Najważniejsze
- •Ośmiotygodniowa suplementacja probiotykami zawierającymi szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium znacząco zwiększa grubość endometrium u kobiet z PCOS poddawanych IUI.
- •Mimo korzystnego wpływu na endometrium, badanie nie wykazało statystycznie istotnego wzrostu liczby zajść w ciążę kliniczną (14% w grupie probiotyków vs 4% w grupie placebo).
- •W badaniu wzięło udział 100 pacjentek, a podawany preparat zawierał 6 miliardów CFU trzech szczepów bakterii kwasu mlekowego.
- •Dla ostatecznego potwierdzenia skuteczności klinicznej i wpływu na wskaźnik żywych urodzeń konieczne są większe badania na grupie 300–400 pacjentek.
Ośmiotygodniowa suplementacja probiotykami u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (PCOS) poddawanych inseminacji domacicznej zwiększa grubość endometrium, ale nie wpływa istotnie na odsetek uzyskanych ciąż.
Naukowcy z Uniwersytetu Nauk Medycznych w Kaszanie wykazali, że ośmiotygodniowa suplementacja probiotykami u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (PCOS) poddawanych inseminacji domacicznej (IUI) zwiększa grubość endometrium. Badanie kliniczne, które ukazało się w maju 2023 roku w czasopiśmie Probiotics and Antimicrobial Proteins, nie potwierdziło jednak statystycznie istotnego wpływu tej terapii na zwiększenie odsetka zajść w ciążę.
W randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo, wzięło udział 100 pacjentek w wieku od 19 do 37 lat. Kobiety z grupy badanej przyjmowały codziennie doustnie jedną kapsułkę zawierającą trzy szczepy bakterii: Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei oraz Bifidobacterium bifidum. Łączna dawka wynosiła 6 × 10^9 CFU (po 2 × 10^9 CFU na każdy szczep). Projekt sfinansował Uniwersytet Nauk Medycznych w Kaszanie z grantu o numerze 6092. Zaangażowana firma farmaceutyczna nie uczestniczyła w analizie danych ani w opracowywaniu wyników.
Wyniki badania i wpływ na błonę śluzową macicy
Badacze odnotowali istotny wzrost średniej grubości endometrium u kobiet przyjmujących probiotyk w porównaniu z grupą placebo (p = 0,028). Analiza regresji liniowej potwierdziła tę zależność (beta = 0,618; 95-procentowy przedział ufności: 0,167 do 1,069; p = 0,008). Naukowcy nie zaobserwowali natomiast różnic w liczbie dominujących pęcherzyków jajnikowych o średnicy powyżej 18 milimetrów. Odsetek ciąż klinicznych wyniósł 14% w grupie stosującej probiotykoterapię i 4% w grupie placebo. Wynik ten okazał się jednak nieistotny statystycznie (p = 0,081), co autorzy przypisują zbyt małej próbie badawczej.
Znaczenie kliniczne i kontekst patofizjologiczny
Zespół policystycznych jajników (PCOS) dotyka od 8 do 13% kobiet w wieku rozrodczym i stanowi główną przyczynę niepłodności wynikającej z braku owulacji. Błona śluzowa macicy o grubości co najmniej 7–8 mm ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego zagnieżdżenia się zarodka podczas procedury inseminacji domacicznej. Dysbioza jelitowa nasila insulinooporność oraz stan zapalny u pacjentek z tym schorzeniem, co dodatkowo utrudnia zajście w ciążę. Niemieckie portale medyczne donoszące o tym badaniu w sierpniu 2026 roku błędnie poinformowały o rzekomej zmianie nazwy PCOS na PMOS. Oficjalne nazewnictwo nie uległo jednak zmianie – termin PCOS nadal obowiązuje w międzynarodowych klasyfikacjach medycznych, w tym w klasyfikacji ICD-11.
Omawiana publikacja nie zawierała danych dotyczących wskaźnika żywych urodzeń, co uniemożliwia pełną ocenę wpływu terapii na donoszenie ciąży. Wprowadzenie probiotykoterapii do standardów klinicznych wymaga potwierdzenia jej skuteczności w większych, wieloośrodkowych badaniach z udziałem od 300 do 400 pacjentek.
Schemat i główne parametry badania probiotykoterapii w PCOS
Badanie kliniczne, Uniwersytet Nauk Medycznych w Kaszanie
Porównanie parametrów klinicznych u pacjentek z PCOS w grupie probiotyków i placebo
| Parametr badany | Grupa probiotyczna | Grupa placebo | Istotność statystyczna (wartość p) |
|---|---|---|---|
| Średni wzrost grubości endometrium | Większy przyrost (potwierdzony reg. lin. beta=0,618) | Mniejszy przyrost | p = 0,028 (istotne) |
| Odsetek ciąż klinicznych | 14% | 4% | p = 0,081 (nieistotne) |
| Liczba dominujących pęcherzyków (>18 mm) | Bez różnic | Bez różnic | Brak istotności |
Badanie kliniczne opublikowane w Probiotics and Antimicrobial Proteins
Słownik pojęć
- Endometrium
- Błona śluzowa naturalnie wyściełająca jamę macicy, wrażliwa na zmiany hormonalne w cyklu miesiączkowym, kluczowa dla zagnieżdżenia się zarodka.
- PCOS
- Zespół policystycznych jajników – zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku rozrodczym, objawiające się m.in. brakiem owulacji, zaburzeniami miesiączkowania i cechami hiperandrogenizmu.
- IUI
- Inseminacja domaciczna – procedura wspomaganego rozrodu polegająca na bezpośrednim wprowadzeniu przygotowanego nasienia partnera lub dawcy do jamy macicy.
- CFU
- Kolonijna jednostka tworząca (ang. Colony Forming Unit) – jednostka określająca liczbę żywych komórek mikroorganizmów w badanej próbie.
- Dysbioza jelitowa
- Zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej lub innych nisz ekologicznych organizmu, które może prowadzić do stanów zapalnych i metabolicznych.
