Najważniejsze
- •Naukowcy z University of Minnesota ogłosili stworzenie SpudCell — pierwszej syntetycznej komórki zbudowanej od podstaw z nieożywionych składników chemicznych.
- •SpudCell potrafi rosnąć, pobierać składniki odżywcze, kopiować genom i dzielić się na komórki potomne, ale działa tylko w warunkach laboratoryjnych.
- •Genom SpudCell ma ok. 90 tys. par zasad, czyli wielokrotnie mniej niż genom E. coli liczący ok. 4,6 mln par zasad.
- •Badanie pokazuje, jaki minimalny zestaw elementów jest potrzebny do uruchomienia podstawowych funkcji komórki i może wspierać rozwój biotechnologii oraz medycyny.
- •Projekt nie jest jeszcze recenzowany i nie oznacza stworzenia w pełni samodzielnego organizmu — wyniki wymagają dalszej weryfikacji.
Naukowcy z University of Minnesota stworzyli SpudCell, pierwszą syntetyczną komórkę zbudowaną wyłącznie z nieożywionych składników chemicznych.
Naukowcy z University of Minnesota ogłosili na początku lipca 2026 roku, że po raz pierwszy zbudowali syntetyczną komórkę od podstaw. Układ nazwany SpudCell powstał wyłącznie z nieożywionych składników chemicznych i potrafi pobierać składniki odżywcze, rosnąć oraz dzielić się na komórki potomne.
Za projektem stoi zespół kierowany przez prof. Kate Adamalę. Badacze podają, że SpudCell ma genom liczący około 90 tys. par zasad. To znacznie mniej niż w przypadku Escherichia coli, której genom obejmuje około 4,6 mln par zasad. Mimo tak małego genomu syntetyczna komórka wykonuje podstawowe funkcje komórkowe.
Według opisu projektu SpudCell może funkcjonować przez około pięć pokoleń. Jeden cykl podziału trwa mniej więcej 12 godzin i wymaga dostarczania składników odżywczych. Komórka nie jest jednak w pełni samodzielna. Do działania potrzebuje zewnętrznych rybosomów, a także nie potrafi sama wytwarzać własnego aparatu do syntezy białek.
Twórcy projektu wskazują, że największym osiągnięciem było odtworzenie pełnego cyklu komórkowego w systemie złożonym od początku z komponentów chemicznych. Wcześniejsze prace w biologii syntetycznej polegały głównie na modyfikowaniu już istniejących organizmów, na przykład bakterii E. coli. W tym przypadku naukowcy nie przebudowali gotowej komórki, lecz zaprojektowali cały układ od podstaw.
Właśnie dlatego SpudCell uznawana jest za ważny krok w biologii syntetycznej. Badacze mogą dzięki niej lepiej określić minimalny zestaw elementów potrzebnych do działania komórki. Taki model może też ułatwić projektowanie nowych układów biologicznych do zastosowań laboratoryjnych i przemysłowych.
Projekt nie został jeszcze opublikowany w recenzowanym czasopiśmie naukowym. Oznacza to, że wyniki wymagają dalszej weryfikacji. Sam zespół podkreśla też, że SpudCell nie jest jeszcze całkowicie samodzielnym organizmem i nie spełnia wszystkich kryteriów życia.
W praktyce badania mogą przyspieszyć prace nad syntetycznymi komórkami wykorzystywanymi w biotechnologii i medycynie. W kolejnych etapach naukowcy chcą zwiększać samodzielność systemu, rozbudować jego metabolizm i wydłużyć czas działania. Twórcy planują też udostępniać technologię za pośrednictwem organizacji Biotic, aby rozwijać ją w szerszej współpracy badawczej.
Porównanie SpudCell i Escherichia coli
| Cecha | SpudCell | Escherichia coli |
|---|---|---|
| Długość genomu | ok. 90 tys. par zasad | ok. 4,6 mln par zasad |
| Źródło budowy | nieożywione składniki chemiczne | naturalna komórka |
| Zdolność do podziału | tak, około 5 pokoleń | tak |
| Czas jednego cyklu | ok. 12 godzin | nie podano w artykule |
| Samowystarczalność | nie w pełni samodzielna | wysoka, naturalny organizm |
Na podstawie informacji z artykułu oraz materiału źródłowego o projekcie SpudCell.
Jak działa SpudCell
Na podstawie opisu projektu SpudCell w artykule i materiale źródłowym.
Słownik pojęć
- Biologia syntetyczna
- Dziedzina nauki zajmująca się projektowaniem i budowaniem nowych układów biologicznych albo modyfikacją istniejących organizmów.
- Genom
- Całość materiału genetycznego organizmu lub komórki, zawierająca instrukcje potrzebne do działania i rozmnażania.
- Rybosomy
- Struktury komórkowe odpowiedzialne za syntezę białek.
- Liposomy karmiące
- Sztucznie przygotowane pęcherzyki lipidowe dostarczające komórce składniki potrzebne do wzrostu i funkcjonowania.
- Cytoszkielet
- Wewnętrzne rusztowanie białkowe komórki, które nadaje jej kształt i uczestniczy m.in. w podziale komórki.
- Preprint
- Wersja pracy naukowej udostępniona przed recenzją i publikacją w czasopiśmie naukowym.
