Najważniejsze
- •Zgromadzenie Narodowe Francji ma ostatecznie przyjąć ustawę dopuszczającą śmiertelne leki dla dorosłych z nieuleczalnymi chorobami.
- •Projekt dotyczy głównie medycznie wspomaganego samobójstwa, a pomoc lekarza lub pielęgniarki ma być wyjątkiem, gdy pacjent nie może sam przyjąć leku.
- •Dostęp do procedury ma być ograniczony do pełnoletnich obywateli Francji lub legalnych rezydentów spełniających ściśle określone kryteria medyczne i formalne.
- •Z procedury wykluczono m.in. osoby z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi oraz pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak Alzheimer.
- •Po akceptacji wniosku lek można będzie przyjąć w wybranym miejscu, także w domu, a koszty ma pokrywać francuski system ubezpieczeń zdrowotnych.
Francuskie Zgromadzenie Narodowe ma dziś zatwierdzić ustawę, która pozwoli dorosłym z nieuleczalną chorobą uzyskać środki umożliwiające zakończenie życia.
W środę, 15 lipca 2026 roku, Zgromadzenie Narodowe Francji ma ostatecznie przyjąć ustawę, która pozwoli dorosłym z nieuleczalnymi chorobami otrzymać śmiertelne leki. Izba niższa parlamentu ma zakończyć prace nad projektem, nad którym debata trwa od lat i który został zapowiedziany przez prezydenta Emmanuela Macrona ponad trzy lata temu.
Projekt dotyczy przede wszystkim medycznie wspomaganego samobójstwa. Pacjent ma samodzielnie zażyć lek w ściśle określonych warunkach, a pomoc lekarza lub pielęgniarki będzie możliwa tylko wtedy, gdy stan zdrowia uniemożliwia samodzielne przyjęcie preparatu. Senat odrzucił ustawę, ale we francuskim procesie legislacyjnym to Zgromadzenie Narodowe ma ostatnie słowo, gdy obie izby nie są zgodne.
Zgodnie z projektem o taką pomoc będą mogły ubiegać się wyłącznie osoby pełnoletnie, które są obywatelami Francji lub mają w niej legalny pobyt. Lekarz ma najpierw skonsultować sprawę z zespołem specjalistów, a następnie potwierdzić, że pacjent cierpi na ciężką i nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu. Ustawa wymaga też, by chory był w stadium zaawansowanym lub terminalnym, odczuwał ból niemożliwy do złagodzenia albo nie do zniesienia i samodzielnie złożył wniosek o śmiertelne leki.
Ustawodawcy zapisali również, że samo cierpienie psychiczne nie wystarczy do zakwalifikowania do procedury. Z możliwości skorzystania wyłączono osoby z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi oraz pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym z Alzheimerem. Wniosek ma zostać rozpatrzony przez personel medyczny w ciągu 15 dni, a następnie pacjent ma go potwierdzić po co najmniej dwóch dniach namysłu.
Jeśli wniosek zostanie zaakceptowany, chory będzie mógł przyjąć lek w wybranym miejscu i czasie, także w domu lub w placówce medycznej, w obecności bliskich, jeśli sobie tego życzy. W dniu realizacji lekarz lub pielęgniarka ma sprawdzić, czy pacjent nadal chce przeprowadzić procedurę, i pozostać w pobliżu na wypadek komplikacji. Koszty ma pokrywać francuski system ubezpieczeń zdrowotnych.
Debata nad ustawą wpisuje się w szerszą dyskusję o prawach pacjentów i granicach opieki u kresu życia. W ostatnich latach we Francji rośnie społeczne poparcie dla legalizacji takich rozwiązań, a część Francuzów szukała wcześniej pomocy w krajach sąsiednich, gdzie medycznie wspomagane samobójstwo lub eutanazja są dopuszczone.
Jeśli Zgromadzenie Narodowe przyjmie ustawę, dokument trafi jeszcze do Rady Konstytucyjnej. Dopiero po jej ocenie nowe przepisy będą mogły wejść w życie, a francuska debata o końcu życia przeniesie się z parlamentu do praktyki medycznej.
Słownik pojęć
- medycznie wspomagane samobójstwo
- Procedura, w której pacjent samodzielnie przyjmuje przepisany lek prowadzący do śmierci, zwykle po spełnieniu ściśle określonych warunków medycznych i prawnych.
- eutanazja
- Działanie polegające na bezpośrednim spowodowaniu śmierci pacjenta w celu zakończenia cierpienia; w wielu krajach jest prawnie odróżniana od medycznie wspomaganego samobójstwa.
- choroba nieuleczalna
- Schorzenie, którego nie można skutecznie wyleczyć, a leczenie ma jedynie łagodzić objawy lub spowalniać postęp choroby.
- stadium terminalne
- Końcowa faza choroby, w której przewidywana długość życia jest ograniczona, a leczenie przyczynowe nie przynosi efektów.
- Rada Konstytucyjna
- Organ we Francji oceniający zgodność ustaw z konstytucją przed ich wejściem w życie lub po uchwaleniu przez parlament.
- legalny pobyt
- Status cudzoziemca uprawniający do przebywania w danym kraju zgodnie z prawem, co w tym projekcie jest jednym z warunków dostępu do procedury.
