Najważniejsze
- •Naukowcy z UC San Diego opisali nowy mechanizm, który osłabia zdolność wątroby do usuwania cholesterolu LDL z krwi.
- •W procesie uczestniczy białko Ral oraz enzym katepsyna A (CTSA); ich zablokowanie może utrzymać większą liczbę receptorów LDL na komórkach wątroby.
- •Inhibitor CTSA obniżał poziom LDL u myszy i ma tę zaletę, że był już wcześniej testowany w badaniach klinicznych I fazy w innym wskazaniu.
- •Odkrycie jest istotne, bo część pacjentów mimo leczenia statynami lub inhibitorami PCSK9 nie osiąga bezpiecznego poziomu cholesterolu albo źle toleruje terapię.
- •Na razie są to wyniki przedkliniczne, więc do zastosowania u ludzi potrzebne są dalsze badania kliniczne.
Naukowcy z UC San Diego odkryli mechanizm osłabiający usuwanie LDL przez wątrobę i wskazali inhibitor CTSA jako obiecujący kierunek leczenia.
Naukowcy z University of California San Diego School of Medicine ogłosili odkrycie mechanizmu, który osłabia zdolność wątroby do usuwania „złego” cholesterolu LDL z krwi. Wyniki opublikowane w najnowszym numerze „Nature” wskazują też na inhibitor enzymu katepsyny A (CTSA) jako potencjalną nową opcję leczenia hipercholesterolemii. W badaniach na myszach obniżał on poziom LDL.
Zespół kierowany przez prof. Alana Saltiela ustalił, że dieta bogata w cholesterol aktywuje białko Ral. Uruchamia to proces prowadzący do zmniejszenia liczby receptorów LDL na powierzchni komórek wątroby. Receptory te odpowiadają za wychwytywanie cholesterolu z krwi. Gdy jest ich mniej, wątroba usuwa cholesterol mniej skutecznie, a jego stężenie we krwi rośnie.
Badacze zidentyfikowali w tym szlaku enzym CTSA. Zablokowanie jego działania za pomocą inhibitora pozwoliło utrzymać większą liczbę receptorów LDL i znacząco obniżyć poziom cholesterolu LDL u myszy laboratoryjnych. Prof. Saltiel podkreślił, że nowa ścieżka jest odrębna od mechanizmów wykorzystywanych przez obecne terapie, takie jak statyny czy inhibitory PCSK9.
Wątroba odgrywa kluczową rolę w oczyszczaniu krwi z cholesterolu. To właśnie na jej komórkach znajdują się receptory LDL, które wyłapują cząsteczki LDL i kierują je do rozkładu. Obecne leki zwykle działają poprzez zwiększanie liczby tych receptorów albo chronienie ich przed degradacją. Mimo dostępnych terapii wielu pacjentów nadal nie osiąga bezpiecznego poziomu cholesterolu lub nie toleruje działań niepożądanych leków.
Istotne znaczenie ma fakt, że inhibitor CTSA przeszedł już pierwszą fazę badań klinicznych w innym wskazaniu, czyli w leczeniu niewydolności serca. Lek uznano za bezpieczny dla ludzi, choć tamten program badawczy został później przerwany. Dzięki temu potencjalna droga do kolejnych badań może być krótsza niż w przypadku całkiem nowej cząsteczki.
Choroby serca związane z podwyższonym cholesterolem pozostają najczęstszą przyczyną zgonów na świecie. Dlatego każde nowe podejście, które działa innym mechanizmem niż dotychczasowe leki, może mieć duże znaczenie dla pacjentów z hipercholesterolemią. Na razie wyniki pochodzą jednak z badań przedklinicznych na myszach, a brak szczegółów dotyczących dalszych etapów badań klinicznych ogranicza ocenę, kiedy taka terapia mogłaby trafić do praktyki.
Jak wysoki cholesterol osłabia usuwanie LDL przez wątrobę
Na podstawie opisu badania UC San Diego opublikowanego w Nature.
Obecne terapie obniżające LDL a nowy kierunek z inhibitorem CTSA
Statyny
Inhibitory PCSK9
Inhibitor CTSA (badania przedkliniczne)
Słownik pojęć
- LDL
- Lipoproteiny o małej gęstości; przenoszą cholesterol we krwi i są nazywane potocznie „złym” cholesterolem.
- Receptor LDL
- Białko na powierzchni komórek wątroby, które wychwytuje cząsteczki LDL z krwi i kieruje je do rozkładu.
- Hipercholesterolemia
- Stan podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi, zwiększający ryzyko miażdżycy i chorób serca.
- CTSA (katepsyna A)
- Enzym uczestniczący w nowo opisanym szlaku, którego zablokowanie może utrzymywać większą liczbę receptorów LDL.
- Ral
- Białko sygnałowe aktywowane przez dietę bogatą w cholesterol, uruchamiające proces zmniejszania liczby receptorów LDL.
- Inhibitor
- Substancja hamująca działanie enzymu lub innego białka, potencjalnie wykorzystywana jako lek.
- Badania przedkliniczne
- Wstępny etap badań, zwykle prowadzony na komórkach lub zwierzętach, przed testami z udziałem ludzi.
