Najważniejsze
- •Życie Narges Mohammadi, irańskiej laureatki Pokojowej Nagrody Nobla, jest w stanie krytycznego zagrożenia z powodu ciężkich chorób serca i płuc oraz braku dostępu do odpowiedniej opieki medycznej w Teheranie.
- •Mimo zaleceń komisji lekarskiej dotyczących pilnego przeniesienia do wyspecjalizowanego szpitala w stolicy, aparat bezpieczeństwa blokuje transfer i kontroluje decyzje dotyczące leczenia Mohammadi.
- •Stan zdrowia działaczki pogorszył się w więzieniu po brutalnym zatrzymaniu, przebytym zawale serca i przewlekłej chorobie zakrzepowo‑zatorowej, a rodzina twierdzi, że odmawiano jej właściwej terapii przeciwzakrzepowej.
- •Rodzina, w tym mąż i 19‑letnie bliźnięta mieszkający w Paryżu, ma bardzo ograniczony dostęp do informacji z powodu blokad internetu w Iranie i obawia się, że może już nigdy nie usłyszeć jej głosu.
- •Sprawa Mohammadi stała się symbolem szerszego problemu standardu opieki medycznej wobec więźniów politycznych w Iranie i testem skuteczności presji międzynarodowej, w tym apeli Komitetu Noblowskiego.
Rodzina i prawnicy Narges Mohammadi ostrzegają, że życie irańskiej noblistki jest zagrożone, jeśli władze nie przeniosą jej z Zandżanu do szpitala w Teheranie.
Uwięziona laureatka Pokojowej Nagrody Nobla Narges Mohammadi po raz drugi w ciągu tygodnia stanęła w środę przed komisją rządowych biegłych lekarzy, którzy oceniają jej stan zdrowia po pilnej hospitalizacji w Zandżanie. Rodzina 53-letniej działaczki ostrzega, że bez natychmiastowego przeniesienia do szpitala w Teheranie jej życie jest poważnie zagrożone.
Mohammadi trafiła w piątek karetką z więzienia do lokalnego szpitala w północno-zachodnim mieście Zandżan po tym, jak straciła przytomność w celi. Została umieszczona na oddziale kardiologicznym intensywnej terapii i od tego czasu pozostaje w stanie krytycznym. Według rodziny funkcjonariusze bezpieczeństwa uniemożliwiają transport do stolicy, gdzie aktywistka ma wyznaczony zespół lekarzy.
Brat noblistki, Hamidreza Mohammadi, mieszkający w Oslo, poinformował, że już pierwsza komisja lekarska zaleciła przeniesienie jej do Teheranu, lecz decyzję zablokowały służby. „Gdzieś w systemie agencja wywiadowcza ma decydujący głos i to ona wszystkim kieruje” – powiedział agencji AP. Jego zdaniem, jeśli druga ekspertyza nie doprowadzi do transferu, będzie to oznaczać, że władze „naprawdę są zdeterminowane, by zabić Narges”.
Rodzina i prawnicy podkreślają, że stan zdrowia działaczki systematycznie pogarszał się w więzieniu, m.in. w wyniku brutalnego pobicia podczas aresztowania w grudniu w Mashhadzie. W marcu Mohammadi przeszła zawał serca. Od lat ma również zakrzep w płucu, wymagający stałego podawania leków przeciwzakrzepowych i regularnej kontroli. Bliscy twierdzą, że służby więzienne odmawiały jej odpowiedniego leczenia.
Według relacji brata od piątku ciśnienie tętnicze noblistki gwałtownie się waha, a pacjentka wymaga tlenoterapii i nie jest w stanie mówić. Lekarze w Zandżanie obawiają się, że skrzeplina może się przemieścić, a wahania ciśnienia zagrażają nie tylko sercu, ale i mózgowi. Hamidreza Mohammadi uważa, że lokalny szpital nie dysponuje możliwościami, by leczyć jej choroby przewlekłe.
Adwokatka działaczki, mająca siedzibę we Francji, Chirinne Ardakani, oświadczyła, że władze Iranu „powoli ją zabijają”, a ich „nieustępliwa kampania przeciwko Narges” ma stanowić „sygnał zastraszenia dla całego społeczeństwa”. W sobotę Komitet Noblowski wezwał Teheran do „natychmiastowego przeniesienia Mohammadi do jej zespołu medycznego w Teheranie”, ostrzegając, że bez właściwego leczenia jej życie pozostaje w niebezpieczeństwie.
Rodzinie utrudniają uzyskiwanie informacji ograniczenia komunikacji i dostępu do internetu, które władze wprowadziły od początku wojny na Bliskim Wschodzie. Krewni w Iranie mogą przesyłać jedynie sporadyczne wiadomości tekstowe, gdy udaje im się uzyskać połączenie. Mąż Mohammadi i ich 19‑letnie bliźnięta, Kiana i Ali, mieszkający w Paryżu, od ponad dekady nie widzieli jej na żywo. „Są zdruzgotani… boją się, że już nigdy nie usłyszą głosu matki” – mówi brat noblistki.
Mohammadi, znana obrończyni praw kobiet i więźniów politycznych, od lat trafia do irańskich więzień za działalność na rzecz reform. Pokojową Nagrodę Nobla przyznano jej w 2023 roku, gdy już przebywała za kratami. Jej obecna sprawa ponownie kieruje uwagę organizacji praw człowieka i instytucji międzynarodowych na standard opieki medycznej wobec więźniów w Iranie.
O dalszym losie działaczki zadecydują teraz rekomendacje komisji lekarskiej i decyzje aparatu bezpieczeństwa. Od tego, czy władze zgodzą się na przeniesienie do Teheranu, zależy zarówno rokowanie medyczne Mohammadi, jak i to, czy presja międzynarodowa zdoła wymusić zmianę praktyk wobec ciężko chorych więźniów politycznych w kraju.
Kryzys zdrowotny Narges Mohammadi – najważniejsze daty i zdarzenia
Grudzień (aresztowanie w Mashhadzie)
Brutalne zatrzymanie Narges Mohammadi, pobicie i osadzenie w więzieniu.
Marzec (zawał serca)
Mohammadi przechodzi zawał serca w więzieniu; rodzina alarmuje o braku właściwej opieki.
Przed osadzeniem
Rozpoznany zakrzep w płucu wymagający stałych leków przeciwzakrzepowych i kontroli.
Piątek – hospitalizacja w Zandżanie
Utrata przytomności w celi, przewiezienie karetką na oddział kardiologicznej intensywnej terapii.
Sobota – apel Komitetu Noblowskiego
Wezwanie do natychmiastowego przeniesienia do zespołu medycznego w Teheranie.
Pierwsza komisja lekarska
Rządowi biegli lekarze rekomendują transfer do Teheranu, decyzja zostaje zablokowana przez służby bezpieczeństwa.
Środa – druga komisja
Powtórna ocena stanu zdrowia pod presją rodziny i opinii międzynarodowej.
Na podstawie relacji rodziny Mohammadi i doniesień AP/The Hindu z początku maja 2026 r.
Główne problemy zdrowotne Narges Mohammadi i związane z nimi zagrożenia
| Problem zdrowotny | Objawy / aktualny stan | Główne zagrożenia | Wymagane leczenie |
|---|---|---|---|
| Zakrzep w płucu | Przewlekła choroba, obecny skrzeplina w płucu | Ryzyko przemieszczenia skrzepliny, zatorowość płucna, uszkodzenie serca i mózgu | Stałe podawanie leków przeciwzakrzepowych, monitorowanie stanu krążenia |
| Przebyty zawał serca | Zawał w marcu, później wahania ciśnienia, stan krytyczny | Niewydolność serca, nagłe zatrzymanie krążenia | Stała opieka kardiologiczna, leki kardiologiczne, kontrola ciśnienia |
| Wahania ciśnienia tętniczego | Ciśnienie gwałtownie waha się od bardzo niskiego do bardzo wysokiego | Udar mózgu, kolejny zawał, uszkodzenie narządów | Monitoring na oddziale intensywnej terapii, precyzyjne dostosowanie leczenia |
| Niewydolność oddechowa | Wymaga tlenoterapii, nie jest w stanie samodzielnie oddychać prawidłowo | Niedotlenienie organizmu, uszkodzenie mózgu i serca | Tlenoterapia, ewentualnie wsparcie oddechowe w warunkach szpitalnych |
Opracowanie na podstawie opisów rodziny i lekarzy w Zandżanie cytowanych przez AP/The Hindu.
Słownik pojęć
- zakrzep w płucu
- Obecność skrzepliny w naczyniach krwionośnych płuc. Może prowadzić do zatorowości płucnej, niewydolności oddechowej i krążeniowej, wymaga przewlekłego leczenia przeciwzakrzepowego.
- leki przeciwzakrzepowe
- Grupa leków zmniejszających krzepliwość krwi, stosowanych m.in. w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz zatorowości płucnej. Ich odstawienie u pacjentów wysokiego ryzyka może skończyć się nagłym zgonem.
- zawał serca
- Nagłe zamknięcie tętnicy wieńcowej doprowadzające do martwicy fragmentu mięśnia sercowego. Wymaga pilnej interwencji medycznej i długotrwałego leczenia kardiologicznego.
- tlenoterapia
- Podawanie tlenu pacjentowi z niewydolnością oddechową lub krążeniową w celu poprawy utlenowania krwi i narządów.
- oddział intensywnej opieki medycznej (OIOM)
- Specjalistyczny oddział szpitalny, w którym monitoruje się i leczy pacjentów w stanie bezpośredniego zagrożenia życia z użyciem zaawansowanego sprzętu.
Najczęstsze pytania
Dlaczego przeniesienie Narges Mohammadi do szpitala w Teheranie jest tak ważne?▼
W Teheranie czeka na nią dedykowany zespół lekarzy specjalistów, który zna jej historię choroby i ma dostęp do lepiej wyposażonych placówek. Lokalny szpital w Zandżanie, według rodziny, nie ma możliwości kompleksowego leczenia jej przewlekłych schorzeń kardiologicznych i zakrzepowo‑zatorowych.
Jakie są najpoważniejsze zagrożenia wynikające z jej obecnego stanu zdrowia?▼
Połączenie przebytego zawału serca, zakrzepu w płucu, gwałtownych wahań ciśnienia tętniczego i niewydolności oddechowej oznacza wysokie ryzyko nagłego zatrzymania krążenia, udaru mózgu lub zatorowości płucnej, które mogą zakończyć się śmiercią lub trwałym kalectwem.
Jak ograniczenia internetu w Iranie wpływają na rodzinę Mohammadi?▼
Blokady sieci sprawiają, że krewni w Iranie mogą tylko sporadycznie wysyłać krótkie wiadomości tekstowe. Brat w Oslo oraz mąż i dzieci w Paryżu nie mogą uzyskać bieżących informacji o jej stanie, co potęguje niepewność i stres oraz utrudnia nagła reakcję na ewentualne pogorszenie sytuacji.
Jak zareagowały instytucje międzynarodowe na sytuację Mohammadi?▼
Komitet Noblowski publicznie wezwał władze Iranu do natychmiastowego przeniesienia Narges Mohammadi do jej zespołu medycznego w Teheranie, podkreślając, że bez właściwego leczenia jej życie jest zagrożone. Sprawą interesują się też organizacje praw człowieka, widząc w niej przykład szerszego problemu dostępu więźniów politycznych do opieki medycznej.
Czy odmowa leczenia więźniów politycznych jest częsta w kontekście Iranu?▼
Raporty organizacji praw człowieka wielokrotnie dokumentowały przypadki ograniczania lub opóźniania opieki medycznej wobec więźniów politycznych w Iranie. Przypadek Narges Mohammadi wpisuje się w ten szerszy wzorzec i dlatego jest postrzegany jako sprawdzian skuteczności międzynarodowej presji na poprawę standardów leczenia w więzieniach.
