Najważniejsze
- •Szczepionka zaprojektowana z pomocą sztucznej inteligencji przeszła pierwszy test u ludzi i okazała się bezpieczna.
- •Preparat ma działać szerzej niż tradycyjne szczepionki, celując w cechy wspólne całych rodzin wirusów, a nie jeden wariant.
- •W badaniu fazy I udział wzięło 49 zdrowych ochotników w wieku 18–50 lat, a szczepionkę podano metodą bez igły.
- •Odpowiedź immunologiczna objęła SARS-CoV-2, SARS oraz spokrewnione wirusy nietoperzy, co sugeruje szeroki potencjał ochronny.
- •Kolejny etap to badanie fazy II z udziałem ponad 200 osób, które ma potwierdzić bezpieczeństwo i siłę odpowiedzi odpornościowej.
Naukowcy z Cambridge i Southampton poinformowali 4 czerwca 2026 r. o pierwszym bezpiecznym badaniu szczepionki projektowanej przez AI, która ma chronić przed całymi rodzinami wirusów.
Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge i Uniwersytetu Southampton ogłosili 4 czerwca 2026 r., że opracowali szczepionkę stworzoną z pomocą sztucznej inteligencji, która może chronić przed całymi rodzinami wirusów. Wyniki pierwszej fazy badań pokazują, że preparat jest bezpieczny i uruchamia odpowiedź immunologiczną przeciwko SARS-CoV-2 oraz blisko spokrewnionym wirusom.
W badaniu fazy I wzięło udział 49 zdrowych ochotników w wieku od 18 do 50 lat. Szczepionkę podano w Cambridge i Southampton jako preparat DNA, wykorzystując bezigłową metodę mikrofluidycznego strumienia. To rozwiązanie ma dostarczać „blueprint” szczepionki bezpośrednio do komórek skóry.
Badacze opisują kluczowy element tej technologii jako „super-antygen”, opracowany na podstawie analizy danych genetycznych wirusów z różnych ognisk zakażeń na świecie. Zamiast celować w jeden konkretny szczep, projekt ma skupiać się na cechach wspólnych dla całej rodziny wirusów i na fragmentach, które trudno się zmieniają. Jak wynika z materiału badawczego, odpowiedź immunologiczna objęła nie tylko SARS-CoV-2 i SARS, ale także spokrewnione wirusy nietoperzy, które mają potencjał przeniesienia na człowieka.
Autorzy projektu podkreślają, że obecny model szczepień działa reaktywnie. Tradycyjne szczepionki bazują na antygenach z już wykrytych szczepów, a przy szybko ewoluujących wirusach mogą w krótkim czasie tracić dopasowanie. Nowe podejście ma to zmienić, ponieważ korzysta z danych o wielu wariantach i próbuje wyprzedzać mutacje, zamiast reagować dopiero po pojawieniu się kolejnego zagrożenia.
Kontekstem dla tych badań są doświadczenia z pandemii COVID-19 i kolejne ogniska chorób wirusowych, w tym Ebola. Naukowcy wskazują, że wirusy z rodzin takich jak koronawirusy, grypa czy grupa Ebola stale ewoluują, a to utrudnia szybkie dopasowanie preparatów do nowych wariantów. Z tego powodu twórcy szczepionki mówią o potrzebie odejścia od dotychczasowego schematu i budowania preparatów o szerszym zasięgu działania.
Na kolejnym etapie zespół planuje rekrutację ponad 200 uczestników do badania fazy II. To właśnie ten etap ma dostarczyć szerszych danych o odpowiedzi immunologicznej i dalszym profilu bezpieczeństwa preparatu. Jeśli wyniki się potwierdzą, technologia może wejść do rozwoju jako platforma dla kolejnych szczepionek przeciw innym groźnym rodzinom wirusów.
Jak działa szczepionka projektowana przez AI
Na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych.
Najważniejsze dane z badania fazy I szczepionki projektowanej przez AI
| Element | Wartość |
|---|---|
| Liczba uczestników | 49 zdrowych ochotników |
| Wiek uczestników | 18–50 lat |
| Miejsce badania | Cambridge i Southampton |
| Rodzaj szczepionki | DNA |
| Metoda podania | Bezigłowy mikrofluidyczny strumień |
| Cel immunologiczny | SARS-CoV-2, SARS i spokrewnione wirusy |
| Następny etap | Faza II, ponad 200 uczestników |
Na podstawie treści artykułu i podanych materiałów źródłowych.
Kto biegnie się zaszczepić? Jest nowy preparat
Słownik pojęć
- Szczepionka DNA
- Preparat, który dostarcza do komórek fragment materiału genetycznego kodującego antygen, aby pobudzić układ odpornościowy.
- Faza I badania klinicznego
- Pierwszy etap testów na ludziach, którego celem jest głównie ocena bezpieczeństwa i wstępnej immunogenności.
- Super-antygen
- Zaprojektowany komputerowo element szczepionki, mający obejmować wspólne i trudne do zmiany cechy wielu wariantów wirusa.
- Mikrofluidyczny strumień
- Bezigłowa metoda podania, w której preparat jest wprowadzany do skóry cienkim strumieniem cieczy pod wysokim ciśnieniem.
- Immunogenność
- Zdolność szczepionki lub innego preparatu do wywołania odpowiedzi układu odpornościowego.
- Sarbecovirus
- Grupa koronawirusów obejmująca m.in. SARS-CoV-2, SARS oraz blisko spokrewnione wirusy zwierzęce.
