Szef WHO na Teneryfie. Rusza ewakuacja pasażerów ze statku MV Hondius z ogniskiem hantawirusa Andes

Dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia Tedros Adhanom Ghebreyesus przyleciał w sobotę do Hiszpanii, aby nadzorować ewakuację pasażerów i załogi z wycieczkowca MV Hondius, na którym wykryto ognisko hantawirusa Andes. Holenderska jednostka z około 140–150 osobami na pokładzie ma w niedzielę nad ranem zakotwiczyć u wybrzeży Teneryfy na Wyspach Kanaryjskich, gdzie hiszpańskie władze przygotowały operację „bezpiecznego zejścia na ląd”. WHO informuje, że obecnie nikt na statku nie zgłasza objawów ciężkiej choroby, a ryzyko dla ogółu populacji pozostaje niskie. Dotychczas z rejsem powiązano trzy zgony: zmarło holenderskie małżeństwo oraz obywatelka Niemiec, którzy opuścili statek przed pełnym rozpoznaniem ogniska. WHO oraz władze narodowe mówią o co najmniej pięciu potwierdzonych zakażeniach wśród osób, które wcześniej zeszły na ląd, oraz kilku kolejnych przypadkach podejrzanych. Różne media podają częściowo rozbieżne liczby chorych, zależne od daty raportu. Według operatora statku i WHO na pokładzie nie ma obecnie osób z ciężkimi objawami, a pasażerowie pozostają pod stałą obserwacją zespołu medycznego. Hiszpania zapowiada, że MV Hondius zakotwiczy w porcie w rejonie Teneryfy, w pewnym oddaleniu od nabrzeża, wyznaczonym jako „najbezpieczniejsze” miejsce operacji. Pasażerowie mają schodzić na ląd małymi łodziami, a następnie trafić do „całkowicie odizolowanej, wygrodzonej strefy”, jak mówi szefowa hiszpańskich służb kryzysowych, Virginia Barcones. Z tej strefy zostaną przewiezieni w „uszczelnionych, strzeżonych pojazdach” do szpitali wojskowych lub bezpośrednio na loty repatriacyjne, z dala od obszarów mieszkalnych. Minister zdrowia Hiszpanii Mónica García oraz szef MSW Fernando Grande-Marlaska udadzą się na Teneryfę razem z Tedrosem. Hiszpania uruchomiła unijny Mechanizm Ochrony Ludności, aby postawić w gotowości specjalistyczny samolot medyczny do transportu pacjentów z chorobami wysoce zakaźnymi. Z listu holenderskich ministrów zdrowia i spraw zagranicznych wynika, że maszyna ma w razie pogorszenia stanu zdrowia któregoś z pasażerów szybko przewieźć chorego z Teneryfy na kontynent europejski. Holandia, jako państwo bandery statku, deklaruje organizację repatriacji swoich obywateli i ewentualne czasowe przyjęcie w kwarantannie osób innych narodowości. Osoby bezobjawowe mają przechodzić sześciotygodniowy nadzór, głównie w warunkach domowych. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Irlandia planują własne loty repatriacyjne oraz monitoring stanu zdrowia powracających. Amerykańskie CDC wysyła zespół ekspertów na Teneryfę, by ocenić indywidualne ryzyko u obywateli USA, których po powrocie ma czekać 42-dniowa obserwacja objawów, z opcją dobrowolnej izolacji w wyspecjalizowanej jednostce. Brytyjskie i irlandzkie służby zdrowia przygotowują podobne procedury nadzoru, choć szczegóły dotyczące długości i formy izolacji różnią się w zależności od kraju. Hantawirus Andes występuje głównie w Ameryce Południowej i może wywoływać ciężki zespół płucny o wysokiej śmiertelności. Zwykle przenosi się przez wdychanie aerozoli z odchodów zakażonych gryzoni. W literaturze opisano rzadkie przypadki transmisji między ludźmi, głównie wśród bliskich kontaktów domowych. WHO przypomina, że dotychczasowe ogniska miały charakter ograniczony, a obecna sytuacja „nie jest nowym COVID‑19”. Mechanizm Ochrony Ludności UE, uruchomiony przez Hiszpanię, służy koordynacji pomocy i zasobów w sytuacjach kryzysowych, w tym ewakuacji medycznych. Na Teneryfie pojawiły się protesty części mieszkańców i portowców, którzy obawiają się powtórki chaosu z początku pandemii COVID‑19 oraz szkód dla turystyki. Ruch Iustitia Europa apeluje, by Wyspy Kanaryjskie „nie stawały się laboratorium zdrowia Europy”, a władze regionu domagają się od Madrytu i WHO dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa. Tedros w liście do mieszkańców zapewnia, że pasażerowie nie będą mieli kontaktu z lokalną społecznością i dziękuje Hiszpanii za „akt solidarności i moralnego obowiązku”. W najbliższych dniach kluczowe będzie bezpieczne zejście na ląd, testowanie i obserwacja wszystkich osób z MV Hondius oraz zakończenie repatriacji. Niewiadome pozostają pełny bilans zakażeń, dokładny łańcuch transmisji na statku i ocena decyzji armatora w pierwszej fazie kryzysu. Może się to stać przedmiotem analiz przy aktualizowaniu procedur sanitarnych dla rejsów wycieczkowych w Europie.