Najważniejsze
- •Szefowie OpenAI, Anthropic i Google DeepMind wezwali Kongres USA do wprowadzenia obowiązkowej weryfikacji sprzedaży syntetycznego DNA i RNA.
- •Autorzy listu argumentują, że rozwój AI może obniżać barierę wiedzy potrzebnej do wykorzystania syntezy genów w celach biologicznie niebezpiecznych.
- •Obecny system dobrowolnych kontroli jest – zdaniem sygnatariuszy – niewystarczający, bo nie obejmuje całego rynku i wszystkich nabywców.
- •Proponowane przepisy miałyby objąć wszystkie zamówienia składane w USA, a firmy musiałyby sprawdzać klientów i zamawiane sekwencje.
- •Wprowadzenie regulacji oznaczałoby dla branży biotechnologicznej dodatkowe koszty zgodności, ale też jednolite zasady nadzoru nad technologią łączącą biologię i AI.
Szefowie OpenAI, Anthropic i Google DeepMind wezwali Kongres USA do obowiązkowej kontroli sprzedaży syntetycznego DNA i RNA.
Szefowie OpenAI, Anthropic i Google DeepMind wysłali 4 czerwca 2026 roku list do Kongresu USA, w którym wezwali do wprowadzenia obowiązkowych przepisów regulujących sprzedaż syntetycznego DNA i RNA. Sygnatariusze chcą, by wszyscy dostawcy takich materiałów działający w Stanach Zjednoczonych musieli sprawdzać klientów oraz zamawiane sekwencje genetyczne.
Pod listem podpisali się także przedstawiciele innych firm technologicznych i biotechnologicznych. Inicjatywę przygotowały Institute for Progress oraz Foundation for American Innovation. Autorzy dokumentu argumentują, że postęp sztucznej inteligencji może obniżyć barierę wiedzy potrzebnej do stworzenia broni biologicznej, a obecny system dobrowolnych kontroli nie daje wystarczającej ochrony.
W liście sygnatariusze proponują, by weryfikacja objęła wszystkie zamówienia składane w USA, a nie tylko te realizowane przez firmy korzystające z federalnego finansowania. Dziś część dostawców stosuje takie procedury dobrowolnie, ale część nie prowadzi ich wcale. Według autorów apelu potrzebne są jednolite zasady, które obejmą całą branżę.
Obawy związane z syntezą genów nie są nowe. W 2017 roku kanadyjscy naukowcy odtworzyli z syntetycznego DNA wygasłego wirusa końskiego ospowca, wydając na ten eksperyment około 100 tysięcy dolarów. Ten przypadek stał się jednym z najczęściej przywoływanych przykładów tego, że technologia syntezy DNA może zostać użyta również w sposób niebezpieczny.
Synteza DNA rozwijała się przez dekady, ale w ostatnich latach stała się szybsza, tańsza i łatwiej dostępna. Zamówienia można składać cyfrowo, co zwiększa wygodę dla laboratoriów i firm badawczych, ale jednocześnie utrudnia kontrolę nad tym, kto zamawia określone sekwencje. W tym samym czasie rozwój modeli AI zwiększył obawy, że narzędzia te mogą pomagać w wyszukiwaniu informacji potrzebnych do obejścia zabezpieczeń.
Międzynarodowe Konsorcjum Syntezy Genów działa od 2009 roku i od lat promuje zasady weryfikacji oraz standardy etyczne w tej branży. Mimo tego autorzy listu twierdzą, że dobrowolne rozwiązania nie nadążają za tempem zmian technologicznych i nie obejmują wszystkich podmiotów na rynku.
Jeśli Kongres przyjmie nowe przepisy, firmy syntezujące DNA i RNA będą musiały wdrożyć dodatkowe procedury sprawdzania zamówień i klientów. Dla branży biotechnologicznej oznacza to wyższe koszty zgodności, a dla regulatorów — nowy test skuteczności nadzoru nad technologiami, które łączą biologię i sztuczną inteligencję.
Jak miałaby działać kontrola zamówień na syntetyczne DNA i RNA
Na podstawie listu otwartego opisanego w artykule oraz relacji prasowych z 4 czerwca 2026 r.
Najważniejsze elementy propozycji regulacji sprzedaży syntetycznego DNA i RNA
| Element | Stan obecny | Propozycja sygnatariuszy |
|---|---|---|
| Weryfikacja zamówień | Dobrowolna lub tylko dla firm z federalnym finansowaniem | Obowiązkowa dla wszystkich dostawców działających w USA |
| Sprawdzanie klientów | Nie wszyscy dostawcy stosują | Tak, dla wszystkich zamówień |
| Zakres kontroli | Wybrane podmioty i wybrane transakcje | Wszystkie zamówienia składane w USA |
| Nadzór nad rynkiem | Brak jednolitych zasad | Jednolite przepisy dla całej branży |
| Koszt zgodności | Zróżnicowany, zależny od firmy | Wyższy, z dodatkową ewidencją i procedurami |
Na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych z 4–5 czerwca 2026 r.
Słownik pojęć
- syntetyczne DNA
- DNA wytwarzane laboratoryjnie na podstawie zaprojektowanej sekwencji, zwykle zamawiane cyfrowo.
- syntetyczne RNA
- Laboratoryjnie przygotowany RNA używany m.in. w badaniach, diagnostyce i biotechnologii.
- weryfikacja zamówień
- Sprawdzanie treści zamówienia pod kątem ryzyka, np. obecności niebezpiecznych sekwencji genetycznych.
- biobezpieczeństwo
- Zestaw zasad i procedur ograniczających ryzyko niewłaściwego użycia materiałów biologicznych.
- kwasy nukleinowe
- DNA i RNA – cząsteczki przenoszące informację genetyczną.
- sekwencja genetyczna
- Kolejność nukleotydów w DNA lub RNA, która determinuje informację biologiczną.
- dobrowolne standardy branżowe
- Niewiążące prawnie zasady stosowane przez część firm, ale nie przez cały rynek.
- podwójne zastosowanie
- Technologia lub materiał, który może służyć celom pożytecznym, ale też zostać użyty w sposób szkodliwy.
