Prof. Jan Hartman postuluje państwową regulację płac lekarzy

Etyka zawodowa a realia rynkowe

Profesor Jan Hartman z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego wezwał do wprowadzenia państwowej regulacji płac lekarzy oraz skrytykował wysokie stawki ich kontraktów. W wywiadzie opublikowanym 15 lipca 2026 roku na łamach portalu branżowego MedExpress.pl filozof ocenił, że zarobki lekarzy sięgające od 50 do 200 tysięcy złotych miesięcznie naruszają etos zawodowy i bezpośrednio szkodzą pacjentom.

Etyk nazwał przyjmowanie tak wysokich kwot okradaniem publicznych szpitali. Hartman porównał sytuację lekarzy do branży IT, wskazując, że wysokie zarobki informatyków nie przynoszą nikomu bezpośredniej krzywdy, ponieważ na tej grupie nie ciąży szczególny etos zawodowy. W rozmowie filozof zaapelował również do premiera Donalda Tuska oraz Marcina Kierwińskiego o podjęcie działań uniemożliwiających politykom korzystanie ze świadczeń medycznych poza kolejnością. Warto jednak zauważyć, że ani Kodeks Etyki Lekarskiej, ani ustawa o działalności leczniczej nie ograniczają wysokości stawek w kontraktach cywilnoprawnych. Art. 65 kodeksu nakazuje jedynie, aby lekarz dostosował swoje honorarium do wartości pracy, własnych kwalifikacji oraz ponoszonych kosztów.

Skąd wynikają wysokie zarobki lekarzy?

Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia nie publikują oficjalnych danych o odsetku lekarzy uzyskujących przychody na poziomie 100–200 tysięcy złotych miesięcznie. Redakcja portalu wskazała, że tak wysokie zarobki dotyczą wyłącznie nielicznej grupy wybitnych specjalistów. Hartman stwierdził także, iż wynagrodzenia personelu pochłaniają od 80 do 90 procent budżetów większości publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Tezy tej nie poparł jednak konkretnymi sprawozdaniami finansowymi placówek.

Wysokie stawki kontraktowe lekarzy wynikają przede wszystkim z głębokiego deficytu kadrowego w polskim systemie ochrony zdrowia. Wskaźnik liczby lekarzy przypadających na 1000 mieszkańców jest w Polsce jednym z najniższych w Unii Europejskiej. Sytuacja ta zmusza dyrektorów szpitali do akceptowania stawek dyktowanych przez specjalistów, aby utrzymać funkcjonowanie oddziałów. W przeciwieństwie do pracowników etatowych, lekarze na kontraktach B2B nie podlegają unijnym limitom czasu pracy, a ich wysokie zarobki często wynikają z przepracowania od 300 do 400 godzin w miesiącu. System kolejkowy w Polsce podlega centralnemu monitorowaniu przez NFZ, a obowiązujące przepisy nie przewidują prawnych ścieżek pierwszeństwa dla funkcjonariuszy publicznych.

Rosnące koszty pracy personelu medycznego pogłębiają kryzys finansowy wielu zadłużonych szpitali publicznych. W tej sytuacji debata o systemowych zmianach w zasadach finansowania i zatrudniania lekarzy staje się kluczowym elementem dyskusji o przyszłych reformach sektora zdrowotnego.