Lekarze przeciw pełnemu zakazowi łączenia pracy publicznej i prywatnej. NIL publikuje wyniki badania „Perspektywa 27”

Naczelna Izba Lekarska 6 maja 2026 r. w Warszawie przedstawiła wyniki badania „Perspektywa 27”, z których wynika, że lekarze i dentyści w większości sprzeciwiają się pełnemu zakazowi łączenia pracy w publicznej i prywatnej ochronie zdrowia. Z ankiety wynika, że poparcie dla takiego rozwiązania zadeklarowało 15,1 proc. badanych, a środowisko częściej domaga się uporządkowania zasad i poprawy warunków pracy w systemie publicznym. Badanie NIL miało formę internetowej ankiety skierowanej do lekarzy i lekarzy dentystów – członków samorządu lekarskiego. Przeprowadzono je na przełomie kwietnia oraz w dniach 29 kwietnia – 4 maja 2026 r., a odpowiedzi udzieliło 2243 medyków z całej Polski. Samorząd podkreśla, że to największe tego typu badanie w jego ramach, ale próba nie jest reprezentatywna dla całej populacji lekarzy i wyniki należy traktować jako głos grupy respondentów, a nie pełny obraz środowiska. Z raportu NIL wynika, że środowisko medyczne odrzuca prosty model administracyjnego rozdzielenia sektorów. Pełny zakaz łączenia pracy w systemie publicznym i prywatnym poparło 15,1 proc. lekarzy. Węższy zakaz – uniemożliwiający jednoczesne wykonywanie tych samych świadczeń w ramach NFZ i prywatnie – zaakceptowało 22,9 proc. respondentów, przy 67,7 proc. odpowiedzi „przeciw”. Jednocześnie 71,9 proc. ankietowanych opowiedziało się za pełnym rozdzieleniem kolejek, harmonogramów i rozliczeń między sektorem publicznym a prywatnym. Lekarze popierają także rozwiązania koncentrujące się na konflikcie interesów i przejrzystości zatrudnienia. Ograniczenia dotyczące łączenia pracy wyłącznie w sytuacji realnego konfliktu interesów zaakceptowało 69,9 proc. badanych. Ponad połowa respondentów, 51,9 proc., opowiedziała się za obowiązkiem jawnego zgłaszania wszystkich miejsc pracy i powiązań z podmiotami prywatnymi. W komentarzach otwartych najczęściej pojawiały się wątki transparentności kolejek i rozliczeń, wynagrodzeń, organizacji dyżurów oraz realnej dostępności świadczeń. Autorzy badania pytali także o potencjalne skutki pełnego zakazu łączenia pracy bez wcześniejszego przygotowania systemu. 74,8 proc. lekarzy wskazało ryzyko odpływu części kadr z sektora publicznego do prywatnego. 58,9 proc. spodziewa się wydłużenia kolejek do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a 53,9 proc. obawia się problemów z obsadą dyżurów, poradni i oddziałów, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Jednocześnie 56,8 proc. ankietowanych uznało, że praca wyłącznie w publicznym systemie ochrony zdrowia byłaby dla nich scenariuszem raczej lub zdecydowanie prawdopodobnym przy spełnieniu określonych warunków. Wśród oczekiwań najczęściej wymieniano gwarantowane wysokie wynagrodzenie (67,1 proc. odpowiedzi), ograniczenie biurokracji i uproszczenie dokumentacji (49,2 proc.) oraz zapewnienie minimalnych norm obsady i „rozsądnej” liczby pacjentów (48,8 proc.). Część lekarzy wskazywała także na potrzebę jasnych i atrakcyjnych zasad dotyczących dyżurów oraz lepszej ochrony prawnej. Raport NIL wpisuje się w trwającą debatę o propozycjach pełnego rozdzielenia pracy lekarzy w sektorze publicznym i prywatnym, zgłaszanych m.in. przez polityków Prawa i Sprawiedliwości. Dyskusja toczy się w warunkach poważnych niedoborów kadrowych – Polska należy do państw o jednym z najniższych w Unii Europejskiej wskaźników liczby lekarzy na 1000 mieszkańców, a szpitale powiatowe i ambulatoryjna opieka specjalistyczna już dziś zmagają się z problemami z obsadą. Naczelna Izba Lekarska zapowiada wykorzystanie wyników „Perspektywy 27” w dalszych rozmowach o kształcie przepisów dotyczących relacji między sektorem publicznym a prywatnym. Samorząd postuluje pilotaże, analizy skutków regulacji i rozwiązania oparte na transparentności, a nie prostych zakazach. Kolejne kroki zależą od decyzji rządu i parlamentu w sprawie projektów ustaw ograniczających łączenie pracy przez lekarzy.