Najważniejsze
- •Pięć instytucji apeluje o jasne wprowadzenie prawa do zapomnienia onkologicznego po 5 latach od zakończenia leczenia.
- •Postulowane przepisy mają zakazać wykorzystywania danych o chorobie nowotworowej przy ocenie ryzyka ubezpieczeniowego w polisach zabezpieczających kredyt konsumencki.
- •Sygnatariusze chcą, by zakaz obejmował nie tylko zawarcie umowy, ale też jej wykonywanie, w tym ocenę wypłaty świadczenia.
- •Instytucje krytykują nieprecyzyjne sformułowanie o „klinicznie uzasadnionym zakończeniu aktywnego leczenia” i proponują odwołanie do „zakończenia leczenia onkologicznego”.
- •Zmiana miałaby ograniczyć odmowy ubezpieczenia i zawyżanie składek wobec osób po skutecznym leczeniu raka oraz ułatwić im dostęp do kredytu.
Pięć instytucji, w tym Rzecznik Finansowy i Narodowy Instytut Onkologii, zaapelowało do UOKiK o wprowadzenie prawa do zapomnienia onkologicznego po pięciu latach od zakończenia leczenia.
Rzecznik Finansowy, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Pacjenta, Narodowy Instytut Onkologii oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne skierowały do UOKiK wspólne stanowisko w sprawie tzw. prawa do zapomnienia onkologicznego. Instytucje chcą, by po pięciu latach od zakończenia leczenia nowotworowego historia choroby nie była wykorzystywana przy ocenie ryzyka ubezpieczeniowego w umowach stanowiących zabezpieczenie kredytu konsumenckiego.
Sygnatariusze postulują wprowadzenie jasnej reguły, według której dane osobowe dotyczące choroby nowotworowej nie mogłyby być pozyskiwane ani wykorzystywane do celów związanych z polisą ubezpieczeniową po upływie pięciu lat od zakończenia leczenia. W ich ocenie taki zapis ma chronić osoby po skutecznym leczeniu raka przed traktowaniem ich jako grupy podwyższonego ryzyka tylko z powodu odległej historii medycznej.
Autorzy stanowiska wskazują, że obecne praktyki ubezpieczycieli prowadzą do realnych utrudnień. Byli pacjenci onkologiczni mają spotykać się z odmowami zawarcia polis na życie albo z wyraźnie wyższymi składkami. To z kolei może blokować lub utrudniać dostęp do kredytu konsumenckiego, jeśli bank wymaga odpowiedniego zabezpieczenia ubezpieczeniowego.
Wspólne stanowisko obejmuje też zastrzeżenia do projektu przepisów. Instytucje chcą, aby ochrona dotyczyła wszystkich danych medycznych związanych z chorobą nowotworową, a nie tylko wybranych informacji. Domagają się również, by zakaz obejmował nie tylko moment zawierania umowy, lecz także etap jej wykonywania, w tym ocenę zasadności wypłaty świadczenia.
Istotny spór dotyczy także definicji momentu, od którego ma biec pięcioletni okres ochronny. Sygnatariusze krytykują sformułowanie „klinicznie uzasadnione zakończenie aktywnego leczenia” jako zbyt nieprecyzyjne. Proponują odwołanie do pojęcia „zakończenia leczenia onkologicznego”, które już funkcjonuje w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej.
Obecnie polskie przepisy pozwalają ubezpieczycielom korzystać z historii medycznej klientów przy ocenie ryzyka. Według autorów stanowiska prowadzi to do odmów i zawyżania stawek wobec osób po leczeniu onkologicznym. Propozycja ma też zbliżyć polskie prawo do rozwiązań funkcjonujących już w innych krajach europejskich, w tym w Niemczech i we Francji.
Jeśli postulaty zostaną uwzględnione w projekcie ustawy o kredycie konsumenckim, pacjenci po nowotworze mogą zyskać prostszy dostęp do polis i finansowania. Dla rynku ubezpieczeń oznaczałoby to konieczność stosowania bardziej jednolitych zasad oceny ryzyka wobec osób, które zakończyły leczenie wiele lat wcześniej.
Pięć instytucji i ich rola w apelu o prawo do zapomnienia onkologicznego
| Instytucja | Rola w stanowisku | Główny postulat |
|---|---|---|
| Rzecznik Finansowy | Współautor stanowiska | Zakaz wykorzystywania historii choroby po 5 latach |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | Współautor stanowiska | Jasna i prokonsumencka regulacja |
| Rzecznik Praw Pacjenta | Współautor stanowiska | Ochrona pacjentów po leczeniu onkologicznym |
| Narodowy Instytut Onkologii | Współautor stanowiska | Odwołanie do zakończenia leczenia onkologicznego |
| Polskie Towarzystwo Onkologiczne | Współautor stanowiska | Pewność prawa i jednolite zasady oceny ryzyka |
Opracowanie na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych RPO, Gazety Prawnej oraz Pulsu Medycyny.
Jak ma działać prawo do zapomnienia onkologicznego?
Na podstawie wspólnego stanowiska pięciu instytucji opisanego w artykule.
Słownik pojęć
- Prawo do zapomnienia onkologicznego
- Zasada, według której po określonym czasie od zakończenia leczenia nowotworowego nie wolno wykorzystywać informacji o przebytej chorobie przy ocenie ryzyka ubezpieczeniowego.
- Kredyt konsumencki
- Kredyt udzielany konsumentowi na cele prywatne, np. zakup mieszkania lub wyposażenia, często wymagający dodatkowego zabezpieczenia.
- Ubezpieczenie stanowiące zabezpieczenie kredytu
- Polisa, która ma chronić bank lub kredytodawcę przed niespłaceniem zobowiązania w razie określonych zdarzeń.
- Ocena ryzyka ubezpieczeniowego
- Proces ustalania przez ubezpieczyciela prawdopodobieństwa wypłaty świadczenia i wysokości składki.
- Leczenie onkologiczne
- Kompleks terapii stosowanych w chorobach nowotworowych, np. operacja, chemioterapia, radioterapia lub leczenie skojarzone.
- Krajowa Sieć Onkologiczna
- System organizacji opieki onkologicznej, w którym funkcjonuje pojęcie zakończenia leczenia onkologicznego.
