodem, charakteryzujące się nagłym wystąpieniem omamów, urojeń, dezorientacji i drastycznych zmian zachowania u matki.
- Depresja poporodowa
- Kliniczne zaburzenie nastroju dotykające kobiety po porodzie, charakteryzujące się głębokim smutkiem, lękiem, zmęczeniem i trudnościami w nawiązaniu więzi z noworodkiem.
- Medicaid
- Amerykański program ubezpieczeń zdrowotnych dla osób i rodzin o niskich dochodach, współfinansowany przez rządy stanowe i federalny.
- Momnibus Act
- Zaproponowany w Kongresie USA pakiet ustaw mający na celu poprawę opieki zdrowotnej nad ciężarnymi i rodzącymi, ze szczególnym uwzględnieniem mniejszości rasowych i zdrowia psychicznego.
- Badania przesiewowe (screening)
- Działania medyczne (np. kwestionariusze psychologiczne) mające na celu wczesne wykrycie chorób u osób, które nie wykazują jeszcze wyraźnych objawów klinicznych.