FDA zatwierdziła pierwszy doustny inhibitor PCSK9 obniżający poziom cholesterolu

Komentarz redakcji

Preparat w postaci przyjmowanej codziennie tabletki o dawce 20 mg dopuszczono do stosowania u dorosłych pacjentów z hipercholesterolemią. Decyzja ta opiera się na wynikach badań klinicznych III fazy, w których wykazano spadek poziomu cholesterolu o ponad 50 proc. Dotychczas dostępne leki z tej grupy wymagały wstrzykiwań.

Najważniejsze

  • •FDA zatwierdziła Lipfendrę (enlicitide) jako pierwszy doustny inhibitor PCSK9 w leczeniu hipercholesterolemii u dorosłych.
  • •Lek podawany jest w formie codziennej tabletki (20 mg), co stanowi alternatywę dla dotychczasowych bolesnych zastrzyków.
  • •W badaniach klinicznych III fazy lek obniżył poziom cholesterolu LDL o 56% do 59% w stosunku do placebo.
  • •Miesięczny koszt terapii wynosi 315 USD, plasując lek cenowo pomiędzy tanimi statynami a droższymi zastrzykami biologicznymi.
  • •Trwa badanie CORALreef Outcomes z udziałem 14 500 pacjentów, mające potwierdzić wpływ leku na spadek śmiertelności i liczby zawałów.
·
2 min

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła lek Lipfendra firmy Merck – pierwszy doustny inhibitor PCSK9 dopuszczony do obniżania poziomu cholesterolu LDL.

fot. abcnews.com
fot. abcnews.com

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła w czwartek, 16 lipca 2026 r., opracowany przez firmę Merck lek Lipfendra (enlicitide). To pierwszy doustny inhibitor białka PCSK9 dopuszczony do obniżania poziomu cholesterolu LDL u dorosłych pacjentów z hipercholesterolemią, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (HeFH).

Pacjenci będą przyjmować nowy preparat w postaci tabletki (20 mg) stosowanej raz na dobę. Rzeczniczka prasowa firmy Merck, Julia Cunningham, poinformowała, że cena katalogowa leku wynosi 315 USD za 30-dniową kurację. Dotychczas zatwierdzone inhibitory białka PCSK9 wymagały wstrzyknięć podskórnych.

Skuteczność potwierdzona w badaniach klinicznych

FDA wydała decyzję na podstawie wyników dwóch badań klinicznych III fazy. W trwającym 52 tygodnie badaniu CORALreef Lipids, w którym wzięło udział 2904 pacjentów, w 24. tygodniu odnotowano spadek stężenia LDL o 56% w porównaniu z placebo. Z kolei badanie CORALreef HeFH, obejmujące 303 pacjentów, wykazało obniżenie poziomu LDL o 59% w stosunku do grupy otrzymującej placebo. Agencja zatwierdziła lek w ramach rządowego programu przyspieszonej ścieżki rejestracyjnej National Priority Voucher.

Oficjalne dane rejestracyjne FDA wykazały pewne różnice w profilu bezpieczeństwa w grupie chorych z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. U pacjentów przyjmujących lek biegunka wystąpiła u 7% badanych, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wyniósł 2%. Zawroty głowy zgłosiło 9% osób stosujących lek w porównaniu z 4% w grupie placebo. Doustną drogę podania leku umożliwia zastosowanie innowacyjnej technologii peptydów makrocyklicznych, która chroni cząsteczkę czynną przed strawieniem w układzie pokarmowym.

Perspektywy rynkowe i dalsze badania

Nowy lek plasuje się cenowo pomiędzy tanimi, powszechnie stosowanymi statynami generycznymi a droższymi inhibitorami PCSK9 w zastrzykach, których koszt wynosi od 500 do 600 USD miesięcznie. Obecnie z terapii iniekcyjnej korzysta zaledwie około 1% kwalifikujących się pacjentów. Z perspektywy biznesowej zatwierdzenie Lipfendry ma kluczowe znaczenie dla koncernu Merck, który przygotowuje się do wygaśnięcia w 2028 r. ochrony patentowej na swój flagowy lek onkologiczny Keytruda.

Lekarze nie dysponują jeszcze twardymi dowodami potwierdzającymi wpływ nowego preparatu na zmniejszenie umieralności czy liczby zawałów serca. Zależność tę ma określić trwające badanie kliniczne CORALreef Outcomes z udziałem 14 500 pacjentów. Ostateczny koszt leku dla chorych oraz jego dostępność na rynku będą zależeć od decyzji ubezpieczycieli zdrowotnych dotyczących refundacji.

Kluczowe fakty o leku Lipfendra (enlicitide)

20 mg / dobę
Dawkowanie
Zalecana dawka dobowa przyjmowana w formie jednej tabletki.
-56%
Skuteczność (Lipids)
Średni spadek cholesterolu LDL w badaniu CORALreef Lipids.
-59%
Skuteczność (HeFH)
Średni spadek cholesterolu LDL w badaniu CORALreef HeFH.
315 USD
Koszt kuracji
Miesięczny koszt leczenia Lipfendrą w porównaniu do 500-600 USD za zastrzyki.

Dane na podstawie badań klinicznych CORALreef firmy Merck, 2026 r.

Porównanie metod obniżania cholesterolu LDL

Inhibitor PCSK9 (Lipfendra)
+Wygodna forma doustna (tabletka)
+Bardzo wysoka skuteczność (obniżenie LDL o 56-59%)
+Tańszy niż formy zastrzykowe
−Wymagają codziennego stosowania
−Wyższa cena niż statyny generyczne
Cost315 USD / miesięcznie
RouteDoustna (tabletka)
Inhibitory PCSK9 w zastrzykach (np. ewolokumab)
+Rzadsze podawanie (np. raz na 2-4 tygodnie)
+Bardzo wysoka skuteczność obniżania LDL
−Wysoki koszt terapii
−Konieczność iniekcji podskórnych (zastrzyki)
−Niski odsetek pacjentów stosujących lek (ok. 1%)
Cost500 - 600 USD / miesięcznie
RouteZastrzyk podskórny
Klasyczne statyny generyczne
+Bardzo niska cena i powszechna dostępność
+Dobrze udokumentowany wpływ na przeżywalność pacjentów
−U części pacjentów niewystarczające do osiągnięcia celu terapeutycznego
−Możliwe bóle mięśniowe (miopatia)
CostNiski (kilka/kilkanaście USD)
RouteDoustna (tabletka)

Profil bezpieczeństwa leku Lipfendra w badaniu klinicznym CORALreef HeFH (odsetek pacjentów)

Objaw niepożądanyLipfendra (enlicitide)Placebo
Biegunka7%2%
Zawroty głowy9%4%

Dane rejestracyjne FDA / Merck 2026

Słownik pojęć

Inhibitor PCSK9
Białko odgrywające kluczową rolę w metabolizmie cholesterolu. Jego zablokowanie zwiększa liczbę receptorów LDL w wątrobie, co prowadzi do szybszego usuwania badź usuwania tzw. złego cholesterolu z krwi.
Cholesterol LDL
Lipoproteina o niskiej gęstości (ang. low-density lipoprotein), powszechnie nazywana \\"złym cholesterolem\\". Jej wysokie stężenie w organizmie prowadzi do miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna (HeFH)
Wrodzone, uwarunkowane genetycznie zaburzenie metabolizmu lipidów, objawiające się znacznie podwyższonym poziomem cholesterolu LDL od urodzenia, co znacząco zwiększa ryzyko przedwczesnej miażdżycy i zawału serca.
Peptydy makrocykliczne
Cząsteczki o strukturze pierścieniowej składające się z aminokwasów, które łączą w sobie cechy leków małocząsteczkowych (np. stabilność w układzie pokarmowym) z precyzją działania leków biologicznych.
Bon priorytetowy (Priority Review Voucher)
Specjalny program FDA (National Priority Voucher) mający na celu przyspieszenie oceny i rejestracji leków o kluczowym znaczeniu dla zdrowia publicznego.

Najczęstsze pytania

Dla kogo przeznaczona jest Lipfendra?▼
Lipfendra (enlicitide) to lek przeznaczony dla dorosłych pacjentów z hipercholesterolemią (podwyższonym poziomem złego cholesterolu LDL) oraz pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (HeFH). Może być stosowany u chorych, którzy nie tolerują tradycyjnych statyn lub nie osiągają na nich docelowych poziomów cholesterolu.
Czym Lipfendra różni się od innych inhibitorów PCSK9?▼
Większość dotychczasowych inhibitorów PCSK9 ma postać zastrzyków podskórnych, które pacjent musi wykonywać raz na 2-4 tygodnie. Lipfendra jest pierwszą i jedyną zatwierdzoną formą doustną (codzienna tabletka 20 mg), co stanowi znacznie wygodniejszą alternatywę dla pacjentów obawiających się igieł.
Jakie są najczęstsze skutki uboczne stosowania leku?▼
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi w badaniach klinicznych (zwłaszcza w grupie pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią HeFH) były zawroty głowy (9% vs 4% w grupie placebo) oraz biegunka (7% vs 2% w grupie placebo). Lek wykazywał jednak ogólny profil bezpieczeństwa zbliżony do placebo.
Czy lek jest już dostępny w Polsce?▼
Lek Lipfendra został zatwierdzony przez amerykańską FDA w lipcu 2026 roku. Na ten moment dopuszczenie dotyczy rynku w USA. Wprowadzenie leku na rynek europejski (w tym do Polski) wymaga pozytywnej opinii Europejskiej Agencji Leków (EMA), co zazwyczaj następuje w ciągu kilku lub kilkunastu miesięcy od decyzji amerykańskiego urzędu.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Jeden wlew obniżył LDL-C o 62 proc. To może zmienić leczenie

Spółki Eli Lilly i Verve Therapeutics 25 maja 2026 r. przedstawiły wstępne wyniki badania Heart-2 dla terapii edycji genów VERVE-102. W analizie 35 pacjentów pojedynczy dożylny wlew obniżył stężenie LDL-C maksymalnie o 62 proc. oraz białka PCSK9 o 88 proc., bez zgłoszonych ciężkich działań niepożądanych związanych z leczeniem. Dane zaprezentowano na kongresie European Atherosclerosis Society i równocześnie opublikowano w „The New England Journal of Medicine”.

29 maja 2026

Łódź: Szpital Biegańskiego skutecznie leczy pacjentkę z rzadką chorobą genetyczną

Lekarze z Łodzi prowadzą pacjentkę z jedną z najrzadszych chorób lipidowych, która wcześniej przeszła zawały serca i operację pomostowania aortalno-wieńcowego. Terapia lomitapidem przyniosła znaczący spadek stężenia cholesterolu LDL.

11 sierpnia 2026

Ewolokumab skuteczny w leczeniu wysokiego LDL i ryzyka sercowego

Ewolokumab, przeciwciało monoklonalne stosowane w hipercholesterolemii, pozostaje opcją dla pacjentów, którzy nie osiągają docelowych wartości LDL mimo maksymalnych dawek statyn lub nie tolerują tej terapii. Najnowsze wytyczne i dane z badania FOURIER potwierdzają jego wpływ na redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego.

27 czerwca 2026

Jednorazowa edycja genów obniża cholesterol LDL o 62 procent

Wyniki badania klinicznego fazy Ib (o akronimie Heart 2) wykazały, że efekt ten utrzymał się przez 18 miesięcy u 35 pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Lek blokuje gen PCSK9 w wątrobie. Badanie miało na celu przede wszystkim ocenę bezpieczeństwa oraz ustalenie dawkowania preparatu.

20 sierpnia 2026

Naukowcy odkryli mechanizm utrudniający usuwanie cholesterolu z krwi. Na horyzoncie nowy lek

Zespół z University of California San Diego School of Medicine opisał w „Nature” mechanizm, który obniża liczbę receptorów LDL i sprzyja utrzymywaniu się wysokiego poziomu „złego” cholesterolu. W badaniach na myszach blokada katepsyny A (CTSA) stabilizowała receptory i obniżała LDL. Inhibitor CTSA przeszedł już pierwszą fazę badań klinicznych i uznano go za bezpieczny dla ludzi.

25 czerwca 2026

Koniec z uciążliwymi wlewami? Nowa wersja leku na Alzheimera

Nowa decyzja regulatora dotyczy preparatu Leqembi Iqlik i umożliwia rozpoczęcie leczenia bez konieczności podawania wlewów dożylnych w klinice. Pacjenci lub ich opiekunowie będą mogli samodzielnie wykonywać wstrzyknięcia. Wprowadzenie leku na rynek amerykański zaplanowano na koniec sierpnia 2026 roku.

17 lipca 2026

StartSzukaj