Najważniejsze
- •W Kalkucie lekarze informują o diagnozach wczesnego Alzheimera i otępienia naczyniowego u części pacjentów w wieku 40–50 lat, ale doniesienia te nie są jeszcze potwierdzone populacyjnymi badaniami epidemiologicznymi.
- •Wczesna postać choroby Alzheimera stanowi według przedstawionych szacunków 5–10 proc. wszystkich przypadków; znaczenie mogą mieć mutacje genów APP, PSEN1 i PSEN2 oraz wariant APOE4.
- •Do sygnałów alarmowych należą postępująca utrata pamięci krótkotrwałej, powtarzanie pytań, gubienie przedmiotów i trudności z orientacją przestrzenną.
- •Kontrola nadciśnienia, cukrzycy i wysokiego cholesterolu jest istotna, ponieważ czynniki sercowo-naczyniowe zwiększają ryzyko uszkodzeń naczyń mózgowych i otępienia naczyniowego.
- •Przed rozpoznaniem otępienia należy wykluczyć odwracalne przyczyny zaburzeń pamięci, takie jak niedoczynność tarczycy, niedobory witamin, depresja i zaburzenia snu.
Lekarze z prywatnych klinik w Kalkucie zgłaszają rosnącą liczbę rozpoznań wczesnej postaci choroby Alzheimera oraz otępienia naczyniowego u pacjentów w wieku od 40 do 50 lat.
Neurolodzy i kardiolodzy z prywatnych szpitali w Kalkucie poinformowali 21 września 2026 roku o rosnącej liczbie rozpoznań wczesnej postaci choroby Alzheimera oraz otępienia naczyniowego u pacjentów w wieku od 40 do 50 lat. Eksperci przedstawili te doniesienia z okazji Światowego Dnia Choroby Alzheimera. Zaapelowali o wczesne rozpoznawanie pierwszych objawów oraz ścisłą kontrolę sercowo-naczyniowych czynników ryzyka.
Genetyczne i naczyniowe czynniki ryzyka
Według szacunków przedstawionych przez dr. Debdattę Majumdara ze szpitala Narayana RN Tagore Hospital wczesny początek choroby Alzheimera stanowi obecnie od 5 do 10 proc. wszystkich przypadków tego schorzenia. Za rozwój choroby u pacjentów przed 50. rokiem życia odpowiadają przede wszystkim mutacje genetyczne w genach APP, PSEN1 i PSEN2, a także obecność wariantu genetycznego APOE4.
Lekarz zwrócił również uwagę na ścisły związek między układem krążenia a funkcjonowaniem mózgu. Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i podwyższone stężenie cholesterolu u pacjentów w średnim wieku ograniczają przepływ krwi do tkanek mózgowych, bezpośrednio zwiększając ryzyko otępienia naczyniowego.
Dr Arindam Ghosh, konsultant w dziedzinie neurologii w Narayana RN Tagore Hospital, wskazał sygnały ostrzegawcze wymagające pilnej konsultacji ze specjalistą. Wśród wczesnych objawów wymienił postępującą utratę pamięci krótkotrwałej, wielokrotne powtarzanie tych samych pytań, częste gubienie przedmiotów osobistych oraz narastające trudności z orientacją w przestrzeni.
Znaczenie diagnostyki różnicowej
W ujęciu klinicznym choroba Alzheimera dotyka zazwyczaj osoby powyżej 65. roku życia. Rozpoznania stawiane w grupie wiekowej 40–50 lat są rzadkie i wynikają przede wszystkim z silnych uwarunkowań genetycznych lub powikłań naczyniowych.
Dr Rohit Mishra z Charnock Hospital przypomniał o konieczności odróżnienia demencji od choroby Alzheimera. Choroba Alzheimera jest jedną z nieuleczalnych przyczyn otępienia, a jej przebieg można jedynie spowalniać za pomocą dostępnych terapii. U osób w wieku produkcyjnym problemy z pamięcią częściej wiążą się z uszkodzeniem naczyń mózgowych niż z typową neurodegeneracją.
Obecne doniesienia kliniczne nie znajdują jednak potwierdzenia w państwowych rejestrach epidemiologicznych ani w recenzowanych badaniach populacyjnych. Dr Rohit Mishra zastrzegł, że większa liczba zdiagnozowanych pacjentów w średnim wieku nie świadczy jednoznacznie o rzeczywistym wzroście zapadalności na tę chorobę. Zjawisko to może wynikać z tak zwanego efektu wykrywalności, czyli łatwiejszego dostępu do zaawansowanej aparatury diagnostycznej oraz większej świadomości medycznej społeczeństwa.
W procesie diagnostycznym kluczowe pozostaje również wykluczenie odwracalnych przyczyn zaburzeń pamięci, takich jak niedoczynność tarczycy, niedobory witamin, depresja czy zaburzenia snu.
Porównanie wczesnej i klasycznej postaci choroby Alzheimera
| Cecha | Wczesna postać (EOAD) | Klasyczna postać (LOAD) |
|---|---|---|
| Wiek zachorowania | 40–50 lat (przed 65. r.ż.) | Powyżej 65. roku życia |
| Udział w ogóle przypadków | ok. 5–10% | ok. 90–95% |
| Główne przyczyny | Mutacje genetyczne (APP, PSEN1, PSEN2), czynniki naczyniowe | Starzenie organizmu, wariant APOE4, czynniki środowiskowe |
| Rola naczyń mózgowych | Wysoka w grupie wiekowej 40–50 lat | Często współwystępująca z wiekiem |
Dane szacunkowe podane przez specjalistów z Kalkuty
Wczesne sygnały ostrzegawcze zaburzeń poznawczych u młodszych pacjentów
Na podstawie doniesień z Narayana RN Tagore Hospital w Kalkucie
Słownik pojęć
- Wczesna postać choroby Alzheimera (EOAD)
- Postać choroby Alzheimera rozwijająca się u osób przed 65. rokiem życia (często między 40. a 50. rokiem życia), silnie związana z podłożem genetycznym.
- Otępienie naczyniowe
- Spadek funkcji poznawczych spowodowany uszkodzeniem naczyń krwionośnych mózgu, np. w wyniku niedociśnienia, miażdżycy czy udarów, zakłócających prawidłowy przepływ krwi.
- Wariant APOE4
- Wariant genetyczny będący jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju późnej oraz niektórych postaci wczesnej choroby Alzheimera.
- Geny APP, PSEN1, PSEN2
- Geny, których chorobotwórcze mutacje bezwzględnie determinują wystąpienie jednogenowej (dziedzicznej) postaci wczesnej choroby Alzheimera.
- Błąd wykrywalności (detection bias)
- Zjawisko statystyczne, w którym rzekomy wzrost liczby zachorowań wynika jedynie ze skuteczniejszej diagnostyki, częstszego wykonywania badań i większej czujności pacjentów.
