Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia przedłużyło pilotaż dostępu do antykoncepcji awaryjnej w aptekach do 30 czerwca 2028 r.
- •W aptekach uczestniczących w programie pacjentki nadal mogą skorzystać z konsultacji farmaceutycznej i uzyskać receptę farmaceutyczną.
- •Farmaceuta po wywiadzie i ocenie zasadności terapii może wystawić receptę na preparat z octanem uliprystalu.
- •Wyniki programu wskazują na duże zainteresowanie: od maja 2024 r. do kwietnia 2025 r. wykonano 24 487 konsultacji i wystawiono 22 601 recept.
- •Pilotaż obejmuje apteki ogólnodostępne, które dobrowolnie przystąpiły do programu i mają umowę z NFZ.
Ministerstwo Zdrowia przedłużyło pilotaż wydawania recept na antykoncepcję awaryjną w aptekach do 30 czerwca 2028 roku.
Apteki na pierwszej linii kryzysu. System nadal niegotowy na potrzeby pacjentów przewlekłych
Ministerstwo Zdrowia przedłużyło pilotaż dostępu do antykoncepcji awaryjnej w aptekach do 30 czerwca 2028 roku. Po tej dacie pacjentki nadal będą mogły skorzystać z konsultacji farmaceutycznych i uzyskać receptę na odpowiedni produkt leczniczy w aptekach uczestniczących w programie.
Resort zdrowia poinformował, że decyzję podjęto na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z 22 czerwca 2026 roku. Celem wydłużenia pilotażu jest zapewnienie ciągłości świadczeń oraz utrzymanie szybkiego dostępu do pomocy medycznej w sytuacjach wymagających zastosowania antykoncepcji awaryjnej. Farmaceuta, po przeprowadzeniu wywiadu i ocenie zasadności terapii, może wystawić receptę farmaceutyczną na preparat zawierający octan uliprystalu.
Ministerstwo podało także dane z dotychczasowego funkcjonowania programu. Od 1 maja 2024 r. do 30 kwietnia 2025 r. farmaceuci przeprowadzili 24 487 konsultacji. W ich wyniku wystawiono 22 601 recept na produkty lecznicze zawierające octan uliprystalu. Oznacza to, że ponad 92 proc. konsultacji zakończyło się możliwością uzyskania recepty. W pierwszym kwartale 2026 r. z programu skorzystało kolejne 6 825 pacjentek.
Pilotaż obejmuje apteki ogólnodostępne, które dobrowolnie przystąpiły do programu i podpisały odrębne umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Apteki, które realizowały go na podstawie wcześniejszych umów obowiązujących do 30 czerwca 2026 r., otrzymały od wojewódzkich oddziałów NFZ aneksy umożliwiające dalsze uczestnictwo. Informacje o naborze i wykaz placówek NFZ publikuje na swojej stronie internetowej.
Program działa w Polsce od maja 2024 roku. Został uruchomiony jako pilotaż usług farmaceutycznych w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i miał poprawić dostęp do antykoncepcji awaryjnej bez konieczności wizyty u lekarza. Wcześniej dostęp do takich rozwiązań budził w kraju kontrowersje, dlatego pilotaż stał się jednym z narzędzi testowania organizacji szybkiej pomocy w aptekach.
Przedłużenie programu oznacza, że dotychczasowy model konsultacji i wystawiania recept pozostanie w mocy przez kolejne dwa lata. Dla systemu ochrony zdrowia to także dalsze sprawdzanie, jak duże jest zapotrzebowanie na taki model pomocy i jak działa on w praktyce w sieci aptek współpracujących z NFZ.
Wyniki pilotażu antykoncepcji awaryjnej w aptekach
| Okres / wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| 1 maja 2024 – 30 kwietnia 2025 | 24 487 konsultacji | Liczba konsultacji przeprowadzonych przez farmaceutów |
| 1 maja 2024 – 30 kwietnia 2025 | 22 601 recept | Liczba recept farmaceutycznych wystawionych na produkty z octanem uliprystalu |
| 1 maja 2024 – 30 kwietnia 2025 | ponad 92% | Odsetek konsultacji zakończonych możliwością uzyskania recepty |
| I kwartał 2026 | 6 825 pacjentek | Dodatkowe osoby, które skorzystały z pilotażu |
Źródło: komunikat Ministerstwa Zdrowia oraz przytoczone dane w artykule
Słownik pojęć
- antykoncepcja awaryjna
- Metoda stosowana po stosunku, gdy zawiodło zabezpieczenie lub nie zastosowano innej metody antykoncepcji, aby zmniejszyć ryzyko ciąży.
- octan uliprystalu
- Substancja czynna stosowana w antykoncepcji awaryjnej; może być wydawana na receptę farmaceutyczną w ramach pilotażu.
- recepta farmaceutyczna
- Recepta wystawiana przez farmaceutę po konsultacji i ocenie zasadności zastosowania leku.
- pilotaż
- Czasowy program testowy służący sprawdzeniu działania rozwiązania w praktyce przed ewentualnym jego dalszym wdrożeniem.
- NFZ
- Narodowy Fundusz Zdrowia — instytucja finansująca i organizująca część świadczeń zdrowotnych w Polsce.
- wywiad farmaceutyczny
- Krótka rozmowa z pacjentką, podczas której farmaceuta zbiera informacje potrzebne do oceny, czy można bezpiecznie wydać lek.
