Najważniejsze
- •Poziom eozynofilów równy lub mniejszy niż 10 komórek na mikrolitr krwi u pacjentów z zapaleniem płuc sygnalizuje wyższe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.
- •Pacjenci z eozynopenią częściej trafiają na OIT (14,2% vs 8,5%), wymagają wentylacji mechanicznej i są dłużej hospitalizowani.
- •Pomiar eozynofilów jest bezkosztowy i szybki, ponieważ stanowi element rutynowej morfologii krwi wykonywanej przy przyjęciu do szpitala.
- •Spadek liczby tych komórek wynika z ich migracji do płuc oraz hamowania produkcji przez hormony stresu w fazie ostrej.
- •Badanie ma pewne ograniczenia – nie uwzględniało m.in. przyjmowania leków sterydowych, które sztucznie obniżają poziom eozynofilów.
Niski poziom eozynofilów we krwi pacjentów z pozaszpitalnym zapaleniem płuc pozwala prognozować wyższe ryzyko konieczności leczenia na oddziale intensywnej terapii.
Eosinophil count trajectories are associated with the prognosis of acute myocardial infarction patients: Insights from ICU data analysis.
PloS one
Niemieccy naukowcy z Uniwersytetu w Marburgu wykazali w badaniu opublikowanym w sierpniu 2026 roku w czasopiśmie „CHEST”, że niski poziom eozynofilów we krwi pacjentów przyjmowanych z pozaszpitalnym zapaleniem płuc pozwala prognozować wyższe ryzyko konieczności ich leczenia na oddziale intensywnej terapii. Z analizy danych zebranych w niemieckiej sieci CAPNETZ wynika, że wartość progowa wynosi 10 lub mniej komórek na mikrolitr krwi.
Zespół badawczy pod kierunkiem dr Barbary Weckler i prof. Bernda Schmecka przeanalizował dane 2880 dorosłych pacjentów w wieku od 56 do 78 lat. Pełne profile analityczne, które pozwoliły na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, naukowcy uzyskali dla 1673 osób. Pacjenci z liczbą eozynofilów wynoszącą maksymalnie 10 komórek na mikrolitr krwi częściej trafiali na oddział intensywnej terapii niż osoby z wyższym poziomem tych krwinek (odpowiednio 14,2% w porównaniu z 8,5%). Ponadto chorzy ci częściej wymagali wentylacji mechanicznej, a ich hospitalizacja była średnio dłuższa – trwała 10,2 dnia w stosunku do 9,0 dni u pacjentów z wyższym wskaźnikiem.
Rutynowe badanie kluczem do szybkiej diagnozy
Określenie liczby eozynofilów nie wymaga od personelu medycznego wdrażania dodatkowych procedur ani pobierania kolejnych próbek. Jak wyjaśnia dr Barbara Weckler, parametr ten jest standardowo oceniany u każdego pacjenta przyjmowanego do szpitala w ramach rutynowej morfologii krwi. Dzięki temu informacja o zagrożeniu jest dostępna natychmiast, bez konieczności oczekiwania na wyniki z laboratoriów specjalistycznych.
Pozaszpitalne zapalenie płuc pozostaje najczęstszą infekcyjną przyczyną zgonów na świecie i przyczynia się rocznie do ponad 2,5 miliona zgonów. Spadek liczby eozynofilów, określany jako eozynopenia, wynika z migracji tych komórek do zakażonych tkanek oraz blokowania ich produkcji przez hormony stresu w ostrej fazie zapalenia. Odkrycie ma pomóc lekarzom w skuteczniejszym triażu na izbach przyjęć, stanowiąc uzupełnienie dotychczas stosowanych skal oceny ryzyka, takich jak CURB-65 czy PSI.
Ograniczenia i perspektywy kliniczne
Autorzy badania planują dalsze analizy mające na celu wyjaśnienie dokładnych mechanizmów biologicznych tej korelacji oraz wdrożenie bezkosztowego systemu ostrzegania bezpośrednio w laboratoriach szpitalnych. Lekarze muszą jednak wziąć pod uwagę ograniczenia tej analizy. Autorzy nie uwzględnili w niej historii lekowej pacjentów, w tym przyjmowania glikokortykosteroidów, które sztucznie obniżają poziom eozynofilów. Dodatkowo badacze wykluczyli z analizy około 42% pierwotnej grupy z powodu niekompletnych danych, nie zróżnicowali chorych pod kątem etiologii zakażenia oraz nie podali wartości istotności statystycznej dla czasu hospitalizacji. W publikacji zabrakło również opinii niezależnych klinicystów na temat rzeczywistej użyteczności tego wskaźnika w codziennej praktyce.
Porównanie wyników klinicznych pacjentów z zapaleniem płuc w zależności od poziomu eozynofilów
| Parametr kliniczny | Niski poziom eozynofilów (≤10/µl) | Wyższy poziom eozynofilów (>10/µl) |
|---|---|---|
| Odsetek pacjentów trafiających na OIT | 14,2% | 8,5% |
| Średni czas hospitalizacji (dni) | 10,2 dnia | 9,0 dni |
| Ryzyko wentylacji mechanicznej | Wyższe | Niższe |
Dane na podstawie analizy niemieckiej sieci CAPNETZ opublikowanej w czasopiśmie „CHEST”
Procedura oceny ryzyka ciężkiego zapalenia płuc na podstawie eozynofilów
Schemat wykorzystania wskaźnika eozynofilów w procesie triażu klinicznego.
Zatorowość płucna - rozmowa z prof. Piotrem Pruszczykiem i prof. Marcinem Kurzyną
Słownik pojęć
- Eozynofile (granulocyty kwasochłonne)
- Rodzaj krwinek białych (leukocytów), które odgrywają kluczową rolę w odpowiedzi odpornościowej organizmu, m.in. w zwalczaniu zakażeń pasożytniczych oraz w reakcjach alergicznych.
- Eozynopenia
- Stan charakteryzujący się patologicznie obniżoną liczbą eozynofilów we krwi obwodowej, często towarzyszący ostrym stanom zapalnym i stresowi biologicznemu.
- Pozaszpitalne zapalenie płuc (PZP)
- Zapalenie płuc rozwijające się u pacjenta przebywającego poza szpitalem, będące jedną z najczęstszych przyczyn zgonów o podłożu infekcyjnym.
- Triaż
- Proces selekcji i segregacji pacjentów w izbach przyjęć lub szpitalnych oddziałach ratunkowych w celu ustalenia kolejności udzielania pomocy medycznej w zależności od stanu ich zdrowia.
- Skale oceny ryzyka zapalenia płuc
- Skale medyczne (np. CURB-65, Pneumonia Severity Index - PSI) służące do oceny ciężkości przebiegu zapalenia płuc oraz prognozowania ryzyka zgonu pacjenta.
