Najważniejsze
- •Badanie Uniwersytetu Michigan dotyczy szczepionki przeciw grypie opartej na zmodyfikowanych drożdżach piekarskich i białku M2, a nie klasycznej technologii jajowej.
- •W eksperymentach na myszach preparat chronił przed trzema szczepami grypy, a surowica zwierząt zawierała przeciwciała przeciw M2 z pięciu szczepów.
- •Kluczową przewagą podejścia jest wybór białka M2 zamiast hemaglutyniny (HA), ponieważ M2 mutuje wolniej i może dawać szerszą odpowiedź odpornościową.
- •Drożdżowa metoda może w przyszłości przyspieszyć i potanić produkcję materiału szczepionkowego, ale projekt pozostaje na etapie przedklinicznym.
- •Nie ma jeszcze danych z badań klinicznych u ludzi ani informacji, jak długo ochrona mogłaby się utrzymywać.
Naukowcy z Uniwersytetu Michigan zaprezentowali w Chicago eksperymentalną szczepionkę przeciw grypie opartą na drożdżach i białku M2, która chroniła myszy przed kilkoma szczepami wirusa.
Naukowcy z Uniwersytetu Michigan zaprezentowali 24 sierpnia 2026 r. w Chicago eksperymentalną szczepionkę przeciw grypie opartą na zmodyfikowanych drożdżach piekarskich i białku M2. W badaniach na myszach preparat chronił przed kilkoma szczepami wirusa, a badacze wskazali, że w przyszłości podobne podejście mogłoby prowadzić do rzadszych szczepień niż obecnie.
Drożdże jako nośnik białka M2
Projekt przedstawiono podczas spotkania American Chemical Society (ACS Fall 2026). Zespół wykorzystał baker’s yeast, czyli drożdże Saccharomyces cerevisiae, do wytwarzania cząstek wirusopodobnych z białkiem M2 na powierzchni. Według dodatkowych źródeł badacze przebadali 18 myszy i uzyskali 100-procentową ochronę przed trzema szczepami grypy, a surowica zwierząt zawierała przeciwciała przeciwko M2 z pięciu szczepów. To jednak nadal wyniki przedkliniczne, uzyskane wyłącznie w modelu zwierzęcym.
Cel: szersza odpowiedź immunologiczna
Zespół tłumaczy, że celem było odejście od klasycznego podejścia, w którym szczepionki przeciw grypie najczęściej celują w hemaglutyninę, czyli HA. To białko szybko mutuje, dlatego skład szczepionek trzeba aktualizować co sezon. M2 jest bardziej konserwatywne i zmienia się wolniej, więc może wywoływać szerszą odpowiedź immunologiczną. Badacze podkreślają, że właśnie z tego powodu uznali je za lepszy cel dla potencjalnej szczepionki uniwersalnej.
Obecne szczepionki przeciw grypie powstają zwykle w jajach kurzych i wymagają wielu miesięcy produkcji. Zgodnie z opisaną przez badaczy technologią drożdże mają umożliwić szybsze i tańsze wytwarzanie materiału szczepionkowego. W części przytoczonych źródeł pojawia się także informacja o licencjonowaniu technologii firmie Esperovax, ale nie zmienia to faktu, że projekt pozostaje na etapie laboratoryjnym.
Na tym etapie nie ma danych z badań klinicznych na ludziach ani potwierdzenia, jak długo taka ochrona mogłaby się utrzymywać. Badacze zapowiadają dalsze testy, które mają sprawdzić trwałość odpowiedzi immunologicznej i przydatność rozwiązania przed ewentualnym wejściem do badań klinicznych.
Jak działa drożdżowa szczepionka przeciw grypie?
Źródło: treść artykułu oraz komunikaty ACS/Newswise opisujące metodę opartą na drożdżach i VLP.
Kluczowe liczby z badania nad drożdżową szczepionką przeciw grypie
| Parametr | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Myszy w badaniu | 18 | Tyle zwierząt otrzymało eksperymentalną szczepionkę |
| Ochrona przed zakażeniem | 100% | W badaniach na myszach po ekspozycji na trzy szczepy |
| Liczba szczepów, przeciw którym wykryto przeciwciała | 5 | Surowica zwierząt reagowała szerzej niż tylko z jednym wariantem |
| Szczepy grypy użyte do testu ochrony | 3 | Preparat sprawdzano wobec kilku różnych wariantów wirusa |
| Czas produkcji w nowej metodzie | około 1 miesiąca | Deklarowana szybkość wytwarzania materiału szczepionkowego |
| Czas produkcji klasycznej szczepionki jajowej | około 6 miesięcy | Punkt odniesienia dla tradycyjnej technologii |
Źródło: treść artykułu oraz przywołane źródła dodatkowe (ACS/Newswise/News-Medical).
Kto biegnie się zaszczepić? Jest nowy preparat
M2 kontra HA: dwa różne cele szczepionki przeciw grypie
M2
Hemaglutynina (HA)
Słownik pojęć
- Saccharomyces cerevisiae
- Drożdże piekarskie wykorzystywane w biologii i biotechnologii do produkcji białek oraz cząstek wirusopodobnych.
- Białko M2
- Białko grypy A o względnie małej zmienności; może być celem szczepionki o szerszym działaniu.
- Hemaglutynina (HA)
- Główne białko powierzchniowe wirusa grypy, które silnie pobudza odporność, ale szybko mutuje.
- Cząstki wirusopodobne (VLP)
- Struktury przypominające wirusa pod względem wyglądu, lecz pozbawione materiału genetycznego, więc nie wywołują infekcji.
- Badanie przedkliniczne
- Etap badań prowadzony przed testami na ludziach, najczęściej w modelach komórkowych lub na zwierzętach.
- Surowica
- Płynna część krwi zawierająca m.in. przeciwciała, wykorzystywana do oceny odpowiedzi immunologicznej.
