Najważniejsze
- •U starszych myszy brunatna tkanka tłuszczowa częściej pozostawała w stanie niskiej termogenezy BA-L, co ograniczało produkcję ciepła podczas zimna.
- •Sygnał IL-1β z komórek odpornościowych stabilizował białko H6PD i nasilał lokalną aktywację receptora glikokortykoidowego, zwiększając ekspresję RGS2 oraz ograniczając UCP1.
- •Tygodniowe podawanie mifepristonu starszym myszom częściowo zwiększyło udział wysoko termogenicznych komórek BA-H, ale nie poprawiło wykazanego przeżycia po ekspozycji na zimno.
- •Badanie przeprowadzono głównie na małych grupach samców myszy, a skuteczność i bezpieczeństwo mifepristonu u ludzi pozostają nieznane.
Zespół City of Hope opisał w czasopiśmie „Nature” mechanizm, który u starszych myszy ogranicza aktywność brunatnej tkanki tłuszczowej i produkcję ciepła. Badanie opublikowano 11 listopada 2026 r. Naukowcy wykazali, że zablokowanie receptora glikokortykoidowego częściowo zwiększało termogenezę, ale nie testowali mifepristonu u ludzi.
Autorzy wyróżnili dwa stany brunatnych adipocytów. Komórki BA-H charakteryzowały się wysoką ekspresją białka UCP1 i większą aktywnością termogeniczną. Komórki BA-L zawierały mniej UCP1 i produkowały mniej ciepła. U starszych myszy przeważał stan BA-L.
Według badania komórki odpornościowe uwalniają interleukinę 1β (IL-1β). Sygnał ten stabilizuje w adipocytach białko H6PD i nasila miejscową sygnalizację glikokortykoidową. Aktywowany receptor glikokortykoidowy zwiększa ekspresję białka RGS2, co ogranicza produkcję UCP1. W efekcie komórki pozostają w stanie niskiej termogenezy. U starszych myszy aktywność genu IL-1β była około sześciokrotnie wyższa niż u młodych.
Kluczowe doświadczenia naukowcy przeprowadzili głównie na samcach myszy w wieku około 10 lub 75 tygodni. Podczas ekspozycji na zimno, według danych przytoczonych w materiałach prasowych, w ciągu dwóch dni zmarła około jedna czwarta starszych zwierząt. W badaniu uczestniczyło 37 młodych i 38 starszych myszy. Starsze zwierzęta otrzymywały RU-486, czyli mifepriston, codziennie przez tydzień. W temperaturze pokojowej odsetek komórek BA-H wzrósł z mniej niż 1 proc. do około 8 proc., a po ekspozycji na zimno – z około 11 proc. do około 33 proc. Badanie nie wykazało jednak poprawy przeżycia po leczeniu. W dostępnych materiałach nie podano dawki leku.
Brunatna tkanka tłuszczowa wytwarza ciepło między innymi dzięki UCP1, ale w termoregulacji uczestniczą także mięśnie, naczynia krwionośne, hormony i układ nerwowy. Naukowcy przeanalizowali również próbki brunatnej tkanki tłuszczowej pobrane od pięciu osób w wieku 18–48 lat. Próbki pochodziły od czterech kobiet i jednego mężczyzny operowanych z powodu problemów z tarczycą. Posłużyły do oceny podobieństwa wzorców komórkowych, a nie do sprawdzenia skuteczności lub bezpieczeństwa mifepristonu.
Większość wyników pochodziła z małych grup liczących około 3–8 myszy, głównie samców. Mifepriston działa ogólnoustrojowo, dlatego jego efektu nie można przypisać wyłącznie brunatnej tkance tłuszczowej. Kolejne badania muszą sprawdzić, czy opisany mechanizm występuje u ludzi i czy można go bezpiecznie modulować.
Najczęstsze pytania
Dlaczego starsze myszy gorzej znosiły zimno?▼
Jaką rolę odgrywała interleukina 1β?▼
Czy mifepriston zwiększył przeżycie myszy na zimnie?▼
Czy wyniki można od razu odnieść do ludzi?▼
Słownik pojęć
- Brunatna tkanka tłuszczowa
- Tkanka, która wytwarza ciepło, między innymi dzięki białku UCP1.
- BA-H
- Stan brunatnych adipocytów o wysokiej ekspresji UCP1 i większej aktywności termogenicznej.
- BA-L
- Stan brunatnych adipocytów o niskiej ekspresji UCP1 i mniejszej produkcji ciepła.
- UCP1
- Białko uczestniczące w rozprzęganiu procesów energetycznych i wytwarzaniu ciepła w brunatnej tkance tłuszczowej.
- IL-1β
- Interleukina uwalniana przez komórki odpornościowe, która w badaniu sprzyjała utrzymywaniu adipocytów w stanie BA-L.
- H6PD
- Białko stabilizowane przez IL-1β, wspierające miejscową aktywację glikokortykoidów w adipocytach.
- Receptor glikokortykoidowy
- Receptor aktywowany przez glikokortykoidy; w badaniu jego sygnalizacja zwiększała RGS2 i ograniczała ekspresję UCP1.
- Mifepriston
- Lek blokujący między innymi receptor glikokortykoidowy; w badaniu stosowano go eksperymentalnie u starszych myszy.
Najważniejsze wyniki doświadczeń na myszach
| Parametr | Młode myszy | Starsze myszy | Starsze myszy po mifepristonie |
|---|---|---|---|
| Udział komórek BA-H w temperaturze pokojowej | — | mniej niż 1% | około 8% |
| Udział komórek BA-H po ekspozycji na zimno | — | około 11% | około 33% |
| Aktywność genu IL-1β | Poziom odniesienia | około 6 razy wyższa niż u młodych | Nie podano porównywalnej wartości |
| Przeżycie po leczeniu podczas zimna | Nie dotyczy | Nie poprawiło się po leczeniu | Brak wykazanej poprawy |
Stany brunatnych adipocytów i wpływ blokady receptora
BA-H — stan wysoko termogeniczny
BA-L — stan nisko termogeniczny
Blokada receptora glikokortykoidowego mifepristonem
Mechanizm ograniczenia termogenezy związany ze starzeniem
Opracowano na podstawie opisanego badania Nature i materiałów źródłowych; wyniki dotyczą głównie myszy.

Polacy starzeją się szybciej. Prof. Rejdak: "Nie będzie cudownej pigułki"
