Najważniejsze
- •Rząd skierował do Sejmu projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, znoszący całkowity zakaz reklamy aptek.
- •Zmiana jest dostosowaniem polskiego prawa do wyroku TSUE z czerwca 2025 roku oraz wezwania Komisji Europejskiej.
- •Projekt nie wprowadza pełnej swobody – apteki będą mogły informować o usługach medycznych (np. szczepieniach, przeglądach lekowych), ale reklama nie może wprowadzać w błąd ani zachęcać do nadkonsumpcji.
- •Dotychczasowy zakaz obowiązujący od 2012 r. skutkował ponad 1,4 tys. postępowań i karami na kwotę przekraczającą 11 mln zł.
Rząd skierował do Sejmu projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego, który znosi całkowity zakaz reklamy aptek obowiązujący od 2012 roku. Zmiany mają dostosować polskie przepisy do wyroku TSUE z czerwca 2025 roku.
Rada Ministrów skierowała do Sejmu rządowy projekt nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne, który znosi całkowity zakaz reklamy aptek obowiązujący od 2012 roku. Zmiana przepisów dostosowuje polskie prawo do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 roku. Decyzja o skierowaniu projektu do parlamentu przed 27 sierpnia 2026 roku stanowi bezpośrednią odpowiedź na oficjalne wezwanie Komisji Europejskiej do usunięcia uchybienia.
Przygotowany projekt nie oznacza jednak wprowadzenia pełnej swobody reklamowej dla aptek. Ministerstwo Zdrowia zaproponowało model ograniczony, który zastępuje dotychczasowy bezwzględny zakaz katalogiem działań dozwolonych i zabronionych. Placówki uzyskają prawo do informowania opinii publicznej o świadczonych usługach. Dotyczy to szczepień ochronnych, przeglądów lekowych oraz innych świadczeń z zakresu opieki farmaceutycznej, które wdrożono w Polsce po 2012 roku.
Nowe przepisy zabraniają natomiast prowadzenia działań reklamowych wprowadzających pacjenta w błąd oraz kierowania przekazów bezpośrednio do dzieci. Ustawodawca zakazał także stosowania mechanizmów promocyjnych, które polegają na oferowaniu korzyści materialnych lub nagród w zamian za dokonanie zakupów. Zmiany te mają na celu zapobieganie stymulowaniu nadkonsumpcji leków.
Postępowanie przed Komisją Europejską, które wymusiło zmianę polskich przepisów, zainicjowała skarga złożona przez przedstawicielstwo Konfederacji Lewiatan w Brukseli. Organizacje reprezentujące pracodawców i sieci apteczne, w tym ZPA PharmaNET, od dawna wskazywały na szkodliwość dotychczasowych regulacji dla pacjentów poszukujących informacji o usługach zdrowotnych.
Wprowadzony w 2012 roku art. 94a Prawa farmaceutycznego uniemożliwiał aptekom informowanie pacjentów o jakichkolwiek świadczonych usługach. W czasie obowiązywania tego przepisu Inspekcja Farmaceutyczna wszczęła ponad 1400 postępowań administracyjnych wobec farmaceutów. Łączna suma nałożonych kar finansowych przekroczyła 11 milionów złotych.
Projekt trafił już do Sejmu, gdzie posłowie rozpoczną nad nim prace legislacyjne. Wejście w życie nowelizacji oznacza dla administracji państwowej konieczność rozliczenia się z dotychczasowych decyzji. Sądy administracyjne w Polsce zaczęły już uchylać kary nałożone na podstawie zakwestionowanych przepisów, co może zmusić budżet państwa do zwrotu pobranych środków wraz z odsetkami.
oś czasu: Ewolucja przepisów dotyczących reklamy aptek w Polsce
Opracowanie własne na podstawie przebiegu prac legislacyjnych i wyroku TSUE.
Farmaceutka: pacjent często nie wie, czego nie wie
Skutki obowiązywania zakazu reklamy aptek w latach 2012-2026
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba wszczętych postępowań administracyjnych | ponad 1,4 tys. |
| Łączna kwota nałożonych kar finansowych | ponad 11 mln zł |
Dane na podstawie projektu nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne
@Puls_Medycyny
Reklama aptek na nowych zasadach? @MZ_GOV_PL uzgadnia projekt. @NaczelnaA @Zwiazek_ZAPPA @MarekTomkow
Porównanie przepisów dot. reklamy aptek: dotychczasowe vs. nowe regulacje
Stanowisko dotychczasowe (od 2012 r.)
Proponowane zmiany (projekt rządowy)
Słownik pojęć
- Artykuł 94a Prawa farmaceutycznego
- Wprowadzony w 2012 roku przepis ustawy Prawo farmaceutyczne, który zakazywał reklamy aptek i ich działalności oraz reklamy produktów leczniczych kierowanej do publiczności przez apteki.
- Opieka farmaceutyczna
- Ogół działań, które farmaceuta podejmuje na rzecz pacjenta w celu optymalizacji farmakoterapii, obejmujący m.in. przeglądy lekowe, doradztwo farmaceutyczne oraz wykonywanie niektórych badań diagnostycznych i szczepień.
- Przegląd lekowy
- Wielostronne, systematyczne badanie stosowanych przez pacjenta produktów leczniczych prowadzone przez farmaceutę w celu wykrycia ewentualnych problemów lekowych (np. interakcji) i optymalizacji leczenia.
- TSUE
- Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – organ sądowy Unii Europejskiej, który czuwa nad jednolitym stosowaniem i interpretacją prawa unijnego we wszystkich państwach członkowskich.
