Naukowcy z City of Hope odkryli mechanizm starczej nadwrażliwości na zimno

Najważniejsze

  • •U starszych myszy brunatna tkanka tłuszczowa częściej pozostawała w stanie niskiej termogenezy BA-L, co ograniczało produkcję ciepła podczas zimna.
  • •Sygnał IL-1β z komórek odpornościowych stabilizował białko H6PD i nasilał lokalną aktywację receptora glikokortykoidowego, zwiększając ekspresję RGS2 oraz ograniczając UCP1.
  • •Tygodniowe podawanie mifepristonu starszym myszom częściowo zwiększyło udział wysoko termogenicznych komórek BA-H, ale nie poprawiło wykazanego przeżycia po ekspozycji na zimno.
  • •Badanie przeprowadzono głównie na małych grupach samców myszy, a skuteczność i bezpieczeństwo mifepristonu u ludzi pozostają nieznane.
·
4 min

Zespół City of Hope opisał w czasopiśmie „Nature” mechanizm, który u starszych myszy ogranicza aktywność brunatnej tkanki tłuszczowej i produkcję ciepła. Badanie opublikowano 11 listopada 2026 r. Naukowcy wykazali, że zablokowanie receptora glikokortykoidowego częściowo zwiększało termogenezę, ale nie testowali mifepristonu u ludzi.

Autorzy wyróżnili dwa stany brunatnych adipocytów. Komórki BA-H charakteryzowały się wysoką ekspresją białka UCP1 i większą aktywnością termogeniczną. Komórki BA-L zawierały mniej UCP1 i produkowały mniej ciepła. U starszych myszy przeważał stan BA-L.

Według badania komórki odpornościowe uwalniają interleukinę 1β (IL-1β). Sygnał ten stabilizuje w adipocytach białko H6PD i nasila miejscową sygnalizację glikokortykoidową. Aktywowany receptor glikokortykoidowy zwiększa ekspresję białka RGS2, co ogranicza produkcję UCP1. W efekcie komórki pozostają w stanie niskiej termogenezy. U starszych myszy aktywność genu IL-1β była około sześciokrotnie wyższa niż u młodych.

Kluczowe doświadczenia naukowcy przeprowadzili głównie na samcach myszy w wieku około 10 lub 75 tygodni. Podczas ekspozycji na zimno, według danych przytoczonych w materiałach prasowych, w ciągu dwóch dni zmarła około jedna czwarta starszych zwierząt. W badaniu uczestniczyło 37 młodych i 38 starszych myszy. Starsze zwierzęta otrzymywały RU-486, czyli mifepriston, codziennie przez tydzień. W temperaturze pokojowej odsetek komórek BA-H wzrósł z mniej niż 1 proc. do około 8 proc., a po ekspozycji na zimno – z około 11 proc. do około 33 proc. Badanie nie wykazało jednak poprawy przeżycia po leczeniu. W dostępnych materiałach nie podano dawki leku.

Brunatna tkanka tłuszczowa wytwarza ciepło między innymi dzięki UCP1, ale w termoregulacji uczestniczą także mięśnie, naczynia krwionośne, hormony i układ nerwowy. Naukowcy przeanalizowali również próbki brunatnej tkanki tłuszczowej pobrane od pięciu osób w wieku 18–48 lat. Próbki pochodziły od czterech kobiet i jednego mężczyzny operowanych z powodu problemów z tarczycą. Posłużyły do oceny podobieństwa wzorców komórkowych, a nie do sprawdzenia skuteczności lub bezpieczeństwa mifepristonu.

Większość wyników pochodziła z małych grup liczących około 3–8 myszy, głównie samców. Mifepriston działa ogólnoustrojowo, dlatego jego efektu nie można przypisać wyłącznie brunatnej tkance tłuszczowej. Kolejne badania muszą sprawdzić, czy opisany mechanizm występuje u ludzi i czy można go bezpiecznie modulować.

Najczęstsze pytania

Dlaczego starsze myszy gorzej znosiły zimno?▼
Ich brunatna tkanka tłuszczowa zawierała więcej komórek BA-L o niskiej ekspresji UCP1 i mniejszej zdolności do wytwarzania ciepła.
Jaką rolę odgrywała interleukina 1β?▼
IL-1β uwalniana przez komórki odpornościowe stabilizowała H6PD, nasilała miejscową sygnalizację glikokortykoidową i pomagała utrzymać adipocyty w stanie BA-L.
Czy mifepriston zwiększył przeżycie myszy na zimnie?▼
Nie wykazano poprawy przeżycia po leczeniu; lek częściowo zwiększył termogenezę i udział komórek BA-H, ale nie potwierdzono korzyści przeżyciowej.
Czy wyniki można od razu odnieść do ludzi?▼
Nie, ponieważ większość doświadczeń wykonano na myszach, a ludzkie próbki służyły jedynie do oceny podobieństwa wzorców komórkowych, nie skuteczności ani bezpieczeństwa terapii.

Słownik pojęć

Brunatna tkanka tłuszczowa
Tkanka, która wytwarza ciepło, między innymi dzięki białku UCP1.
BA-H
Stan brunatnych adipocytów o wysokiej ekspresji UCP1 i większej aktywności termogenicznej.
BA-L
Stan brunatnych adipocytów o niskiej ekspresji UCP1 i mniejszej produkcji ciepła.
UCP1
Białko uczestniczące w rozprzęganiu procesów energetycznych i wytwarzaniu ciepła w brunatnej tkance tłuszczowej.
IL-1β
Interleukina uwalniana przez komórki odpornościowe, która w badaniu sprzyjała utrzymywaniu adipocytów w stanie BA-L.
H6PD
Białko stabilizowane przez IL-1β, wspierające miejscową aktywację glikokortykoidów w adipocytach.
Receptor glikokortykoidowy
Receptor aktywowany przez glikokortykoidy; w badaniu jego sygnalizacja zwiększała RGS2 i ograniczała ekspresję UCP1.
Mifepriston
Lek blokujący między innymi receptor glikokortykoidowy; w badaniu stosowano go eksperymentalnie u starszych myszy.

Najważniejsze wyniki doświadczeń na myszach

ParametrMłode myszyStarsze myszyStarsze myszy po mifepristonie
Udział komórek BA-H w temperaturze pokojowej—mniej niż 1%około 8%
Udział komórek BA-H po ekspozycji na zimno—około 11%około 33%
Aktywność genu IL-1βPoziom odniesieniaokoło 6 razy wyższa niż u młodychNie podano porównywalnej wartości
Przeżycie po leczeniu podczas zimnaNie dotyczyNie poprawiło się po leczeniuBrak wykazanej poprawy

Stany brunatnych adipocytów i wpływ blokady receptora

BA-H — stan wysoko termogeniczny
+Wysoka ekspresja UCP1
+Większa zdolność do produkcji ciepła
−Nie opisano wad tego stanu w badaniu
UCP1wysoka ekspresja
termogenezawysoka
BA-L — stan nisko termogeniczny
+Może ograniczać zużycie energii w warunkach bez zapotrzebowania na ciepło
−Niska ekspresja UCP1
−Mniejsza produkcja ciepła
−Przeważał u starszych myszy
UCP1niska ekspresja
termogenezaniska
Blokada receptora glikokortykoidowego mifepristonem
+Zwiększyła udział komórek BA-H u starszych myszy
+Częściowo zwiększyła termogenezę
−Nie poprawiła wykazanego przeżycia
−Działa ogólnoustrojowo
−Nie była testowana pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa u ludzi
czas leczenia7 dni
badany gatunekmyszy

Mechanizm ograniczenia termogenezy związany ze starzeniem

Starzenie
U starszych myszy wzrastała aktywność genu IL-1β w brunatnej tkance tłuszczowej.
Sygnał odpornościowy
Interleukina uwalniana przez komórki odpornościowe stabilizowała H6PD.
Sygnalizacja hormonalna
Aktywacja tej osi zwiększała ekspresję RGS2.
Hamowanie UCP1
RGS2 ograniczał ekspresję UCP1, utrzymując adipocyty w stanie BA-L.
Blokada receptora
Mifepriston częściowo zwiększył udział komórek wysoko termogenicznych u starszych myszy.

Opracowano na podstawie opisanego badania Nature i materiałów źródłowych; wyniki dotyczą głównie myszy.

Polacy starzeją się szybciej. Prof. Rejdak: "Nie będzie cudownej pigułki"

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Naukowcy odkrywają przełączniki spalania tłuszczu w badaniach nad otyłością

Zespoły Weizmann Institute of Science i Uniwersytetu w Tuluzie opisały w 2025 r. różne role białek MTCH2 i HSL w metabolizmie oraz funkcjonowaniu tkanki tłuszczowej. Wyniki uzyskano głównie w hodowlach komórkowych i u myszy, dlatego nie dowodzą one skuteczności ani bezpieczeństwa terapii ukierunkowanych na te białka u ludzi.

27 października 2026

Otyłość a czucie twarzy? Badanie myszy kieruje uwagę na nerw trójdzielny

Badanie opublikowane 20 maja w „Nature” pokazuje, że framework AI MouseMapper umożliwia analizę całego ciała myszy na poziomie komórkowym. W modelu otyłości indukowanej dietą badacze wykryli zmiany zapalne i nerwowe oraz częściowo zgodne sygnatury molekularne w ludzkiej tkance trójdzielnej.

22 maja 2026

Komórki CP-A mogą wyjaśniać przyczyny otyłości brzusznej u osób starszych

Badanie opublikowane 3 lipca 2026 roku w „Science” wskazuje na komórki CP-A, które u starszych organizmów łatwiej przekształcają się w komórki tłuszczowe. Odkrycie może pomóc w opracowaniu metod ograniczania otyłości brzusznej związanej ze starzeniem się.

4 lipca 2026

Naukowcy z Cambridge wyjaśniają paradoks działania leków na otyłość

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Metabolism” wyjaśnia paradoks działania leków o przeciwstawnym wpływie na receptor GIPR. Eksperymenty na myszach wykazały, że efekty terapii zależą od konkretnego obszaru mózgu. Odkrycie to może pomóc w projektowaniu skuteczniejszych terapii skojarzonych przeciw otyłości.

15 sierpnia 2026

Leki z grupy GLP-1 aktywują neurony głodu, stymulując spalanie tłuszczu

Badanie opublikowane w czasopiśmie „PNAS” podważa przekonanie, że semaglutyd działa wyłącznie poprzez hamowanie łaknienia. Zablokowanie neuronów AgRP u samic myszy całkowicie zatrzymało redukcję tkanki tłuszczowej. Autorzy zwracają jednak uwagę na brak badań u ludzi oraz na różnice między płciami.

31 sierpnia 2026

Białko Miro1 wiąże się z insulinoopornością w cukrzycy typu 2

Zespół Johna P. Kirwana z Pennington Biomedical Research Center opisał związek białka Miro1 z insulinoopornością mięśni w cukrzycy typu 2. W badaniach przedklinicznych usunięcie tego białka poprawiało odpowiedź na insulinę, a u ludzi ćwiczeniom towarzyszyły spadek poziomu Miro1 i poprawa wrażliwości na insulinę. Naukowcy nie testowali jednak terapii bezpośrednio blokującej Miro1.

10 listopada 2026

StartSzukaj