Fale upałów i El Niño zagrażają zdrowiu setek tysięcy ludzi

Amerykański zespół badawczy Climate Impact Lab z Uniwersytetu w Chicago poinformował w raporcie opublikowanym 23 września 2026 roku, że nałożenie się zjawiska El Niño i globalnego ocieplenia może doprowadzić do 451 tysięcy nadmiarowych zgonów z powodu ekstremalnych upałów na świecie. Prognoza dotyczy okresu od czerwca 2026 roku do końca lutego 2027 roku. Najbardziej zagrożone kryzysem są region Sahelu w Afryce oraz kraje Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Prognozy regionalne i metodologia badania

Opracowanie instytutu, które nie zostało poddane procedurze niezależnej recenzji naukowej (peer-review), opiera się na modelu statystycznym łączącym sezonowe prognozy meteorologiczne z danymi demograficznymi z ponad 24 tysięcy mikroregionów. Autorzy badania, Michael Greenstone i Tamma Carleton, wyliczają, że w afrykańskim Sahelu może dojść do 66 800 nadmiarowych zgonów, z czego 31 400 przypada na Nigerię. Zespół prognozuje ponadto 19 400 dodatkowych zgonów na Filipinach, w Tajlandii, Wietnamie i Kambodży, 19 300 w Indonezji, 15 800 w Indiach (z marginesem błędu ±1 600) oraz 13 300 w Brazylii.

Model uwzględnia wzrost średniej temperatury lądów o 1,2 stopnia Celsjusza powyżej normy oraz skok liczby dni ekstremalnie gorących o 44 procent w porównaniu ze średnią z ostatnich 30 lat. Przedstawione dane stanowią statystyczną projekcję komputerową, zakładającą brak odpowiednich działań adaptacyjnych, a nie rzeczywistą liczbę ofiar. Autorzy raportu podali przedział ufności jedynie dla prognozy dotyczącej Indii, pomijając marginesy błędu dla pozostałych regionów oraz ogólnego szacunku globalnego.

Wpływ na ochronę zdrowia i zalecenia ekspertów

Cykliczne zjawisko El Niño polega na naturalnym ociepleniu wód Pacyfiku. W połączeniu z antropogenicznymi zmianami klimatu generuje ono jednak niespotykane dotąd fale upałów. Skutki zdrowotne koncentrują się w państwach Globalnego Południa, gdzie wysokie temperatury nakładają się na ubóstwo, brak dostępu do energii elektrycznej i klimatyzacji oraz ograniczoną wydolność systemów ochrony zdrowia.

Autorzy raportu apelują o natychmiastowe uruchomienie wyprzedzającego finansowania kryzysowego, co umożliwi agencjom rządowym szybkie przekierowanie zasobów ratunkowych jeszcze przed nadejściem fal upałów. Z kolei eksperci zajmujący się wdrażaniem polityk zdrowotnych, w tym Abhiyant Tiwari z organizacji NRDC India, podkreślają, że kluczowym wyzwaniem pozostaje sprawne wdrażanie lokalnych planów ochrony przed upałami oraz organizacja tymczasowych punktów chłodzenia i nawadniania pacjentów.