Najważniejsze
- •Przegląd Forvis Mazars po ujawnieniach RTÉ wskazuje, że irlandzki nadzór nad domami opieki wymaga wzmocnienia, zwłaszcza w zakresie odpowiedzialności i egzekwowania przepisów.
- •Raport podkreśla lukę regulacyjną: HIQA może rozliczać zarejestrowanego świadczeniodawcę, ale nie zawsze całą grupę kapitałową lub faktycznego właściciela placówki.
- •Autorzy zalecają większy udział mieszkańców w decyzjach dotyczących opieki oraz silniejszą ochronę ich niezależności, praw i godności.
- •Zmiana struktury sektora — od lokalnych, rodzinnych domów opieki do dużych korporacji i podmiotów inwestycyjnych — stworzyła nowe wyzwania dla regulatora.
- •Po programie RTÉ HIQA przeprowadziła szerokie inspekcje w placówkach Emeis Ireland i w części z nich nakazała działania naprawcze, dodatkowy nadzór oraz ograniczenia rejestracyjne.
Niezależny przegląd wykazał potrzebę reformy nadzoru nad irlandzkimi domami opieki po ujawnieniach RTÉ dotyczących nadużyć w placówkach Emeis Ireland.
Niezależny przegląd przeprowadzony przez Forvis Mazars wykazał potrzebę reformy regulacyjnej w irlandzkich domach opieki. Raport opublikowano 2 lipca 2026 roku, po tym jak minister zdrowia i minister stanu ds. osób starszych zlecili analizę w reakcji na program RTÉ Investigates dotyczący dwóch domów opieki należących do Emeis Ireland.
Celem przeglądu było ocenienie, jak działa nadzór HIQA nad domami opieki, wskazanie obszarów wymagających poprawy oraz sprawdzenie, czy ramy regulacyjne powinny zostać wzmocnione. Autorzy raportu podkreślili, że główny inspektor HIQA powinien mieć większe możliwości rozliczania spółek-matek i grup prowadzących domy opieki. Zwrócili też uwagę na potrzebę większego udziału mieszkańców w decyzjach dotyczących ich opieki, a także na ochronę ich niezależności i praw.
Raport wskazuje, że regulacje dotyczące domów opieki w Irlandii rozwinęły się w ostatnich 17 latach. System przeszedł od modelu skoncentrowanego na minimalnych wymogach bezpieczeństwa do podejścia bardziej opartego na prawach mieszkańców, ochronie, godności i dobrostanie. Jednocześnie autorzy oceniają, że zmiana własności sektora — od lokalnych i społecznych placówek do dużych korporacji — stworzyła nowe problemy dla regulatora.
Forvis Mazars zaznacza, że obowiązki inspektora HIQA obejmują zarejestrowanego świadczeniodawcę, czyli podmiot prawnie prowadzący placówkę, a nie całą grupę kapitałową ani faktycznego właściciela. To według raportu tworzy luki w odpowiedzialności, przejrzystości finansowej i możliwości egzekwowania zasad. W praktyce decyzje dotyczące kadr, budżetów czy zamknięć zapadają często na poziomie grupy, podczas gdy odpowiedzialność regulacyjna pozostaje po stronie pojedynczego podmiotu.
HIQA podała, że opublikowała 54 raporty z inspekcji domów opieki należących do Emeis Ireland. Po emisji programu RTÉ Investigates urząd przeprowadził szeroką akcję nadzorczą w placówkach tej grupy i zażądał natychmiastowych działań naprawczych. W siedmiu ośrodkach inspekcje wykazały poważne trudności w zapewnieniu bezpiecznej i skutecznej opieki, co doprowadziło do dodatkowych kontroli, ograniczeń w przyjmowaniu nowych mieszkańców oraz wymogu zwiększenia zatrudnienia.
Sprawa wpisuje się w szerszą debatę o jakości opieki długoterminowej w Irlandii i o tym, jak nadzorować coraz bardziej skomercjalizowany sektor. Ministerstwo zdrowia zapowiedziało przygotowanie szczegółowego planu wdrożenia rekomendacji. W praktyce oznacza to dalsze prace nad zmianą zasad odpowiedzialności i nad tym, jak chronić mieszkańców domów opieki przed zaniedbaniami i nadużyciami.
Słownik pojęć
- HIQA
- Health Information and Quality Authority — irlandzki organ nadzorujący jakość i bezpieczeństwo usług zdrowotnych oraz opiekuńczych.
- zarejestrowany świadczeniodawca
- Podmiot prawnie odpowiedzialny za prowadzenie domu opieki i spełnianie wymogów regulacyjnych.
- spółka-matka
- Podmiot nadrzędny kontrolujący inną firmę lub grupę firm, często odpowiadający za decyzje strategiczne i finansowe.
- opieka długoterminowa
- Świadczenia opiekuńcze i pielęgnacyjne dla osób, które wymagają wsparcia przez dłuższy czas, np. w domu opieki.
- inspekcja ryzyka
- Kontrola prowadzona w oparciu o ocenę ryzyka, ukierunkowana na placówki, w których prawdopodobieństwo nieprawidłowości jest wyższe.
- niesprawność regulacyjna
- Sytuacja, w której przepisy lub mechanizmy nadzoru nie pozwalają skutecznie przypisać odpowiedzialności za uchybienia.
