Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia planuje od 1 stycznia 2027 r. rozszerzyć wykaz badań finansowanych w AOS o cztery oznaczenia.
- •Do wykazu mają trafić makroprolaktyna, przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej IgA i IgG oraz stężenie mitotanu.
- •Z diagnostyki celiakii mają zostać usunięte oznaczenia przeciwciał przeciw gliadynie IgA i IgG.
- •Projekt nie jest jeszcze obowiązującym prawem, a jego zakres i termin wejścia w życie mogą się zmienić.
- •Zmiany dotyczą wyłącznie określonego wykazu badań finansowanych w AOS i nie oznaczają automatycznej dostępności każdego badania bez skierowania.
Ministerstwo Zdrowia proponuje rozszerzenie od 1 stycznia 2027 r. wykazu badań finansowanych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS). Projekt obejmuje cztery nowe oznaczenia oraz usunięcie z wykazu dwóch badań na obecność przeciwciał przeciw gliadynie.
W projektowanym wykazie mają znaleźć się: oznaczenie makroprolaktyny, oznaczenia przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej w klasach IgA i IgG oraz oznaczenie stężenia mitotanu. Z wykazu mają zniknąć badania przeciwciał przeciw gliadynie w klasach IgA i IgG. Ministerstwo przygotowało projekt na podstawie rekomendacji prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Materiały nie zawierają jednak treści tej rekomendacji ani szczegółowego uzasadnienia.
Według Alertu Medycznego projekt pochodzi z 14 października 2026 r. i został skierowany do konsultacji publicznych oraz opiniowania na okres 30 dni. Te informacje wymagają weryfikacji w Rządowym Centrum Legislacji. Pozostałe materiały nie podają daty projektu ani informacji o przebiegu konsultacji. W toku prac jego zapisy oraz planowany termin wejścia w życie mogą się zmienić.
Zmiany dotyczą wykazu badań finansowanych w ramach określonego trybu AOS. Nie obejmują całej diagnostyki laboratoryjnej w Polsce. Wpisanie badania do wykazu nie oznacza automatycznie dostępu do niego bez skierowania, możliwości wykonania go poza wskazaniami medycznymi ani dostępności w każdym laboratorium.
Projekt zakłada odejście od badań przeciwciał przeciw gliadynie na rzecz oznaczeń przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej w diagnostyce celiakii. Oznaczenie IgA-TG2 ma służyć przede wszystkim do wykrywania tej choroby, a IgG-TG2 — szczególnie u osób z niedoborem IgA. Makroprolaktyna ma pomóc odróżnić makroprolaktynemię od hiperprolaktynemii monomerycznej. Mitotan stosuje się w leczeniu raka kory nadnerczy, a jego stężenie ma być można oznaczać ambulatoryjnie, także po zakończeniu aktywnej terapii.
Projekt nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Nie podano kosztów zmian, liczby pacjentów, przewidywanej liczby badań ani liczby laboratoriów, które mogłyby je wykonywać. Ministerstwo nie przedstawiło także danych potwierdzających, że nowe rozwiązania ograniczą liczbę terapii farmakologicznych lub rezonansów przysadki. Ostateczny zakres zmian zależy od dalszych prac legislacyjnych.
Najczęstsze pytania
Jakie badania mają zostać dodane do wykazu finansowanego w AOS?▼
Które badania mają zostać usunięte z wykazu?▼
Dlaczego przeciwciała przeciw gliadynie mają zostać zastąpione oznaczeniami przeciw transglutaminazie tkankowej?▼
Do czego służy oznaczenie makroprolaktyny?▼
Czym jest mitotan i dlaczego planuje się oznaczanie jego stężenia w AOS?▼
Czy projekt oznacza, że nowe badania będą dostępne bez skierowania?▼
Czy nowe przepisy już obowiązują?▼
Słownik pojęć
- AOS
- Ambulatoryjna opieka specjalistyczna, czyli świadczenia udzielane w poradniach specjalistycznych bez konieczności hospitalizacji.
- Makroprolaktyna
- Forma prolaktyny o dużej cząsteczce, której oznaczenie pomaga odróżnić makroprolaktynemię od hiperprolaktynemii monomerycznej.
- Transglutaminaza tkankowa
- Enzym, przeciwko któremu oznacza się przeciwciała IgA lub IgG w diagnostyce celiakii.
- Celiakia
- Choroba autoimmunologiczna związana z nieprawidłową reakcją organizmu na gluten, diagnozowana m.in. za pomocą badań serologicznych.
- Mitotan
- Lek cytostatyczny stosowany przede wszystkim w leczeniu raka kory nadnerczy, którego stężenie może być monitorowane we krwi.
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, której rekomendacje mogą stanowić podstawę zmian w wykazie świadczeń gwarantowanych.
Planowane zmiany w wykazie badań finansowanych w AOS
| Badanie | Planowana zmiana | Główne zastosowanie |
|---|---|---|
| Makroprolaktyna | Dodanie do wykazu | Różnicowanie makroprolaktynemii i hiperprolaktynemii monomerycznej |
| Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej IgA | Dodanie do wykazu | Diagnostyka celiakii |
| Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej IgG | Dodanie do wykazu | Diagnostyka celiakii, szczególnie przy niedoborze IgA |
| Stężenie mitotanu | Dodanie do wykazu | Monitorowanie leczenia raka kory nadnerczy |
| Przeciwciała przeciw gliadynie IgA | Usunięcie z wykazu | Dotychczasowa diagnostyka celiakii |
| Przeciwciała przeciw gliadynie IgG | Usunięcie z wykazu | Dotychczasowa diagnostyka celiakii |
Dotychczasowe i planowane badania w diagnostyce celiakii
Przeciwciała przeciw gliadynie IgA i IgG
Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej IgA i IgG
Planowane zmiany w finansowaniu badań AOS
Na podstawie artykułu i przekazanych materiałów źródłowych; data projektu i termin wejścia w życie wymagają weryfikacji w Rządowym Centrum Legislacji.
Oferty pracy w tej specjalizacji
Choroby autoimmunologiczne i autoimmunologiczne zespoły wielogruczołowe u dorosłych pacjentów z potwierdzoną biopsją celiakią: badanie prospektywne
Medicine
