Najważniejsze
- •Naukowcy z Johns Hopkins odkryli, że drożdże Rhodotorula taiwanensis mogą wabić i unieruchamiać komary Anopheles gambiae, co otwiera drogę do nowych pułapek przeciw malarii.
- •Za przyciąganie owadów odpowiada mieszanka lotnych związków, głównie acetonu i 3-metylo-1-butanolu, a nie sam zapach podobny do drożdży piekarniczych.
- •Komary nie tylko reagowały na zapach, ale też wpadały w lepki biofilm tworzony przez drożdże, co sugeruje potencjał do stworzenia biodegradowalnych klejów i pułapek.
- •Badanie wpisuje się w pilną potrzebę nowych metod walki z malarią, bo pasożyty uodparniają się na leki, komary na insektycydy, a szczepionki mają umiarkowaną skuteczność.
- •Zespół sprawdza teraz, czy R. taiwanensis działa także na inne gatunki komarów przenoszących choroby i uciążliwe gatunki występujące w USA.
Naukowcy z Johns Hopkins pokazali, że drożdże Rhodotorula taiwanensis mogą wabić i unieruchamiać komary przenoszące malarię.
Naukowcy z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health odkryli, że drożdże Rhodotorula taiwanensis mogą skutecznie wabić i unieruchamiać komary Anopheles gambiae. Badanie opublikowane 21 czerwca 2026 roku wskazuje, że ten gatunek drożdży może stać się podstawą nowych pułapek na owady w walce z malarią.
W eksperymentach badacze sprawdzili siedem gatunków drożdży. Tylko jeden szczep, Rhodotorula taiwanensis 200S, przyciągał samice Anopheles gambiae, czyli głównego komara przenoszącego malarię w Afryce. Naukowcy ustalili, że za ten efekt odpowiada mieszanka lotnych związków, przede wszystkim acetonu i 3-metylo-1-butanolu. Drożdże różniły się pod tym względem od popularnych drożdży piekarniczych Saccharomyces cerevisiae.
Badacze sprawdzili też, czy owady reagują wyłącznie na zapach. Testy z udziałem komarów oraz muszek owocowych Drosophila pokazały, że ważną rolę odgrywa zmysł węchu. Oba gatunki były przyciągane przez Rhodotorula, a komary często wpadały też w lepki biofilm tworzony przez te drożdże. Zdaniem autorów badania właśnie ta lepkość może zostać wykorzystana do projektowania biodegradowalnych klejów i pułapek na komary.
Rhodotorula taiwanensis nie jest nowym gatunkiem. Po raz pierwszy wyizolowano go z próbek roślinnych pobranych na Tajwanie i opisano w 2010 roku. Drożdże te występują powszechnie w glebie i na roślinach w różnych częściach świata, m.in. na liściach trzciny cukrowej i ryżu, na łodygach bylicy pospolitej, na borówkach oraz w kulturach startowych używanych do fermentacji alkoholu i sosu sojowego.
Odkrycie wpisuje się w szerszy problem walki z malarią. Choroba pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, a według danych WHO w 2024 roku zmarło na nią ponad 600 tys. osób. Pasożyty wywołujące malarię coraz częściej uodparniają się na leki, a komary stają się bardziej odporne na insektycydy. Dwie dostępne szczepionki przeciw malarii mają umiarkowaną skuteczność, dlatego badacze szukają nowych metod ograniczania liczby owadów i przerwania transmisji choroby.
Zespół z Johns Hopkins ocenia teraz, czy R. taiwanensis działa także na inne gatunki komarów przenoszących malarię oraz na uciążliwe gatunki występujące w USA. Jeśli dalsze testy potwierdzą wyniki, drożdże mogą stać się podstawą prostszych i tańszych narzędzi do kontroli komarów w regionach najbardziej narażonych na malarię.
Kluczowe liczby i porównania z badania nad drożdżami wabiącymi komary
| Element | Wartość / wynik | Znaczenie |
|---|---|---|
| Badane gatunki drożdży | 7 | Przesiew kilku kandydatów pod kątem wabienia komarów |
| Szczep, który zadziałał | Rhodotorula taiwanensis 200S | Jedyny wyraźnie przyciągający samice Anopheles gambiae |
| Główne lotne związki | aceton, 3-metylo-1-butanol | Najpewniej odpowiadają za efekt wabiący |
| Szacowana liczba zgonów z powodu malarii w 2024 r. | ponad 600 tys. | Pokazuje skalę problemu zdrowia publicznego |
| Liczba dostępnych szczepionek przeciw malarii | 2 | Obie mają tylko umiarkowaną skuteczność |
Na podstawie treści artykułu i przywołanych danych WHO.
Jak drożdże mogą stać się pułapką na komary?
Opracowanie na podstawie badania opisanego przez Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health.
Słownik pojęć
- Anopheles gambiae
- Gatunek komara będący głównym wektorem malarii w Afryce.
- Rhodotorula taiwanensis
- Gatunek drożdży opisany w 2010 r., którego szczep 200S przyciągał komary w badaniu.
- Lotne związki organiczne
- Substancje chemiczne łatwo parujące, odpowiedzialne za zapach drożdży.
- Biofilm
- Lepka warstwa tworzona przez mikroorganizmy, która może uwięzić owady.
- Wektor choroby
- Organizm przenoszący patogen z jednego żywiciela na drugiego.
- Insektycyd
- Środek chemiczny stosowany do zwalczania owadów.
- Oporność
- Zmniejszona wrażliwość patogenu lub owada na lek albo środek zwalczający.
