Najważniejsze
- •Kobiety z endometriozą poddające się in vitro wykazywały istotnie wyższy poziom objawów depresyjnych (5,5%) niż pacjentki bez tego schorzenia (0,8%).
- •Ciężka głęboka dyspareunia (ból podczas współżycia) okazała się niezależnym czynnikiem ryzyka zaburzeń nastroju i lękowych z ilorazem szans wynosiącym 2,7.
- •Pacjentki z endometriozą zamrażające oocyty znacznie częściej korzystały w przeszłości ze wsparcia psychologicznego (21,1% vs 4,4%) oraz przyjmowały leki psychotropowe (13,2% vs 2,2%).
- •Autorzy badania apelują o rutynową integrację profesjonalnej opieki psychologicznej z procedurami zapłodnienia pozaustrojowego, szczególnie u pacjentek z bolesną postacią endometriozy.
Kobiety z endometriozą poddające się procedurze in vitro wykazują nasilone objawy depresyjne w porównaniu z pacjentkami bez tego schorzenia – wynika z badania zaprezentowanego we wrześniu 2026 roku.
Kobiety z endometriozą poddające się zapłodnieniu in vitro wykazują istotnie nasilone objawy depresyjne w porównaniu z pacjentkami wolnymi od tego schorzenia. Takie wnioski płyną z obserwacyjnego badania kohortowego przeprowadzonego w klinice uniwersyteckiej, którego wyniki zaprezentowano we wrześniu 2026 roku.
Wyniki badania kohortowego
Obserwacją objęto 324 kobiety przechodzące stymulację jajników od listopada 2023 r. do maja 2024 r. Endometriozę zdiagnozowano za pomocą ultrasonografii lub rezonansu magnetycznego u 34,3% uczestniczek badania (111 pacjentek). W grupie 196 kobiet podchodzących bezpośrednio do procedury in vitro (IVF) lub docytoplazmatycznej iniekcji plemnika (ICSI) kryteria prawdopodobnej depresji w skali HADS spełniło 5,5% pacjentek z endometriozą (4 z 73 osób). W grupie kontrolnej odsetek ten wyniósł 0,8% (1 osoba ze 123).
Badacze zidentyfikowali głęboką dyspareunię, czyli ból występujący podczas stosunku, jako niezależny czynnik ryzyka zaburzeń nastroju i lękowych u analizowanych pacjentek (iloraz szans OR = 2,7). Z kolei w podgrupie 128 kobiet zamrażających oocyty ze względów pozanonkologicznych pacjentki z endometriozą znacznie częściej zgłaszały korzystanie ze wsparcia psychologicznego w przeszłości (21,1% wobec 4,4% w grupie kontrolnej) oraz wcześniejsze przyjmowanie leków psychotropowych (13,2% wobec 2,2%).
Konieczność rutynowej opieki psychologicznej
Endometrioza dotyka od 10 do 15% kobiet w wieku rozrodczym i stanowi jedną z głównych przyczyn niepłodności. Schorzenie wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym oraz silnymi dolegliwościami bólowymi. Choć międzynarodowe wytyczne – w tym rekomendacje Europejskiego Towarzystwa Rozrodu Człowieka i Embriologii – zalecają oferowanie opieki psychospołecznej podczas leczenia niepłodności, wsparcie psychologiczne nadal nie stanowi standardowego elementu procedur in vitro.
Autorzy opracowania wskazują na pilną potrzebę włączenia pomocy psychologicznej do procedur medycznie wspomaganego rozrodu, w szczególności u kobiet obciążonych bolesną postacią endometriozy. Jednocześnie badacze zaznaczają ograniczenia metodologiczne analizy, wynikające z niewielkiej liczby bezwzględnej pacjentek z objawami depresyjnymi oraz oceny poziomu lęku w dniu pobrania oocytów, kiedy stres sytuacyjny naturalnie osiąga najwyższy poziom.
Kluczowe statystyki badania: Endometrioza a zdrowie psychiczne podczas IVF
Porównanie wskaźników zdrowia psychicznego u pacjentek z endometriozą i bez endometriozy
| Wskaźnik / Parametr | Pacjentki z endometriozą | Grupa kontrolna (bez endometriozy) | Znaczenie statystyczne / Iloraz szans |
|---|---|---|---|
| Prawdopodobna depresja (skala HADS) w procedurze IVF/ICSI | 5,5% (4 / 73) | 0,8% (1 / 123) | Istotnie wyższe ryzyko w grupie z endometriozą |
| Wcześniejsze korzystanie ze wsparcia psychologicznego (grupa zamrażająca oocyty) | 21,1% | 4,4% | Blisko 5-krotnie częściej |
| Wcześniejsze przyjmowanie leków psychotropowych (grupa zamrażająca oocyty) | 13,2% | 2,2% | 6-krotnie częściej |
| Ciężka głęboka dyspareunia jako czynnik ryzyka zaburzeń nastroju | Obecna | Brak | OR = 2,7 |
Źródło: Obserwacyjne badanie kohortowe w klinice uniwersyteckiej (wrzesień 2026 r.)
Słownik pojęć
- Endometrioza
- Przewlekła choroba ginekologiczna, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy (endometrium) występuje poza jamą macicy, wywołując stan zapalny, ból oraz problemy z płodnością.
- ICSI (Docytoplazmatyczna injekcja plemnika)
- Metoda zapłodnienia pozaustrojowego polegająca na bezpośrednim wprowadzeniu pojedynczego plemnika do komórki jajowej (oocytu).
- Głęboka dyspareunia
- Bolesność występująca podczas stosunku płciowego; postać głęboka wiąże się często ze zmianami endometrialnymi w obrębie więzadeł krzyżowo-macicznych lub zatoki Douglasa.
- Skala HADS
- Hospital Anxiety and Depression Scale – standaryzowany kwestionariusz oceny poziomu lęku i depresji stosowany powszechnie w praktyce klinicznej.
- Iloraz szans (OR)
- Miernik statystyczny określający, ile razy szansa na wystąpienie danego zdarzenia jest większa (lub mniejsza) w jednej grupie w porównaniu do drugiej.
