WHO: 1,1 mln zgonów na gruźlicę mimo spadku śmiertelności

Najważniejsze

  • •W 2025 roku na gruźlicę zachorowało około 10,6 mln osób, a 1,1 mln zmarło.
  • •Liczba zgonów z powodu gruźlicy spadła od 2015 roku o 35 proc., ale liczba nowych zachorowań zmniejszyła się tylko o 14 proc.
  • •WHO nie osiągnęła celu zakładającego 50-procentowy spadek zachorowalności do 2025 roku.
  • •Około 2,2 mln przypadków gruźlicy pozostało nierozpoznanych lub niezgłoszonych, co wskazuje na problemy z wykrywaniem choroby.
  • •Konieczne są większe inwestycje w szybką diagnostykę, leczenie gruźlicy lekoopornej i badania nad chorobą.
·
5 min

Według danych WHO przedstawionych w raporcie „Global Tuberculosis Report 2026” w 2025 roku na gruźlicę zachorowało około 10,6 mln osób na świecie, a 1,1 mln zmarło. Liczba zgonów spadła o 35 proc. w porównaniu z 2015 rokiem, ale liczba nowych zachorowań zmniejszyła się w tym czasie tylko o 14 proc.

WHO zakładała, że do 2025 roku globalna zachorowalność spadnie o połowę. Cel ten nie został osiągnięty. Według danych rozpoznano około 8,4 mln przypadków, a 2,2 mln pozostało niezdiagnozowanych lub niezgłoszonych. Liczby te obejmują globalne szacunki, a nie tylko przypadki zarejestrowane przez systemy ochrony zdrowia.

Szybki test diagnostyczny rekomendowany przez WHO zastosowano u 59 proc. pacjentów, u których nowo rozpoznano gruźlicę. Organizacja wyznaczyła na 2027 rok cel na poziomie 100 proc. Wśród około 370 tys. osób z gruźlicą oporną na ryfampicynę leczenie otrzymało 42 proc. pacjentów. Taki sam odsetek odnotowano wśród chorych leczonych zalecanym sześciomiesięcznym schematem terapii. W 2024 roku wynosił on 18 proc. Są to dwa odrębne wskaźniki.

Krajowe finansowanie programów dotyczących gruźlicy wzrosło w 2025 roku o 14 proc., do 5,6 mld dolarów. Jednocześnie zmniejszyło się finansowanie międzynarodowe, ale materiały WHO nie podają jego dokładnej wartości ani skali spadku. Na badania nad gruźlicą przeznaczono 1,2 mld dolarów w 2023 roku. Roczny cel na 2027 rok wynosi 5 mld dolarów.

Spadek liczby zgonów pokazuje postęp w leczeniu, ale nie świadczy o wystarczającym ograniczeniu transmisji. Liczba nowych zachorowań spadała znacznie wolniej, a luka między szacowaną liczbą chorych a liczbą rozpoznanych przypadków wskazuje na problemy z wykrywaniem i zgłaszaniem choroby. WHO określa gruźlicę jako główną przyczynę zgonów spowodowanych przez pojedynczy czynnik zakaźny.

Dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus wezwał państwa i partnerów do zwiększenia dostępu do profilaktyki, szybkiej diagnostyki i leczenia, a także do ochrony finansowania programów. W praktyce dla systemów medycznych oznacza to dalszą presję na poprawę wykrywania przypadków i leczenia gruźlicy lekoopornej.

Najczęstsze pytania

Ile osób zachorowało na gruźlicę w 2025 roku?▼
Według szacunków WHO około 10,6 mln osób na świecie zachorowało na gruźlicę.
Ile osób zmarło na gruźlicę w 2025 roku?▼
Z powodu gruźlicy zmarło około 1,1 mln osób.
Czy świat osiągnął cel WHO dotyczący ograniczenia zachorowalności?▼
Nie. W latach 2015–2025 globalna zachorowalność spadła o 14 proc., podczas gdy celem na 2025 rok był spadek o 50 proc.
Ile przypadków gruźlicy nie zostało rozpoznanych lub zgłoszonych?▼
Szacuje się, że około 2,2 mln przypadków pozostało nierozpoznanych lub niezgłoszonych.
Jak często stosowano szybki test diagnostyczny WHO?▼
Szybki test rekomendowany przez WHO zastosowano u 59 proc. pacjentów z nowo rozpoznaną gruźlicą; celem na 2027 rok jest 100 proc.
Jak zmieniło się krajowe finansowanie programów dotyczących gruźlicy?▼
W 2025 roku wzrosło o 14 proc., do 5,6 mld dolarów, choć jednocześnie zmniejszyło się finansowanie międzynarodowe.

Słownik pojęć

Gruźlica
Choroba zakaźna wywoływana przez prątki gruźlicy, najczęściej zajmująca płuca.
Zachorowalność
Liczba nowych przypadków choroby w określonej populacji i czasie.
Gruźlica lekooporna
Gruźlica wywołana przez prątki niewrażliwe na co najmniej jeden lek stosowany w terapii.
Szybki test diagnostyczny
Badanie umożliwiające szybkie wykrycie gruźlicy i wybranych cech oporności na leki.
Nierozpoznane przypadki
Szacowana liczba osób chorych, u których gruźlica nie została wykryta przez system ochrony zdrowia.
Strategia End TB
Globalna strategia WHO ukierunkowana na ograniczenie zachorowań i zgonów z powodu gruźlicy.

Najważniejsze dane dotyczące gruźlicy na świecie

WskaźnikWartośćKontekst
Nowe zachorowania w 2025 roku10,6 mlnSzacunek globalny WHO
Zgony w 2025 roku1,1 mlnGruźlica pozostaje główną przyczyną zgonów z powodu pojedynczego czynnika zakaźnego
Spadek liczby zgonów od 2015 roku35 proc.Pierwszy cel dotyczący umieralności osiągnięty pięć lat później niż planowano
Spadek zachorowalności od 2015 roku14 proc.Cel na 2025 rok wynosił 50 proc.
Rozpoznane przypadki8,4 mlnOkoło 2,2 mln przypadków pozostało nierozpoznanych lub niezgłoszonych
Krajowe finansowanie w 2025 roku5,6 mld dolarówWzrost o 14 proc. rok do roku
Finansowanie badań w 2023 roku1,2 mld dolarówCel roczny na 2027 rok wynosi 5 mld dolarów

Postęp w ograniczaniu zgonów i zachorowań na gruźlicę

Zgony z powodu gruźlicy
+Wyraźny spadek w porównaniu z 2015 rokiem
+Osiągnięto pierwszy kamień milowy strategii End TB dotyczący umieralności
−Cel został osiągnięty pięć lat później niż planowano
−Ponad milion osób nadal umiera każdego roku
zgony_w_20251,1 mln
zmiana_2015_2025-35 proc.
Nowe zachorowania
+Odnotowano spadek globalnej zachorowalności
+Długoterminowo ograniczono część transmisji choroby
−Spadek był znacznie wolniejszy od zakładanego
−Nie osiągnięto celu 50-procentowej redukcji do 2025 roku
zmiana_2015_2025-14 proc.
zachorowania_w_202510,6 mln
Wykrywanie przypadków
+Rozpoznano około 8,4 mln przypadków
+Szybkie testy WHO są stosowane w części systemów ochrony zdrowia
−Około 2,2 mln przypadków pozostało nierozpoznanych lub niezgłoszonych
−Szybki test zastosowano u 59 proc. nowo rozpoznanych pacjentów
obecne_zastosowanie59 proc.
cel_stosowania_testu_na_2027100 proc.

Gruźlica na świecie w 2025 roku: skala problemu i priorytety

10,6 mln
Nowe zachorowania
Tyle osób według szacunków WHO zachorowało na gruźlicę w 2025 roku.
1,1 mln
Zgony
Gruźlica pozostała główną przyczyną zgonów spowodowanych przez pojedynczy czynnik zakaźny.
2,2 mln
Nierozpoznane przypadki
Tyle przypadków nie zostało wykrytych lub zgłoszonych.
59 proc.
Szybka diagnostyka
Taki odsetek nowo rozpoznanych pacjentów zbadano szybkim testem rekomendowanym przez WHO.
5,6 mld USD
Finansowanie krajowe
Krajowe wydatki na programy dotyczące gruźlicy wzrosły o 14 proc. w 2025 roku.
Wykrywanie i leczenie
Priorytet na przyszłość
WHO wzywa do poprawy diagnostyki, leczenia gruźlicy lekoopornej i ochrony finansowania programów.

Dane: WHO, Global Tuberculosis Report 2026; wartości przedstawione w artykule i materiałach źródłowych.

Czynniki związane z wynikami fałszywie ujemnymi szybkiego testu molekularnego w rozpoznawaniu gruźlicy płuc w stanie São Paulo w Brazylii

Revista brasileira de epidemiologia = Brazilian journal of epidemiology

Wykrywanie przeoczonych infekcji bakteryjnych w próbkach plwociny negatywnych w teście Gene Xpert MTB/RIF u dorosłych pacjentów z podejrzeniem gruźlicy w Harar, wschodnia Etiopia

PloS one

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

35 minut i wymaz z języka. Ten test może odmienić wykrywanie gruźlicy

Międzynarodowy zespół opublikował w „New England Journal of Medicine” wyniki badania przenośnego testu MiniDock MTB do wykrywania gruźlicy płuc z wymazu z języka. W badaniu prowadzonym w siedmiu krajach o wysokim obciążeniu gruźlicą test osiągnął 80 proc. czułości i 99,5 proc. swoistości, według komunikatu uczelni. Z dostępnych źródeł wynika też, że WHO zarekomendowała tę klasę testów dla młodzieży i dorosłych z objawami choroby.

28 maja 2026

Zapalenie płuc pozostaje główną zakaźną przyczyną zgonów na świecie

5 maja 2026

GBD 2023: 2,5 mln zgonów z powodu infekcji dolnych dróg oddechowych

4 maja 2026

Czy nowa metoda monitorowania gruźlicy ma szansę wejść do praktyki klinicznej?

Badacze opracowali dwa modele oceny przebiegu choroby oparte na analizie pięciu typów komórek odpornościowych. Analiza próbek pobieranych w czternastym dniu terapii pozwala ocenić dynamikę układu immunologicznego pacjenta. Wyniki prac opublikowano w czasopiśmie naukowym „Frontiers in Immunology”.

25 lipca 2026

Gavi: nowe szczepionki przeciw gruźlicy mogą uratować miliony osób

Gavi ocenia, że preparaty nowej generacji mogą uratować miliony istnień i przynieść krajom o niskich i średnich dochodach do 135 mld dolarów korzyści ekonomicznych. Prognoza zależy jednak od zatwierdzenia szczepionek, sfinansowania ich produkcji oraz zapewnienia dostaw po przystępnych cenach.

15 września 2026

UKHSA: w Anglii rośnie liczba opornych zakażeń krwiobiegu

UKHSA poinformowała 12 listopada 2026 r., że w Anglii w 2025 r. odnotowano 21 129 epizodów bakteriemii wywołanych przez bakterie oporne na co najmniej jeden krytycznie ważny antybiotyk. Oznacza to średnio około 406 przypadków tygodniowo.

16 listopada 2026

StartSzukaj