Najważniejsze
- •UMB opracował trzy roślinne produkty dla osób z insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi: koktajl, zupę i przekąskę, oparte na składnikach o niskim indeksie glikemicznym.
- •Projekt przeszedł etap badań laboratoryjnych, testów na modelach zwierzęcych oraz badania z udziałem 50 pacjentów; wyniki porównano z 20-osobową grupą porównawczą przez 6 tygodni interwencji.
- •Według uczelni obserwowano m.in. poprawę profilu lipidowego, spadek triglicerydów i LDL, normalizację glukozy oraz redukcję masy ciała i tkanki tłuszczowej trzewnej.
- •Kluczowe ograniczenie: publicznie nie udostępniono pełnych danych liczbowych, analizy statystycznej, informacji o randomizacji, zaślepieniu ani działań niepożądanych.
- •UMB złożył zgłoszenie patentowe i szuka partnera do wdrożenia produktów jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, ale nie podał jeszcze harmonogramu komercjalizacji.
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku poinformował w maju 2026 r., że opracował trzy roślinne produkty dla osób z insulinoopornością i poszukuje partnera do ich produkcji.
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku poinformował w maju 2026 r., że opracował trzy roślinne produkty dla osób z insulinoopornością i zaburzeniami metabolicznymi: koktajl, zupę oraz przekąskę. Uczelnia deklaruje również złożenie zgłoszenia patentowego i zapowiada poszukiwanie partnera do produkcji tych wyrobów jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.
Za projektem stoi zespół kierowany przez prof. Katarzynę Sochę z UMB. Jak wynika z wypowiedzi cytowanych przez PAP, receptury oparto na produktach roślinnych o niskim indeksie glikemicznym. Prof. Socha nie ujawniła szczegółowego składu, tłumacząc to procedurą patentową. Projekt „Innowacyjne produkty spożywcze jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego dla pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi – badania przedwdrożeniowe” zakończył się pod koniec kwietnia 2026 r. Według doniesień medialnych jego budżet wyniósł ponad 8,6 mln zł z KPO, za pośrednictwem Agencji Badań Medycznych.
Przebieg badań i deklarowane efekty
Badania obejmowały kilka etapów. Zespół najpierw prowadził analizy laboratoryjne, następnie testy na zwierzętach, w tym na szczurach z hiperglikemią oraz danio pręgowanym z wyindukowaną otyłością. Na końcu przeprowadzono badanie z udziałem ludzi. W części klinicznej uczestniczyło 50 pacjentów z insulinoopornością oraz 20-osobowa grupa porównawcza. Przez sześć tygodni uczestnicy zastępowali jeden posiłek dziennie badanym produktem, zgodnie z ustalonym schematem.
Zespół UMB podaje, że w badaniu zaobserwowano poprawę profilu lipidowego, spadek stężenia triglicerydów i cholesterolu LDL, normalizację stężenia glukozy, a także redukcję masy ciała i trzewnej tkanki tłuszczowej. Naukowcy informowali również o poprawie statusu antyoksydacyjnego. Dostępne publicznie materiały nie zawierają jednak pełnych danych liczbowych, analizy statystycznej ani opisu protokołu badania. Nie podano też informacji o randomizacji, zaślepieniu, kontroli diety poza jednym posiłkiem ani o działaniach niepożądanych. Nie wiadomo również, czy wyniki opublikowano już w recenzowanym czasopiśmie.
Kolejny etap: wdrożenie
Insulinooporność i inne zaburzenia metaboliczne często współwystępują z nadwagą, otyłością oraz stanem przedcukrzycowym. Standardowe postępowanie opiera się głównie na zmianie diety, aktywności fizycznej i leczeniu chorób współistniejących. Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego to odrębna kategoria od suplementów; ma służyć żywieniowemu postępowaniu u pacjentów z określonymi potrzebami medycznymi.
Kolejnym krokiem ma być znalezienie partnera wdrożeniowego i rozpoczęcie produkcji. Na razie uczelnia nie podała harmonogramu wejścia na rynek, numeru zgłoszenia patentowego ani pełnych wyników badania z udziałem ludzi.
Jak przebiegał projekt UMB krok po kroku
Na podstawie opisu etapów projektu w artykule.
Najważniejsze liczby opisane w artykule
| Parametr | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Liczba opracowanych produktów | 3 | Koktajl, zupa i przekąska |
| Budżet projektu | >8,6 mln zł | Finansowanie z KPO za pośrednictwem ABM |
| Liczba pacjentów z insulinoopornością | 50 | Część kliniczna badania |
| Grupa porównawcza | 20 osób | Uczestnicy bez badanych produktów |
| Czas interwencji | 6 tygodni | Zastępowanie jednego posiłku dziennie badanym produktem |
| Liczba zastępowanych posiłków | 1 dziennie | Według ustalonego schematu |
Źródło: dane z treści artykułu i materiałów cytowanych przez media.
Słownik pojęć
- Insulinooporność
- Stan, w którym tkanki słabiej reagują na insulinę, co może prowadzić do podwyższonego stężenia glukozy i zaburzeń metabolicznych.
- Indeks glikemiczny
- Wskaźnik pokazujący, jak szybko po spożyciu danego produktu rośnie stężenie glukozy we krwi.
- Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
- Kategoria żywności przeznaczona do postępowania dietetycznego u pacjentów z określonymi potrzebami medycznymi; nie jest tym samym co suplement diety.
- Profil lipidowy
- Zestaw parametrów oceniających gospodarkę tłuszczową, obejmujący m.in. cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy.
- Triglicerydy
- Rodzaj tłuszczów obecnych we krwi; ich podwyższone stężenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
- Cholesterol LDL
- Frakcja cholesterolu często nazywana „złym cholesterolem”, której nadmiar sprzyja rozwojowi miażdżycy.
- Randomizacja
- Losowy przydział uczestników do grup badania, zmniejszający ryzyko błędów i zniekształcenia wyników.
- Zaślepienie
- Element badania, w którym uczestnicy i/lub badacze nie wiedzą, kto otrzymuje daną interwencję, co ogranicza wpływ oczekiwań na wynik.
