Naukowcy odkrywają przełączniki spalania tłuszczu w badaniach nad otyłością

Najważniejsze

  • •Badania z 2025 r. wskazują, że MTCH2 wpływa na zużycie energii, wykorzystywanie lipidów i różnicowanie adipocytów.
  • •Usunięcie MTCH2 zwiększało zużycie tlenu i spalanie różnych składników odżywczych w hodowanych komórkach oraz ograniczało przyrost masy ciała myszy na diecie wysokotłuszczowej.
  • •Białko HSL pełni także funkcję w jądrze adipocytów, a jego niedobór wiązano z lipodystrofią u ludzi i myszy.
  • •MTCH2, HSL i miR-155 uczestniczą w odrębnych mechanizmach, dlatego nie należy utożsamiać wyników dotyczących tych cząsteczek.
  • •Opisane wyniki pochodzą głównie z hodowli komórkowych i modeli mysich, więc nie potwierdzają skuteczności ani bezpieczeństwa terapii u ludzi.
·
5 min

Zespoły Weizmann Institute of Science i Uniwersytetu w Tuluzie opisały w 2025 r. różne role białek MTCH2 i HSL w metabolizmie oraz funkcjonowaniu tkanki tłuszczowej. Wyniki uzyskano głównie w hodowlach komórkowych i u myszy, dlatego nie dowodzą one skuteczności ani bezpieczeństwa terapii ukierunkowanych na te białka u ludzi.

Badacze z Weizmann Institute opisali MTCH2 w dwóch odrębnych publikacjach. Pierwsza ukazała się 3 stycznia 2025 r. w „The EMBO Journal” i dotyczyła zapotrzebowania energetycznego oraz różnicowania adipocytów. Druga, opublikowana 3 października 2025 r. w „Nature Communications”, dotyczyła związku MTCH2 z aktywnością CPT1 i metabolizmem lipidów adipocytów.

W ludzkich komórkach hodowanych in vitro usunięcie MTCH2 zwiększyło zużycie tlenu. Komórki częściej wykorzystywały tłuszcze, węglowodany i aminokwasy jako źródła energii. Naukowcy przeanalizowali ponad 100 substancji uczestniczących w metabolizmie. W mysiej linii komórkowej po sześciu dniach różnicowało się około 80–90 proc. komórek kontrolnych i 5–10 proc. komórek pozbawionych MTCH2.

Genetycznie zmodyfikowane myszy pozbawione MTCH2 w tkance tłuszczowej wydatkowały więcej energii podczas stosowania diety wysokotłuszczowej. Przybierały mniej na wadze i odkładały mniej tłuszczu, a ich masa beztłuszczowa pozostawała porównywalna z masą zwierząt z grupy kontrolnej. Myszy nie jadły więcej i nie były bardziej aktywne. Przy zwykłej diecie ich przyrost masy ciała był podobny do przyrostu masy ciała w grupie kontrolnej. Wyniki wskazywały na związek MTCH2 z CPT1 — białkiem uczestniczącym w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów.

Zespół Uniwersytetu w Tuluzie opisał w 2025 r. inną funkcję białka HSL. Badanie opublikowane w „Cell Metabolism” wskazuje, że HSL działa także w jądrze adipocytów. Jądrowa funkcja tego białka może mieć związek z utrzymaniem prawidłowej tkanki tłuszczowej. Badanie zespołu wiąże niedobór HSL z lipodystrofią u ludzi i myszy, ale nie dowodzi, że HSL jest gotowym celem leczenia.

MTCH2, HSL i miR-155 są związane z odrębnymi mechanizmami. Badanie miR-155 z 2013 r. opisywało w modelach mysich powstawanie brunatnych i beżowych adipocytów. Zdrowa tkanka tłuszczowa magazynuje nadmiar energii i ogranicza odkładanie lipidów w innych narządach. Samo ograniczenie jej rozwoju nie musi więc poprawiać metabolizmu.

Przed oceną wartości terapeutycznej tych odkryć potrzebne są niezależne powtórzenia badań, badania toksykologiczne i badania kliniczne. Obecnie nie ma dowodów na to, że manipulowanie MTCH2 lub HSL skutecznie i bezpiecznie leczy otyłość u ludzi.

Najczęstsze pytania

Czy wyłączenie MTCH2 może leczyć otyłość u ludzi?▼
Nie ma obecnie dowodów klinicznych, że manipulowanie MTCH2 skutecznie i bezpiecznie leczy otyłość u ludzi.
Co zaobserwowano po usunięciu MTCH2 w komórkach?▼
Komórki zużywały więcej tlenu i częściej wykorzystywały tłuszcze, węglowodany oraz aminokwasy jako źródła energii.
Jak MTCH2 wpływało na myszy?▼
Myszy pozbawione MTCH2 w tkance tłuszczowej wydatkowały więcej energii na diecie wysokotłuszczowej, mniej przybierały na wadze i odkładały mniej tłuszczu.
Czym różni się funkcja HSL od roli MTCH2?▼
HSL, poza udziałem w uwalnianiu tłuszczu, działa także w jądrze adipocytów i może pomagać utrzymywać prawidłową tkankę tłuszczową, natomiast MTCH2 wiązano między innymi ze zużyciem energii i różnicowaniem adipocytów.
Dlaczego ograniczenie rozwoju tkanki tłuszczowej nie musi być korzystne?▼
Zdrowa tkanka tłuszczowa magazynuje nadmiar energii i ogranicza odkładanie lipidów w innych narządach, dlatego samo zmniejszenie jej ilości lub rozwoju może prowadzić do zaburzeń.

Słownik pojęć

MTCH2
Białko związane z regulacją zużycia energii, metabolizmem lipidów i różnicowaniem adipocytów.
HSL
Lipaza hormonowrażliwa, czyli enzym uczestniczący w uwalnianiu tłuszczu; wykazano także jej funkcję w jądrze adipocytów.
Adipocyt
Komórka tkanki tłuszczowej, która magazynuje i przetwarza energię.
CPT1
Białko uczestniczące w transporcie kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie mogą być wykorzystywane do produkcji energii.
Lipodystrofia
Zaburzenie charakteryzujące się nieprawidłowym rozwojem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej.
MiR-155
Cząsteczka mikroRNA badana między innymi w kontekście powstawania brunatnych i beżowych adipocytów.

Najważniejsze obserwacje dotyczące MTCH2 i HSL

Białko lub mechanizmModel badaniaNajważniejsza obserwacjaZnaczenie kliniczne
MTCH2Ludzkie komórki hodowane in vitroWiększe zużycie tlenu i wykorzystanie tłuszczów, węglowodanów oraz aminokwasówNie potwierdza skuteczności terapii u ludzi
MTCH2Myszy z usuniętym białkiem w tkance tłuszczowejWiększy wydatek energetyczny i mniejszy przyrost tłuszczu na diecie wysokotłuszczowejWymaga niezależnych badań i badań klinicznych
MTCH2Mysia linia komórkowaOgraniczenie różnicowania adipocytów z około 80–90 proc. do 5–10 proc.Samo ograniczenie rozwoju adipocytów może nie poprawiać metabolizmu
HSLAdipocyty oraz modele ludzi i myszyFunkcja w jądrze adipocytów; niedobór wiązano z lipodystrofiąNie jest to jeszcze gotowy cel leczenia

MTCH2, HSL i miR-155 — różnice między mechanizmami

MTCH2
+Wiązane ze zwiększonym zużyciem energii i wykorzystaniem lipidów
+Badane w komórkach ludzkich oraz u myszy
−Wyniki dotyczą głównie modeli przedklinicznych
−Ograniczenie różnicowania adipocytów może mieć niepożądane skutki
modelkomórki i myszy
obszarzużycie energii i różnicowanie adipocytów
HSL
+Ujawniono dodatkową funkcję w jądrze adipocytów
+Może pomagać wyjaśnić mechanizmy lipodystrofii
−Niedobór wiąże się z utratą prawidłowej tkanki tłuszczowej
−Brak dowodów na gotową terapię ukierunkowaną na HSL
modelludzie i myszy
obszarfunkcja jądrowa adipocytów
miR-155
+Badany w kontekście powstawania brunatnych i beżowych adipocytów
+Wskazuje na odrębny mechanizm regulacji tkanki tłuszczowej
−Opisane badanie pochodzi z 2013 r.
−Nie można bezpośrednio utożsamiać jego wyników z badaniami MTCH2 i HSL
modelmodele mysie
obszarbrunatne i beżowe adipocyty

Od odkrycia do oceny terapii

1
Badania komórkowe
Usunięcie białka zwiększało zużycie tlenu i wykorzystywanie różnych składników odżywczych.
2
Modele mysie
Myszy pozbawione MTCH2 w tkance tłuszczowej mniej przybierały na diecie wysokotłuszczowej.
3
Nowa funkcja HSL
HSL działa także w jądrze komórkowym, a jego niedobór wiązano z lipodystrofią.
4
Kolejny etap
Potrzebne są powtórzenia, badania toksykologiczne i badania z udziałem ludzi.

Na podstawie artykułu i materiałów źródłowych dotyczących badań Weizmann Institute of Science oraz Uniwersytetu w Tuluzie.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Interleukina 13 stymuluje komórki wątroby do spalania tłuszczu

Niemieccy badacze ustalili, że interleukina 13 aktywuje w hepatocytach myszy szlak sygnałowy IL-13Rα1/JNK/FOSL2/PPAR, odpowiedzialny za redukcję triglicerydów. U ludzi po utracie masy ciała zaobserwowano wyższe stężenie tego białka we krwi, jednak naukowcy podkreślają, że to jedynie korelacja. Odkrycie otwiera nowe możliwości terapeutyczne, lecz opracowanie bezpiecznego leku może zająć od 8 do 12 lat.

12 września 2026

Komórki CP-A mogą wyjaśniać przyczyny otyłości brzusznej u osób starszych

Badanie opublikowane 3 lipca 2026 roku w „Science” wskazuje na komórki CP-A, które u starszych organizmów łatwiej przekształcają się w komórki tłuszczowe. Odkrycie może pomóc w opracowaniu metod ograniczania otyłości brzusznej związanej ze starzeniem się.

4 lipca 2026

Naukowcy odkryli mechanizm utrudniający usuwanie cholesterolu z krwi. Na horyzoncie nowy lek

Zespół z University of California San Diego School of Medicine opisał w „Nature” mechanizm, który obniża liczbę receptorów LDL i sprzyja utrzymywaniu się wysokiego poziomu „złego” cholesterolu. W badaniach na myszach blokada katepsyny A (CTSA) stabilizowała receptory i obniżała LDL. Inhibitor CTSA przeszedł już pierwszą fazę badań klinicznych i uznano go za bezpieczny dla ludzi.

25 czerwca 2026

Naukowcy z Cambridge wyjaśniają paradoks działania leków na otyłość

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Metabolism” wyjaśnia paradoks działania leków o przeciwstawnym wpływie na receptor GIPR. Eksperymenty na myszach wykazały, że efekty terapii zależą od konkretnego obszaru mózgu. Odkrycie to może pomóc w projektowaniu skuteczniejszych terapii skojarzonych przeciw otyłości.

15 sierpnia 2026

Leki z grupy GLP-1 aktywują neurony głodu, stymulując spalanie tłuszczu

Badanie opublikowane w czasopiśmie „PNAS” podważa przekonanie, że semaglutyd działa wyłącznie poprzez hamowanie łaknienia. Zablokowanie neuronów AgRP u samic myszy całkowicie zatrzymało redukcję tkanki tłuszczowej. Autorzy zwracają jednak uwagę na brak badań u ludzi oraz na różnice między płciami.

31 sierpnia 2026

Pterostylben ogranicza gromadzenie tłuszczu w komórkach mięśniowych. Badanie japońskich naukowców

Japońscy badacze z Uniwersytetu Shinshu wykazali w warunkach laboratoryjnych, że pterostylben hamuje degradację białka PPARδ i ogranicza stłuszczenie mysich komórek mięśniowych. Związek ten działa w inny sposób niż wycofane leki syntetyczne, jednak uzyskanie dawki terapeutycznej z codziennej diety jest niemożliwe. Wyniki stanowią wczesny etap badań in vitro i wymagają weryfikacji na żywych organizmach.

9 września 2026

StartSzukaj