Organizacje pacjentów krytykują projekt zmian w refundacji leków

Komentarz redakcji

Podczas debaty branżowej w Warszawie reprezentantki chorych na nowotwory i stwardnienie rozsiane wskazały na ryzyko wzrostu biurokracji oraz utrudnień w dostępie do terapii. Proponowane zmiany w procedurze RDTL zakładają obowiązkowe opiniowanie wniosków przez komitety szpitalne i konsultantów krajowych. Z kolei placówki realizujące program leczenia stwardnienia rozsianego już teraz zmagają się z problemami finansowymi.

Najważniejsze

  • Przedstawicielki organizacji pacjenckich krytykują rządowe projekty nowelizacji przepisów refundacyjnych, ostrzegając przed biurokracją i opóźnieniem leczenia.
  • Zmiany w procedurze Ratunkowego Dostępu do Terapii Lekowych (RDTL) mogą wydłużyć czas oczekiwania na leki ratujące życie z kilku dni do kilku miesięcy.
  • Proponowany obowiązek odbierania leków z programów lekowych w aptekach ogólnodostępnych stwarza bariery zwłaszcza dla pacjentów z terenów wiejskich.
  • Około 25% z 130 ośrodków realizujących program leczenia stwardnienia rozsianego zmaga się z problemami finansowymi i kolejkami.
  • Projekty przepisów są na etapie prac wstępnych i mają na celu ograniczenie deficytu budżetowego oraz problemu nadwykonań w NFZ.
·
1 min

Przedstawicielki organizacji pacjenckich skrytykowały podczas debaty w Warszawie rządowe projekty nowelizacji przepisów refundacyjnych. Ostrzegają przed wydłużeniem czasu oczekiwania na leczenie oraz wzrostem biurokracji.

Pexels — Tima Miroshnichenko
Pexels — Tima Miroshnichenko

Podczas debaty branżowej, która odbyła się 8 września 2026 r. w Warszawie, przedstawicielki organizacji pacjenckich ostro skrytykowały rządowe projekty nowelizacji przepisów refundacyjnych. Reprezentantki pacjentów onkologicznych i osób ze stwardnieniem rozsianym ostrzegają, że proponowane regulacje wydłużą czas oczekiwania na leczenie oraz doprowadzą do wzrostu biurokracji w szpitalach. Zastrzeżenia uczestników spotkania budzą projektowane zmiany w trzech aktach prawnych: nowelizacji ustawy refundacyjnej, ustawy o receptach i ustawy o refundacji indywidualnej.

Zagrożenia dla procedury RDTL i leczenia onkologicznego

Przedstawicielka Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej zwróciła uwagę na planowane modyfikacje w procedurze Ratunkowego Dostępu do Terapii Lekowych (RDTL). Nowe przepisy nakładają obowiązek opiniowania wniosków przez komitet szpitalny oraz przeprowadzenia ponownej analizy przez konsultanta krajowego. Według organizacji pacjenckiej te dodatkowe etapy formalne znacząco opóźnią rozpoczęcie terapii ratujących życie. Skrytykowała ona także pomysł wydawania leków z programów lekowych w aptekach ogólnodostępnych, wskazując na ryzyko dalszego wzrostu obciążeń biurokratycznych.

Problemy placówek i wydłużony czas oczekiwania

Krytyczne stanowisko wobec reformy zajęła również Monika Łada, reprezentująca pacjentów chorujących na stwardnienie rozsiane. Zwróciła uwagę na trudną sytuację w 130 placówkach medycznych realizujących program lekowy. Z przedstawionych przez nią danych wynika, że około jedna czwarta tych ośrodków ma obecnie problemy z płynnością finansową, tworzy kolejki pacjentów lub wstrzymuje przyjęcia nowych chorych. Podkreśliła też, że konieczność odbierania leków w aptekach poza szpitalem zmusi pacjentów z terenów wiejskich do dodatkowych wyjazdów.

Proponowane regulacje stanowią odpowiedź Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia na rosnący deficyt budżetowy i problem nierozliczonych nadwykonań w programach lekowych. Obecnie dyrektor szpitala podejmuje decyzję o zastosowaniu procedury RDTL w ciągu kilku dni. Obowiązek dwustopniowej weryfikacji może wydłużyć ten czas do kilku miesięcy, co realnie odebrałoby części pacjentów szansę na skuteczne leczenie.

Projekty ustaw znajdują się obecnie na etapie prac wstępnych i nie trafiły jeszcze do parlamentu. Ich ostateczny kształt zależy od dalszych ustaleń resortu zdrowia oraz wyników konsultacji ze środowiskiem medycznym.

@CowZdrowiu

#leki #szpital #zdrowie #refundacja

Porównanie obecnej procedury RDTL z proponowanymi zmianami} township? No, title: "Porównanie obecnego stanu z zaproponowanymi zmianami"} township? No wait, just: title: "Porównanie procedury RDTL: stan obecny vs planowane zmiany"

Obecny stan prawny (RDTL)
+Decyzja dyrektora szpitala w ciągu kilku dni
+Szybki dostęp do terapii ratującej życie
+Odbiór leków z programów lekowych w szpitalu
Trudniejsza kontrola kosztów po stronie MZ/NFZ
Ryzyko powstawania nadwykonań w budżecie szpitala
certyfikacjaBrak wymogu zgody konsultanta krajowego
czas_oczekiwaniaKilka dni
Proponowane zmiany w przepisach
+Lepsza kontrola budżetowa nadwykonań przez NFZ
+Weryfikacja zasadności wniosku przez komitet i konsultanta
Wydłużenie czasu oczekiwania do kilku miesięcy
Ryzyko utraty szansy na leczenie pacjenta
Dodatkowa biurokracja i wymóg dojazdów dla pacjentów
certyfikacjaObowiązkowa opinia komitetu i konsultanta
czas_oczekiwaniaDo kilku miesięcy

Zmiany w RDTL mogą mocno ograniczyć pacjentom dostęp do leków

Wpływ proponowanych zmian refundacyjnych w liczbach

130
Ośrodki leczenia SM
Łączna liczba placówek medycznych realizujących program lekowy leczenia SM w Polsce
ok. 25%
Ośrodki z problemami finansowymi
Odsetek ośrodków ze stwardnieniem rozsianym zmagających się z trudnościami finansowymi i kolejkowaniem
Kilka dni
Obecny czas procedury RDTL
Czas podejmowania decyzji o zastosowaniu procedury RDTL przez dyrektora szpitala
Kilka miesięcy
Prognozowany czas po zmianach
Przewidywany czas weryfikacji wniosku RDTL po wprowadzeniu komitetu i konsultanta krajowego

Słownik pojęć

Ratunkowy Dostęp do Terapii Lekowych (RDTL)
Procedura umożliwiająca sfinansowanie ze środków publicznych leku nieobjętego refundacją w danym wskazaniu, gdy wyczerpane zostały inne dostępne możliwości terapeutyczne, a terapia jest niezbędna do ratowania życia lub zdrowia pacjenta.
Program lekowy
Świadczenie gwarantowane polegające na bezpłatnej terapii innowacyjnymi lub kosztownymi lekami dla pacjentów spełniających ściśle określone kryteria kwalifikacji.
Nadwykonania
Grupowe lub indywidualne świadczenia medyczne wykonane przez placówkę ponad limit określony w umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia, za które szpital ubiega się o zwrot kosztów.
Konsultant krajowy
Lekarz specjalista powoływany przez Ministra Zdrowia, pełniący funkcję doradczą i opiniotwórczą w danej dziedzinie medycyny na poziomie krajowym.

Najczęstsze pytania

Dlaczego organizacje pacjentów krytykują projekty zmian w ustawach refundacyjnych?
Główne zastrzeżenia dotyczą wydłużenia czasu oczekiwania na leczenie ratujące życie (RDTL), wzrostu biurokracji w szpitalach oraz utrudnienia dostępu do leków z programów lekowych poprzez wymóg ich odbierania w aptekach ogólnodostępnych.
Jak planowane zmiany wpłyną na procedurę RDTL?
W obecnym stanie dyrektor szpitala podejmuje decyzję w kilka dni. Proponowane zmiany nakładają obowiązek opiniowania wniosku przez komitet szpitalny oraz konsultanta krajowego, co może wydłużyć proces do kilku miesięcy.
Co jest głównym powodem proponowanych reform ze strony rządu?
Rząd oraz Ministerstwo Zdrowia argumentują potrzebę nowelizacji rosnącym deficytem budżetowym NFZ oraz koniecznością uregulowania problemu nierozliczonych nadwykonań w programach lekowych.
Jakie wyzwania zmiany stwarzają dla chorych na stwardnienie rozsiane (SM)?
Obowiązek odbierania leków z aptek ogostępnych poza szpitalem tworzy bariery logistyczne i finansowe, zwłaszcza dla pacjentów niepełnosprawnych oraz mieszkańców terenów wiejskich.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Resort zdrowia proponuje przeniesienie części leków biologicznych do aptek

Resort chce w ten sposób połączyć apteczną refundację z dotychczasowym systemem programów lekowych i odciążyć szpitale. To na razie projekt, a nie obowiązujące prawo, i nie wszystkie szczegóły są jeszcze znane.

26 sierpnia 2026

Ministerstwo Zdrowia opublikowało nową listę RDTL. 102 leki wypadają z finansowania

Resort zdrowia podał nowy wykaz leków finansowanych i wyłączonych z Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych. Z programu wypadły m.in. wybrane terapie onkologiczne, migrenowe i stosowane w chorobach rzadkich, ale pacjenci już leczeni mogą kontynuować terapię. W pierwszych pięciu miesiącach 2026 r. RDTL objął 269 produktów i kosztował 133,9 mln zł.

9 lipca 2026

INFARMA krytykuje nowelizację ustawy refundacyjnej

Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA skrytykował nowelizację ustawy refundacyjnej, wskazując na ryzyko ograniczenia realnego dostępu pacjentów do terapii. Organizacja ostrzega też, że część propozycji może zawęzić decyzje kliniczne lekarzy i osłabić konkurencję na rynku leków.

2 lipca 2026

Spór o nowelizację ustawy refundacyjnej. Krajowi producenci oskarżają zagraniczne koncerny

Krajowi producenci leków oskarżają zagraniczne podmioty o wywieranie nacisków mających zatrzymać reformę. Reprezentujące koncerny organizacje INFARMA oraz Pracodawcy RP skierowały do rządu wnioski o wstrzymanie prac nad projektem z powodu poprawek wprowadzonych bez konsultacji. Projekt ustawy czeka obecnie na zatwierdzenie przez pełny skład Rady Ministrów.

12 sierpnia 2026

Onkolodzy apelują o pilne uchwalenie nowelizacji ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej

Cztery towarzystwa naukowe z obszaru onkologii oraz Zespół Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej wezwały do szybkiego zakończenia prac nad nowelizacją ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej. Eksperci wskazują, że zmiany mają poprawić koordynację leczenia, nadzór nad jakością opieki i przygotować system do pełnej cyfryzacji, w tym wdrożenia e-DiLO od 1 stycznia 2027 r.

2 lipca 2026

Projekt reformy RDTL: krótsze leczenie i czarna lista dla producentów leków

Projekt nowelizacji przepisów o refundacji indywidualnej zakłada wprowadzenie kar finansowych oraz tzw. czarnych list dla producentów omijających standardowe negocjacje cenowe. Proponowane zmiany wywołały sprzeciw organizacji pacjenckich, lekarzy i branży farmaceutycznej. W 2025 roku z procedury RDTL skorzystało ponad 5,2 tys. pacjentów.

31 lipca 2026

StartSzukaj