Najważniejsze
- •Sześcioletni chłopiec z zespołem Downa zmarł w Australii z powodu zatrzymania akcji serca wywołanego skrajnym niedoborem witaminy C (szkorbutem).
- •Chłopiec cierpiał na skrajną wybiórczość pokarmową, a w jego diecie brakowało świeżych owoców i warzyw.
- •Mimo przyjmowania preparatu z etykietą 'multiwitamina', produkt ten nie zawierał kwasu askorbowego (witaminy C).
- •Raport wicekoroner ma stanowić ostrzeżenie dla lekarzy i opiekunów dzieci z niepełnosprawnością intelektualną oraz zaburzeniami rozwoju.
Sześcioletni Connor Dean z zespołem Downa zmarł w szpitalu w Brisbane z powodu zatrzymania krążenia wywołanego skrajnym szkorbutem. Takie wnioski płyną z opublikowanych ustaleń wicekoroner Stephanie Gallagher.
Sześcioletni Connor Dean z zespołem Downa zmarł 10 sierpnia 2024 roku w Queensland Children’s Hospital w Brisbane z powodu zatrzymania krążenia wywołanego skrajnym szkorbutem. Ustalenia w tej sprawie opublikowała wicekoroner stanu Queensland, Stephanie Gallagher, w trybie decyzji wydanej bez przeprowadzenia pełnej rozprawy sądowej. Bezpośrednią przyczyną zgonu dziecka była encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, czyli uszkodzenie mózgu powstałe w następstwie zatrzymania krążenia podczas procedury medycznej w znieczuleniu ogólnym.
Chłopiec trafił do szpitala w lipcu 2024 roku. W trakcie hospitalizacji doszło u niego do zapaści krążeniowej, po czym przeprowadzono resuscytację. Z powodu nieodwracalnych zmian neurologicznych lekarze odłączyli aparaturę podtrzymującą życie 7 sierpnia, a trzy dni później stwierdzili zgon pacjenta. Badania laboratoryjne wykonane po zatrzymaniu krążenia wykazały, że stężenie witaminy C we krwi dziecka wynosiło poniżej 1 µmol/l, podczas gdy norma wynosi od 20 do 120 µmol/l.
Skrajna wybiórczość pokarmowa i brak witamin w preparatach
Connor od czwartego i pół roku życia zmagał się ze skrajną wybiórczością pokarmową. W jego diecie całkowicie brakowało świeżych owoców i warzyw. Z zeznań pediatry wynika, że w ciągu 11 miesięcy poprzedzających hospitalizację chłopiec przybrał na wadze zaledwie 300 gramów. Prawidłowy przyrost masy ciała u dzieci w tym wieku wynosi od 1,5 do 2 kg.
Rodzice podawali synowi preparat sprzedawany pod nazwą multiwitamina. Analiza składu tego środka wykazała jednak całkowity brak kwasu askorbowego. Wicekoroner Stephanie Gallagher orzekła, że nie ma wystarczających dowodów, aby przypisać producentowi preparatu bezpośrednią odpowiedzialność prawną za śmierć dziecka.
Szkorbut w XXI wieku i apel wicekoroner
W krajach rozwiniętych szkorbut występuje niezwykle rzadko. Dotyczy głównie osób ze skrajnymi ograniczeniami żywieniowymi, w tym dzieci z niepełnosprawnością intelektualną lub zaburzeniami rozwoju, które cierpią na zaburzenia odżywiania. Connor od listopada 2023 roku pozostawał pod opieką pediatry i dietetyka z powodu zahamowania wzrostu. Do momentu hospitalizacji w lipcu 2024 roku specjaliści nie zlecili jednak rutynowego badania poziomu witamin we krwi. Przepisy australijskiej agencji Therapeutic Goods Administration zezwalają bowiem na sprzedaż pod nazwą multiwitamina produktów niezawierających kwasu askorbowego.
Wicekoroner odstąpiła od dalszego śledztwa sądowego. Publikacja oficjalnego raportu ma posłużyć jako ostrzeżenie dla personelu medycznego oraz opiekunów dzieci znajdujących się w grupach ryzyka niedożywienia.
Mechanizm powikłań prowadzących do zgonu pacjenta
Raport wicekoroner stanu Queensland
Porównanie parametrów medycznych i rozwojowych pacjenta z normami klinicznymi
| Wskaźnik | Wynik pacjenta | Norma medyczna / kliniczna |
|---|---|---|
| Stężenie witaminy C we krwi | < 1 µmol/L | 20 – 120 µmol/L |
| Przyrost masy ciała (11 miesięcy) | 300 g | 1,5 – 2,0 kg |
| Spożycie owoców i warzyw | Brak w diecie | Codzienna obecność w diecie |
Raport wicekoroner stanu Queensland (Australia)
Słownik pojęć
- Szkorbut (cyngiel)
- Choroba wywołana głębokim i długotrwałym niedoborem witaminy C (kwasu askorbowego), prowadząca do uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawień, osłabienia tkanki łącznej oraz powikłań krążeniowych.
- Encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna
- Uszkodzenie tkanki mózgowej spowodowane niewystarczającym dopływem tlenu i krwi, najczęściej w wyniku zatrzymania krążenia lub ciężkiej niedotlenicy.
- Skrajna wybiórczość pokarmowa (ARFID)
- Zaburzenie odżywiania polegające na przyjmowaniu wyłącznie bardzo ograniczonej grupy produktów spożywczych, często występujące u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu lub niepełnosprawnością intelektualną.
- Kwas askorbowy (Witamina C)
- Organiczna witamina rozpuszczalna w wodzie, kluczowy antyoksydant i kofaktor enzymatyczny biorący udział m.in. w syntezie kolagenu oraz funkcjonowaniu układu odpornościowego i krwionośnego.
