Teneryfa szykuje izolowaną ewakuację pasażerów z wycieczkowca MV Hondius z ogniskiem hantawirusa Andes

Hiszpańskie władze przygotowują na niedzielę izolowaną ewakuację ponad 140 osób z wycieczkowca MV Hondius z ogniskiem hantawirusa Andes u wybrzeży Teneryfy. Statek ma dotrzeć na redę między 3.00 a 5.00 GMT, a pasażerowie zostaną przetransportowani w zamkniętym reżimie sanitarnym na lotnisko i odesłani do swoich krajów. Plan ten wywołuje protesty mieszkańców wyspy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zapewnia, że ryzyko dla ogółu populacji pozostaje „absolutnie niskie”. Według władz na pokładzie znajduje się ponad 140, a według niektórych źródeł około 150 osób – pasażerów i członków załogi. MV Hondius pod banderą holenderską ma pozostać na kotwicowisku, bez cumowania przy nabrzeżu. Lekarze przebadają pasażerów na statku, a następnie przetransportują ich małymi łodziami do portu w Granadilla de Abona, skąd w izolowanych autobusach trafią do wydzielonej strefy na lotnisku. Tam mają wsiąść do samolotów repatriacyjnych m.in. do USA, Wielkiej Brytanii i innych krajów europejskich. Bagaże pasażerów oraz ciało jednej z ofiar pozostaną na pokładzie, a statek po zakończeniu operacji popłynie do Holandii. Ognisko na MV Hondius wiąże się z trzema potwierdzonymi zgonami: dwojga obywateli Holandii oraz obywatelki Niemiec. WHO informowała w piątek, że potwierdziła laboratoryjnie sześć zakażeń wśród ośmiu początkowo podejrzanych przypadków powiązanych z rejsem. Agencje podają, że pięciu pasażerów, którzy wcześniej zeszli ze statku, jest znanych jako zakażeni. Z dotychczas ujawnionych informacji wynika, że wśród chorych są co najmniej dwaj obywatele Wielkiej Brytanii – jeden hospitalizowany w Holandii i jeden w Republice Południowej Afryki. Brakuje jednak pełnej, oficjalnej listy krajów z potwierdzonymi przypadkami. Obecnie na statku nie ma osób z objawami choroby, co potwierdzają zarówno armator, jak i władze. Zastrzegają jednak, że nie wyklucza to obecności osób zakażonych bezobjawowo. Trwają badania dwóch podejrzanych przypadków: u kobiety hospitalizowanej w Alicante w Hiszpanii i u osoby na wyspie Tristan da Cunha, brytyjskim terytorium na południowym Atlantyku. Test stewardesy linii KLM, która miała kontakt z pasażerką z rejsu, dał wynik negatywny. Dwie osoby powiązane z rejsem w Singapurze również uzyskały wynik ujemny, ale pozostają w kwarantannie. Rzecznik WHO Christian Lindmeier podkreślił w piątek w Genewie, że „ryzyko pozostaje absolutnie niskie” i „to nie jest nowy COVID”. Ocenił Andes virus jako „niebezpieczny wirus, ale tylko dla osoby, która jest naprawdę zakażona”, wskazując na ograniczony potencjał transmisji w populacji. Dyrektor WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus w liście do mieszkańców Teneryfy pisał: „Ból 2020 roku jest wciąż realny, ale to nie jest kolejny COVID-19. Nie spotkacie tych pasażerów. Wasze rodziny ich nie spotkają”. Hiszpańska minister zdrowia Mónica García Gómez zapowiedziała, że bagaże i ciało zmarłej osoby pozostaną na statku. Na Wyspach Kanaryjskich narasta jednak sprzeciw wobec przyjęcia MV Hondius. W piątek i sobotę w Granadilla de Abona i okolicach portu protestowali mieszkańcy i pracownicy portu, zapowiadając nawet możliwą blokadę. Na transparentach pojawiały się hasła „Without protocol, no safety” i „This is a botched job”, wyrażające żądanie większej przejrzystości procedur. Prezydent Wysp Kanaryjskich Fernando Clavijo skrytykował rząd w Madrycie, mówiąc, że decyzja o operacji nie opiera się na „żadnych kryteriach technicznych” i zarzucając „instytucjonalną nielojalność”. Organizacje obywatelskie, takie jak Iustitia Europa, ostrzegają, że archipelag „nie może stać się europejskim laboratorium zdrowia publicznego”. Hantawirus Andes, wykryty w tym ognisku, to szczep występujący głównie w Ameryce Południowej, przenoszony zazwyczaj przez gryzonie. Powoduje hantawirusowy zespół płucny o wysokiej śmiertelności, sięgającej w literaturze medycznej 30–40%. W przeciwieństwie do SARS‑CoV‑2 wirus ten bardzo rzadko przenosi się między ludźmi i wymaga bliskiego, długotrwałego kontaktu. Z tego powodu WHO, przy zachowaniu ścisłej izolacji, ocenia ryzyko szerokiej transmisji w społeczności jako niskie. Operacja przyjęcia MV Hondius ma się różnić od kryzysu z udziałem statku Diamond Princess z 2020 roku, gdy setki osób zakaziły się COVID-19 podczas wielotygodniowej „pływającej kwarantanny”. Tym razem władze stawiają na szybkie opuszczenie statku, izolowany transport i natychmiastowe loty repatriacyjne, bez kontaktu z lokalną społecznością. W najbliższych dniach kluczowe będą wyniki badań podejrzanych przypadków oraz przebieg ewakuacji i lotów do krajów pochodzenia pasażerów. Rządy i WHO zapowiadają dalsze śledzenie kontaktów osób, które wcześniej zeszły ze statku, oraz ewentualne przeglądy procedur bezpieczeństwa na statkach ekspedycyjnych. Dla systemów ochrony zdrowia będzie to test, czy przejrzystość działań i spójne komunikaty wystarczą, by ograniczyć lęk społeczny wokół nowych ognisk chorób zakaźnych związanych z transportem międzynarodowym.