Najważniejsze
- •Posiedzenie sejmowej Komisji Zdrowia przerwano po zakwestionowaniu przez NIL trybu i podstawy prawnej żądania szczegółowych danych.
- •NIL powołuje się na konstytucyjną autonomię samorządu zawodowego, podczas gdy posłowie i Rzecznik Praw Pacjenta oceniają jej stanowisko jako niewystarczającą współpracę.
- •Liczba spraw wpływających do sądów lekarskich wzrosła z około 900 w 2020 r. do blisko 1300 w 2025 r.; w 2025 r. 68 lekarzy i lekarzy dentystów zawieszono w prawie wykonywania zawodu.
- •Dane NIL i RPP nie są bezpośrednio porównywalne, ponieważ dotyczą różnych kategorii spraw i sposobów raportowania.
- •Dalszy rozwój sporu może wpłynąć na podział kompetencji między sądami lekarskimi a sądami powszechnymi.
Komisja Zdrowia przerwała 15 września obrady poświęcone odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Powodem była odmowa NIL przekazania szczegółowych danych dotyczących postępowań.
Sejmowa Komisja Zdrowia przerwała 15 września 2026 r. posiedzenie poświęcone odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Powodem był brak odpowiedzi Naczelnej Izby Lekarskiej na szczegółowe pytania posłów i Rzecznika Praw Pacjenta. NIL zakwestionowała tryb oraz podstawę prawną zobowiązania jej do przekazania danych.
Na posiedzenie ponownie przybyli przedstawiciele Naczelnej Rady Lekarskiej, w tym jej sekretarz, Piotr Winciunas. Nieobecni byli prezes NRL Łukasz Jankowski oraz Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej. Winciunas przekonywał, że samorząd przekazał już informacje dotyczące systemu odpowiedzialności zawodowej, a szczegółowe sprawozdania są dostępne na stronie NIL.
Przed posiedzeniem Jankowski skierował pismo do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Zapytał, w jakim trybie i na podstawie jakich przepisów komisja zobowiązała NIL do udzielenia odpowiedzi na wszystkie pytania parlamentarzystów. Argumentował, że izba nie jest organem państwowym i korzysta z konstytucyjnej autonomii samorządu zawodowego. Posłowie uznali stanowisko NIL za odmowę współpracy i ponownie poparli wniosek o odroczenie obrad.
Dane o postępowaniach dyscyplinarnych
Z danych przedstawionych przez sekretarza NRL wynika, że w 2020 r. do sądów lekarskich wpłynęło około 900 spraw, a w 2025 r. — blisko 1300. W ubiegłym roku sądy zawiesiły prawo wykonywania zawodu 68 lekarzom i lekarzom dentystom. W ciągu ostatnich pięciu lat siedmiu lekarzy pozbawiono tego prawa.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec wskazał, że w jednej trzeciej prowadzonych przez niego interwencji izby nie udzieliły odpowiedzi. W 12 proc. spraw postępowania dyscyplinarne umorzono. RPP przekazał izbom 234 sprawy w latach 2022–2026, w tym dotyczące tzw. receptomatów. Dane NIL i RPP nie są jednak bezpośrednio porównywalne. Izby raportują ogólną liczbę spraw, natomiast rzecznik przedstawia wyniki własnych interwencji.
Spór o granice autonomii samorządu lekarskiego
Samorząd lekarski ma konstytucyjną autonomię na podstawie art. 17 Konstytucji. Spór o jej granice trwa od lat. Posłowie i RPP zarzucają sądom lekarskim niewystarczającą skuteczność, natomiast lekarze wskazują, że autonomia chroni zawód przed naciskami politycznymi.
Komisja ma wrócić do tematu na kolejnym posiedzeniu. Konflikt może także doprowadzić do prób przeniesienia części spraw dyscyplinarnych do sądów powszechnych. Wcześniej trzeba jednak rozstrzygnąć, czy żądania komisji mieszczą się w ustawowych kompetencjach parlamentu.
O Lex szarlatan: Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta
Dwie perspektywy na spór o odpowiedzialność zawodową lekarzy
Naczelna Izba Lekarska
Komisja Zdrowia i Rzecznik Praw Pacjenta
Statystyki spraw w sądach lekarskich (2020–2025)
| Kategoria | Rok 2020 | Rok 2025 |
|---|---|---|
| Wpływ spraw do sądów lekarskich | ok. 900 | ok. 1300 |
| Zawieszenie prawa wykonywania zawodu (rok ubiegły/bieżący) | brak danych | 68 |
| Pozbawienie prawa wykonywania zawodu (ostatnie 5 lat) | - | 7 (łącznie) |
Dane przedstawione przez sekretarza Naczelnej Rady Lekarskiej.
Spór o odpowiedzialność zawodową lekarzy — najważniejsze liczby
Dane podane w artykule: Naczelna Rada Lekarska i Rzecznik Praw Pacjenta.
Słownik pojęć
- Odpowiedzialność zawodowa lekarzy
- System postępowań dotyczących naruszenia zasad wykonywania zawodu, etyki lekarskiej lub przepisów związanych z wykonywaniem działalności leczniczej.
- Sąd lekarski
- Organ samorządu lekarskiego rozpatrujący sprawy odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów.
- Naczelna Izba Lekarska (NIL)
- Organ samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów reprezentujący środowisko na poziomie krajowym.
- Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej
- Organ prowadzący lub nadzorujący czynności wyjaśniające i postępowania związane z odpowiedzialnością zawodową lekarzy.
- Rzecznik Praw Pacjenta (RPP)
- Centralny organ administracji publicznej stojący na straży praw pacjentów i podejmujący interwencje w sprawach ich naruszeń.
- Autonomia samorządu zawodowego
- Konstytucyjnie chroniona samodzielność samorządu reprezentującego osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, w granicach określonych prawem.
- Receptomat
- Usługa lub platforma pośrednicząca w uzyskiwaniu recept, często z wykorzystaniem konsultacji zdalnych; jej funkcjonowanie było przedmiotem interwencji RPP.
