Najważniejsze
- •Model DAMM ma szacować, ile energii organizm faktycznie przyswaja z pożywienia, uwzględniając także udział mikrobiomu jelitowego.
- •W badaniu z udziałem 17 zdrowych dorosłych dieta zachodnia wiązała się średnio z o 116 kcal dziennie większym przyswajaniem energii niż dieta bogata w błonnik i skrobię oporną.
- •Autorzy oszacowali, że około 15 proc. użytecznej energii może pochodzić z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, gdzie istotną rolę odgrywa mikrobiota.
- •Nowy model nie zmienia obecnie zasad liczenia kalorii na etykietach żywności i na razie pozostaje narzędziem badawczym.
- •Znaczenie DAMM dla praktyki klinicznej i regulacji żywieniowych wymaga jeszcze potwierdzenia w większych i bardziej zróżnicowanych badaniach.
Badacze z Arizona State University i AdventHealth opisali w „PLOS One” model DAMM, który uwzględnia mikrobiom jelitowy przy szacowaniu energii faktycznie przyswajanej z pożywienia.
Naukowcy z Arizona State University i AdventHealth Translational Research Institute opisali 27 maja na łamach czasopisma „PLOS One” model DAMM, który ma szacować, ile energii organizm faktycznie przyswaja z pożywienia, z uwzględnieniem aktywności mikrobiomu jelitowego. Autorzy podają, że narzędzie może dokładniej niż tradycyjny system Atwatera oszacowywać użyteczną energię z jedzenia.
Model DAMM, czyli digestion, absorption and microbial metabolism, śledzi energię pochodzącą zarówno z trawienia i wchłaniania w górnym odcinku przewodu pokarmowego, jak i z procesów zachodzących w jelicie grubym z udziałem mikrobioty. W materiałach prasowych wśród autorów wymieniano m.in. Rosę Krajmalnik-Brown, Bruce’a Rittmanna i Taylora Davisa. „Trawienie nie jest wyłącznie procesem ludzkim — to współpraca między naszym organizmem a bilionami drobnoustrojów żyjących w jelicie” — powiedziała Krajmalnik-Brown, cytowana w komunikatach uczelni.
Badanie oparto na danych z kontrolowanego eksperymentu dietetycznego z udziałem 17 zdrowych dorosłych, przeprowadzonego w układzie randomized crossover. Każdy uczestnik przeszedł obie interwencje: 11 dni na każdej diecie w domu, a następnie 11 dni w ośrodku metabolicznym, z co najmniej 14-dniowym okresem washout między fazami. Porównano dietę zachodnią z dietą bogatą w błonnik i skrobię oporną. Według szacunków modelu osoby na diecie zachodniej przyswajały średnio o 116 kcal dziennie więcej niż uczestnicy stosujący dietę wysokobłonnikową.
Do oceny rzeczywiście wchłoniętej energii badacze wykorzystali m.in. analizę próbek kału, pomiar metanu w komorze metabolicznej, pomiar pasażu jelitowego za pomocą kapsułki oraz analizy mikrobiomu w próbkach kału. Model oszacował, że energia pochodząca z wchłanianych w jelicie grubym krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wynosiła średnio 140 kcal dziennie, czyli około 7,4 proc. całkowitej użytecznej energii. Około 85 proc. użytecznej energii miało pochodzić z górnego odcinka przewodu pokarmowego, a około 15 proc. z dolnego odcinka, gdzie większą rolę odgrywa mikrobiota.
Etykiety żywności od ponad wieku opierają się głównie na systemie Atwatera, który szacuje energię z makroskładników według uśrednionych wartości, takich jak 4 kcal na gram białka i węglowodanów oraz 9 kcal na gram tłuszczu. To standard prosty i użyteczny z regulacyjnego punktu widzenia, ale nieprojektowany do odwzorowywania indywidualnych różnic w trawieniu i wchłanianiu. Opisane badanie nie oznacza automatycznej zmiany sposobu liczenia kalorii na etykietach.
Autorzy i materiały towarzyszące wskazują, że DAMM pozostaje na razie narzędziem badawczym. Model będzie wymagał dalszych testów na większych i bardziej zróżnicowanych grupach, zanim będzie można ocenić jego znaczenie dla praktyki klinicznej lub regulacji żywieniowych.
Jak model DAMM śledzi energię z pożywienia
Na podstawie opisu modelu DAMM w artykule.
DAMM a system Atwatera — najważniejsze różnice
Model DAMM
System Atwatera
Najważniejsze liczby z badania modelu DAMM
| Parametr | Wynik |
|---|---|
| Liczba uczestników badania | 17 zdrowych dorosłych |
| Schemat badania | randomized crossover |
| Czas trwania każdej interwencji | 11 dni w domu + 11 dni w ośrodku metabolicznym |
| Okres washout | co najmniej 14 dni |
| Różnica w przyswajanej energii | dieta zachodnia: średnio o 116 kcal/dzień więcej |
| Energia z krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych | średnio 140 kcal/dzień |
| Udział SCFA w całkowitej użytecznej energii | około 7,4% |
| Udział energii z górnego odcinka przewodu pokarmowego | około 85% |
| Udział energii z dolnego odcinka przewodu pokarmowego | około 15% |
Źródło: dane opisane w artykule i materiałach towarzyszących badaniu.
Słownik pojęć
- DAMM
- Skrót od digestion, absorption and microbial metabolism; model matematyczny szacujący przyswajanie energii z uwzględnieniem mikrobiomu.
- Mikrobiom jelitowy
- Zbiór mikroorganizmów żyjących w przewodzie pokarmowym, które wpływają m.in. na trawienie i metabolizm.
- Randomized crossover
- Schemat badania, w którym ci sami uczestnicy przechodzą kolejne interwencje w losowej kolejności, stanowiąc własną grupę porównawczą.
- Skrobia oporna
- Rodzaj skrobi, która nie jest w pełni trawiona w jelicie cienkim i może być fermentowana przez mikrobiotę w jelicie grubym.
- Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA)
- Związki powstające podczas fermentacji błonnika i innych resztek pokarmowych przez bakterie jelitowe; mogą być wchłaniane i dostarczać energii.
- System Atwatera
- Klasyczna metoda szacowania wartości energetycznej żywności na podstawie uśrednionych wartości kcal dla białka, węglowodanów i tłuszczu.
