Najważniejsze
- •Cztery wiodące organizacje pacjenckie i towarzystwa naukowe apelują o rozszerzenie refundacji leków wiążących potas na chorych z niewydolnością serca i wczesnymi stadiami PChN.
- •Hiperkaliemia (nadmiar potasu we krwi) dotyka od 10 do 20 proc. pacjentów z niewydolnością serca, często zmuszając lekarzy do odstawienia kluczowych leków kardiologicznych (RAASi).
- •Obecnie nowoczesne leki (patiromer i cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy) są w Polsce refundowane wyłącznie w stadiach 3b–5 przewlekłej choroby nerek.
- •Koszt rocznej terapii bez refundacji (6–8 tys. zł) jest porównywalny z kosztem zaledwie jednej hospitalizacji z powodu zaostrzenia niewydolności serca (5–12 tys. zł).
W lipcu 2026 roku organizacje pacjenckie oraz towarzystwa naukowe zaapelowały do Ministerstwa Zdrowia o rozszerzenie refundacji leków wiążących potas na pacjentów z niewydolnością serca.
Wspólne stanowisko do Ministerstwa Zdrowia skierowały Stowarzyszenie EcoSerce, Ogólnopolskie Stowarzyszenie „Moje Nerki”, Polskie Towarzystwo Nefrologiczne oraz Polskie Towarzystwo Kardiologiczne. Autorzy apelu wnioskują o rozszerzenie refundacji na pacjentów z niewydolnością serca oraz osoby we wczesnych stadiach przewlekłej choroby nerek. Prezes Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego, prof. Marcin Adamczak, wskazał, że dostęp do skutecznych metod kontroli hiperkaliemii ma kluczowe znaczenie dla rokowań pacjentów. Z kolei prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, prof. Marek Gierlotka, zaznaczył, że lekarze potrzebują narzędzi umożliwiających prowadzenie terapii zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. Obecnie Ministerstwo Zdrowia refunduje te leki w Polsce wyłącznie w przypadku przewlekłej choroby nerek w stadiach 3b–5.
Sprawa dotyczy dwóch substancji czynnych: patiromeru oraz cyklokrzemianu sodowo-cyrkonowego. Leki te zapobiegają hiperkaliemii, czyli nadmiernemu stężeniu potasu we krwi. Zaburzenie to dotyka od 10 do 20 proc. spośród ponad miliona polskich pacjentów z niewydolnością serca. Hiperkaliemia rozwija się często jako powikłanie po zastosowaniu leków z grupy inhibitorów układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAASi). Z powodu zbyt wysokiego stężenia potasu lekarze są zmuszeni zmniejszać dawki lub całkowicie odstawiać te ratujące życie preparaty.
Miesięczny koszt terapii nowoczesnymi lekami wiążącymi potas bez refundacji wynosi obecnie od 500 do 700 zł, co w skali roku daje kwotę rzędu 6000–8000 zł. Koszt ten odpowiada wydatkom na pojedynczą hospitalizację z powodu zaostrzenia niewydolności serca, która obciąża budżet państwa kwotą od 5000 do 12 000 zł. Ryzyko ponownego pobytu pacjenta w szpitalu wzrasta bezpośrednio po przerwaniu terapii kardiologicznej.
Wcześniej Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydał negatywną rekomendację w sprawie objęcia wnioskowanych leków refundacją w szerokiej populacji pacjentów z niewydolnością serca. Obecnie Ministerstwo Zdrowia rozmawia z wnioskodawcami o kompromisowym rozwiązaniu. Negocjacje dotyczą etapowego wdrażania refundacji, która w pierwszym kroku objęłaby węższą grupę chorych o najwyższym ryzyku klinicznym.
Porównanie strategii postępowania w przypadku hiperkaliemii u pacjentów z niewydolnością serca
Nowoczesne leki wiążące potas (patiromer, cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy)
Zmniejszenie dawki lub odstawienie leków RAASi (w reakcji na hiperkaliemię)
Droga do refundacji leków wiążących potas dla chorych z niewydolnością serca
Na podstawie aktualnych doniesień o negocjacjach refundacyjnych.
Porównanie kosztów rocznej terapii lekami wiążącymi potas z kosztami hospitalizacji pacjenta z niewydolnością serca
| Kategoria kosztu | Zakres kwot (rocznie / jednorazowo) | Konsekwencje dla budżetu / pacjenta |
|---|---|---|
| Roczna terapia nowoczesnymi lekami wiążącymi potas (bez refundacji) | 6 000 zł - 8 000 zł (500 - 700 zł / miesiąc) | Stabilizacja poziomu potasu, możliwość kontynuacji leczenia RAASi |
| Jedna hospitalizacja z powodu zaostrzenia niewydolności serca | 5 000 zł - 12 000 zł (jednorazowy pobyt) | Wzrost ryzyka zgonu, obciążenie szpitali, konieczność modyfikacji leczenia |
Dane na podstawie szacunków klinicznych przedstawionych w apelu organizacji pacjentów i towarzystw naukowych.
Słownik pojęć
- Hiperkaliemia
- Stan patologiczny, w którym stężenie potasu we krwi przekracza normę (zazwyczaj powyżej 5,0-5,5 mmol/l), mogący prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.
- Leki RAASi
- Inhibitory układu renina-angiotensyna-aldosteron. Grupa leków kardiologicznych (np. inhibitory ACE, sartany, antagoniści aldosteronu) kluczowych w leczeniu niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego.
- Patiromer
- Nowoczesna substancja czynna stosowana w leczeniu hiperkaliemii. Działa w przewodu pokarmowym, gdzie wiąże jony potasu w zamian za jony wapnia.
- Cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy
- Substancja wiążąca potas w przewodzie pokarmowym (wymiennik jonowy sodowo-potasowy), stosowana w leczeniu ostrej i przewlekłej hiperkaliemii.
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – polska instytucja rządowa oceniająca m.in. zasadność refundacji leków z budżetu państwa.
