Najważniejsze
- •W Gdańsku uruchomiono Centrum Profilaktyki Nikotynowej UCK, które ma zwiększyć dostępność leczenia uzależnienia od nikotyny.
- •Pomoc w centrum jest bezpłatna i obejmuje osoby od 16. roku życia, konsultacje lekarskie, farmakoterapię oraz wsparcie psychologiczne i behawioralne.
- •Prof. Łukasz Balwicki podkreśla, że uzależnienie od nikotyny to przewlekła choroba mózgu, a nie tylko nawyk czy kwestia silnej woli.
- •Leki wspomagające rzucanie palenia mogą zwiększać szanse powodzenia 2–3 razy w porównaniu z próbami bez wsparcia medycznego.
- •E-papierosy nie są bezpieczną alternatywą — dostarczają nikotynę i mogą zawierać szkodliwe oraz potencjalnie rakotwórcze substancje.
W Gdańsku otwarto Centrum Profilaktyki Nikotynowej, a prof. Łukasz Balwicki wskazał, że uzależnienie od nikotyny dotyczy ok. 25 proc. dorosłych Polaków.
W Gdańsku 25 czerwca 2026 roku zainaugurowano działalność Centrum Profilaktyki Nikotynowej UCK. Podczas otwarcia prof. Łukasz Balwicki, konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego i szef nowej placówki, powiedział, że uzależnienie od nikotyny pozostaje jednym z najważniejszych problemów zdrowia publicznego w Polsce. Według przywołanych przez niego danych tytoniu używa około jednej czwartej dorosłych Polaków.
Nowe centrum ma oferować bezpłatną pomoc osobom od 16. roku życia. Pacjenci mogą liczyć na konsultacje lekarskie, leczenie farmakologiczne oraz wsparcie psychologiczne i behawioralne. Placówka ma też ułatwiać dostęp do profesjonalnej pomocy osobom, które próbowały już rzucić palenie, ale nie osiągnęły trwałego efektu.
Prof. Balwicki zwrócił uwagę, że uzależnienie od nikotyny nie powinno być traktowane wyłącznie jako wieloletni nawyk. Jego zdaniem to przewlekła choroba, która wiąże się ze zmianami biologicznymi w mózgu odpowiedzialnymi za mechanizmy nagrody i kontroli zachowań. Ekspert wskazał też na objawy odstawienne, takie jak rozdrażnienie, pogorszenie koncentracji i niepokój, które utrudniają samodzielne zerwanie z nałogiem.
Balwicki podkreślił, że wsparcie medyczne zwiększa skuteczność terapii. Stosowanie leków ma podnosić szanse na sukces odstawienia nikotyny 2–3 razy w porównaniu z próbami opartymi wyłącznie na silnej woli. Zaznaczył również, że e-papierosy nie są neutralną alternatywą, ponieważ dostarczają nikotynę, która silnie uzależnia i niekorzystnie wpływa na organizm. W aerozolu tych urządzeń mogą występować metale ciężkie, substancje toksyczne i związki o potencjale rakotwórczym.
Problem nikotynizmu w Polsce utrzymuje się mimo kolejnych działań ograniczających palenie. W ocenie ekspertów jego skala rośnie także za sprawą nowych produktów nikotynowych, w tym e-papierosów, które szczególnie przyciągają młodszych użytkowników. Nowe centrum w Gdańsku ma być jednym z narzędzi, które zwiększą dostępność leczenia i poradnictwa dla osób uzależnionych.
W praktyce oznacza to większą szansę na szybki kontakt z zespołem specjalistów dla mieszkańców regionu i pacjentów szukających pomocy poza standardową ścieżką POZ. Jeśli placówka utrzyma ciągłość pracy i zainteresowanie pacjentów, może stać się jednym z punktów odniesienia dla podobnych inicjatyw w innych miastach.
Słownik pojęć
- Uzależnienie od nikotyny
- Przewlekła choroba związana z przymusem używania nikotyny i trudnością w zaprzestaniu jej przyjmowania mimo szkód zdrowotnych.
- Farmakoterapia
- Leczenie z użyciem leków, w tym przypadku wspomagających rzucanie palenia i łagodzenie objawów odstawienia.
- Wsparcie behawioralne
- Pomoc ukierunkowana na zmianę nawyków, schematów zachowań i radzenie sobie z głodem nikotynowym.
- Objawy odstawienne
- Dolegliwości pojawiające się po odstawieniu nikotyny, np. rozdrażnienie, niepokój i trudności z koncentracją.
- E-papieros
- Urządzenie do inhalowania aerozolu zawierającego zwykle nikotynę i inne substancje chemiczne, które nie jest neutralną alternatywą dla palenia.
