Najważniejsze
- •Badanie opublikowane 19 maja 2026 r. w „PNAS” nie wykazało wykrywalnych umiarkowanych ani poważnych szkód zdrowotnych związanych z mieszkaniem w pobliżu turbin wiatrowych przy typowej ekspozycji.
- •Analiza objęła ponad 120 tys. gospodarstw domowych w USA i porównywała wskaźniki zdrowia tych samych gospodarstw przed oraz po instalacji turbin.
- •Oceniano m.in. bóle głowy, depresję, lęk, problemy ze snem oraz użycie leków przeciwbólowych i nasennych — bez wykrywalnego związku o istotnej skali.
- •Autorzy zaznaczają jednak, że wyniki nie wykluczają drobnych uciążliwości, takich jak dokuczliwy hałas odczuwany przez część mieszkańców.
- •W artykule pozostają pewne niejasności metodologiczne, m.in. dotyczące dokładnych odległości od turbin i zakresu lat objętych analizą.
Badanie opublikowane 19 maja w „PNAS” nie wykazało wykrywalnych umiarkowanych ani poważnych szkód zdrowotnych związanych z mieszkaniem w pobliżu turbin wiatrowych w USA.
Naukowcy związani z University of Pittsburgh opublikowali 19 maja 2026 r. w „Proceedings of the National Academy of Sciences” badanie, w którym nie stwierdzili wykrywalnych umiarkowanych ani poważnych szkód zdrowotnych związanych z mieszkaniem w pobliżu turbin wiatrowych. Analiza objęła dane z ponad 120 tys. gospodarstw domowych w USA i dotyczyła typowych poziomów narażenia. Dostępne materiały prasowe nie precyzują jednak dokładnych odległości od turbin.
Praca ukazała się pod tytułem „Wind turbine proximity and health: Longitudinal evidence from US households” i ma numer DOI: 10.1073/pnas.2525715123. Z przekazów towarzyszących publikacji wynika, że w badaniu uczestniczyli co najmniej Osea Giuntella z University of Pittsburgh, Doug Almond z Columbia University oraz Niklas Rott z University of Augsburg. Materiały prasowe nie pozwalają jednak z całkowitą pewnością ustalić pełnej listy autorów.
Jak przeprowadzono analizę
Badacze zestawili lokalizacje turbin z danymi podłużnymi dotyczącymi gospodarstw domowych oraz z rejestrami zakupów konsumenckich. Następnie porównali wskaźniki zdrowia tych samych gospodarstw przed instalacją turbin i po jej przeprowadzeniu. W medialnych omówieniach wskazywano, że analiza obejmowała m.in. bóle głowy, depresję, lęk, problemy ze snem oraz stosowanie leków przeciwbólowych i nasennych. Z dostępnych opisów wynika, że nie stwierdzono wykrywalnego związku między bliskością turbin a tymi wskaźnikami w skali umiarkowanej lub poważnej.
Autorzy zastrzegli jednocześnie, że wyniki nie wykluczają drobnych uciążliwości. W materiałach prasowych jako przykład wymieniano hałas, odbierany przez część mieszkańców jako dokuczliwy. Nadal brakuje też pełnych danych o dokładnej liczebności próby, poza informacją o „ponad 120 tys. gospodarstw”, a także o tym, jaki zakres odległości uznano za typową ekspozycję. Niejasność dotyczy również lat, z których pochodziły dane: część źródeł wskazuje okres 2011–2013, a jedno z omówień podaje lata 2011–2023.
Znaczenie wyników
Publikacja wpisuje się w wieloletnią debatę o wpływie farm wiatrowych na zdrowie mieszkańców. Przeciwnicy takich inwestycji od lat wiążą turbiny z hałasem, bezsennością i innymi dolegliwościami. Nowe wyniki wzmacniają jednak dotychczasową linię ustaleń, zgodnie z którą przy typowych poziomach ekspozycji nie wykazano istotnych szkód zdrowotnych. Jednocześnie spór wokół energetyki wiatrowej dotyczy także lokalizacji inwestycji, komfortu życia i konfliktów społecznych.
Wyniki badania mogą być wykorzystywane w dyskusjach o rozwoju energetyki wiatrowej i zasadach lokowania turbin. Nie rozstrzygają jednak wszystkich pytań dotyczących codziennej uciążliwości takich instalacji dla części mieszkańców.
Najważniejsze dane i elementy metodologii opisane w artykule
| Element | Wartość / opis |
|---|---|
| Data publikacji w PNAS | 19 maja 2026 r. |
| Czasopismo | Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) |
| Tytuł pracy | Wind turbine proximity and health: Longitudinal evidence from US households |
| DOI | 10.1073/pnas.2525715123 |
| Skala analizy | ponad 120 tys. gospodarstw domowych w USA |
| Projekt badania | analiza longitudinalna, porównanie przed i po instalacji turbin |
| Oceniane wskaźniki | bóle głowy, depresja, lęk, problemy ze snem, użycie leków przeciwbólowych i nasennych |
| Główny wniosek | brak wykrywalnych umiarkowanych lub poważnych szkód zdrowotnych przy typowej ekspozycji |
| Zastrzeżenia | nie wykluczono drobnych uciążliwości, np. hałasu |
| Niejasności w źródłach | brak dokładnych odległości; rozbieżność co do lat danych: 2011–2013 vs 2011–2023 |
Źródło: opracowanie na podstawie treści artykułu i materiałów towarzyszących publikacji.
Jak oceniano wpływ turbin wiatrowych na zdrowie
Na podstawie opisu badania w artykule.
Słownik pojęć
- badanie longitudinalne
- Badanie śledzące te same osoby lub gospodarstwa w czasie, aby ocenić zmiany po określonym zdarzeniu lub ekspozycji.
- ekspozycja typowa
- Poziom narażenia uznawany za zwykle spotykany w realnych warunkach, np. przy typowych odległościach od turbin.
- wskaźniki zdrowia
- Mierniki używane do oceny stanu zdrowia, np. objawy, samopoczucie lub użycie leków.
- umiarkowane i poważne szkody zdrowotne
- Skutki zdrowotne o istotnym nasileniu klinicznym lub wyraźnie wpływające na codzienne funkcjonowanie.
- DOI
- Trwały identyfikator cyfrowy publikacji naukowej, ułatwiający jej jednoznaczne odnalezienie.
