Najważniejsze
- •ACP w 2026 r. zalecił mammografię od 50. roku życia co 2 lata, pogłębiając rozbieżności z USPSTF (od 40. r.ż., co 2 lata) i ACS (od 45. r.ż., corocznie)
- •Badanie WISDOM (JAMA) na 46 tys. kobiet wykazało, że screening oparty na indywidualnym ryzyku jest równie skuteczny jak coroczny
- •Ryzyko fałszywie dodatnich wyników u kobiet 40–49 lat sięga 50–60% po 10 latach corocznych badań
- •Wytyczne ACP są zbieżne z praktykami w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii
- •Rak piersi to 2. przyczyna zgonów nowotworowych kobiet w USA – prognoza na 2026 r. to ponad 320 tys. nowych przypadków
American College of Physicians zalecił rozpoczęcie mammografii przesiewowej w wieku 50 lat, pogłębiając rozbieżności między głównymi amerykańskimi organizacjami zdrowotnymi.
American College of Physicians (ACP) w kwietniu 2026 roku zalecił rozpoczęcie mammografii przesiewowej w wieku 50 lat i powtarzanie jej co dwa lata. To pogłębia rozbieżności między głównymi amerykańskimi organizacjami zdrowotnymi. U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) od 2024 roku zaleca start w wieku 40 lat co dwa lata, a American Cancer Society (ACS) rekomenduje coroczne badania od 45. roku życia, z możliwością rozpoczęcia w wieku 40 lat.
Wytyczne ACP dotyczą kobiet o średnim ryzyku zachorowania. Dla grupy wiekowej 40–49 lat organizacja zaleca indywidualną decyzję po konsultacji z lekarzem. Jeśli pacjentka wybierze badanie, również powinno być wykonywane w odstępach dwuletnich. Dr Carolyn Crandall z UCLA, która przewodniczyła zespołowi opracowującemu raport ACP, podkreśliła, że w grupie 40–49 lat bilans korzyści i szkód mammografii jest „węższy”.
Badanie kliniczne WISDOM, którego wyniki opublikowano w JAMA, objęło prawie 46 tysięcy kobiet. Wykazało ono, że screening oparty na indywidualnym ryzyku działa równie dobrze jak coroczny. Około 30 procent kobiet z podwyższonym ryzykiem genetycznym nie miało raka w rodzinie. Dr Laura Esserman z UCSF, kierująca badaniem, powiedziała: „Rak piersi to nie jedna choroba. Jak u licha ma sens skrining wszystkich tak samo, skoro ryzyko jest różne?”.
Prognozy i międzynarodowe porównania
American Cancer Society prognozuje w 2026 roku ponad 320 tysięcy nowych przypadków raka piersi w USA. Rak piersi jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych wśród amerykańskich kobiet. Śmiertelność spada od dekad głównie dzięki lepszym terapiom.
Za oceanem wytyczne ACP są zbieżne z praktykami w Wielkiej Brytanii (NHS: 50–70 lat co 3 lata), Kanadzie (50–74 co 2 lata) i Australii (50–74 co 2 lata). Ryzyko fałszywie dodatniego wyniku u kobiet 40–49 lat sięga 50–60 procent po 10 latach corocznych badań, a u kobiet 50–59 lat – 30–40 procent.
Dr Esserman wyraziła nadzieję, że wyniki badania WISDOM wkrótce zaczną wpływać na wytyczne. W przygotowaniu są również narzędzia AI, które mają oceniać ryzyko raka piersi na podstawie mammografii. Presja na ujednolicenie zaleceń rośnie, ale na razie amerykańskie pacjentki muszą podejmować decyzje w oparciu o rozbieżne wskazówki ekspertów.
Porównanie wytycznych mammografii w USA
ACP (American College of Physicians) – 2026
USPSTF (U.S. Preventive Services Task Force) – 2024
ACS (American Cancer Society)
Rak piersi - onkologia i plastyka - zaproszenie, prof. Dawid Murawa
Porównanie wytycznych mammografii przesiewowej w USA i na świecie
| Organizacja/Kraj | Wiek rozpoczęcia | Częstotliwość | Uwagi |
|---|---|---|---|
| ACP (USA) | 50 lat | Co 2 lata | Indywidualna decyzja 40–49 lat |
| USPSTF (USA) | 40 lat | Co 2 lata | Najszersze zalecenie |
| ACS (USA) | 45 lat (możliwe od 40) | Corocznie | Najbardziej restrykcyjne |
| NHS (Wielka Brytania) | 50 lat | Co 3 lata | Do 70. roku życia |
| Kanada | 50 lat | Co 2 lata | Do 74. roku życia |
| Australia | 50 lat | Co 2 lata | Do 74. roku życia |
Na podstawie danych z artykułu oraz wytycznych poszczególnych organizacji (2025–2026)
Słownik pojęć
- Mammografia przesiewowa
- Badanie obrazowe piersi z użyciem promieniowania rentgenowskiego, wykonywane u kobiet bez objawów w celu wczesnego wykrycia raka piersi.
- Fałszywie dodatni wynik
- Wynik badania sugerujący obecność raka, który po dalszej diagnostyce okazuje się nieprawdziwy – może prowadzić do niepotrzebnego stresu i dodatkowych inwazyjnych procedur.
- Screenig oparty na indywidualnym ryzyku
- Strategia badań przesiewowych dostosowana do indywidualnego profilu ryzyka pacjenta (genetycznego, rodzinnego, stylu życia), a nie jednakowa dla całej populacji.
- Nadrozpoznawalność (overdiagnosis)
- Wykrycie nowotworu, który nie dawałby objawów ani nie zagrażał życiu pacjenta w ciągu jego życia, prowadzące do niepotrzebnego leczenia.
- Bilans korzyści i szkód
- Ocena stosunku potencjalnych zalet badania (wykrycie raka, zmniejszenie śmiertelności) do jego wad (fałszywie dodatnie wyniki, napromieniowanie, stres).
- Ryzyko genetyczne
- Zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi wynikające z dziedzicznych mutacji genów, takich jak BRCA1 i BRCA2.
