Najważniejsze
- •W Polsce przeżywalność chorych na czerniaka wzrosła w ciągu 8 lat o około 20 proc., a obecnie 3 lata przeżywa 90 proc. pacjentów według danych przedstawionych podczas konferencji.
- •Poprawę wyników eksperci wiążą z wcześniejszą diagnostyką, kampaniami edukacyjnymi oraz szerszym dostępem do refundowanych terapii, w tym immunoterapii i leczenia celowanego.
- •W 2024 r. w programie lekowym B.59 leczono 3757 pacjentów, a w Polsce działa 35 ośrodków oferujących pełne leczenie zaawansowanego czerniaka nowoczesnymi terapiami.
- •Mimo postępów co roku 1300–1400 przypadków czerniaka jest nadal rozpoznawanych dopiero w stadium regionalnie zaawansowanym lub przerzutowym.
- •XV Tydzień Świadomości Czerniaka promuje ochronę przeciwsłoneczną i obserwację znamion, podkreślając znaczenie wczesnego wykrywania choroby.
Eksperci Akademii Czerniaka poinformowali 20 maja, że w Polsce przeżywalność chorych na czerniaka wzrosła w ciągu ośmiu lat o ok. 20 proc., a trzy lata przeżywa 90 proc. pacjentów.
Eksperci Akademii Czerniaka poinformowali 20 maja, podczas inauguracji XV Tygodnia Świadomości Czerniaka, że w Polsce przeżywalność chorych na czerniaka wzrosła w ciągu ośmiu lat o ok. 20 proc. Według danych przedstawionych na konferencji obecnie trzy lata przeżywa 90 proc. pacjentów, choć nie wyjaśniono szczegółowo metodologii tych wskaźników.
Informacje przekazali specjaliści związani z Akademią Czerniaka, w tym prof. Piotr Rutkowski z Narodowego Instytutu Onkologii i Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Jak podkreślał, poprawa wyników ma wynikać z wcześniejszej diagnostyki, kampanii edukacyjnych oraz szerszego dostępu do refundowanych terapii, w tym immunoterapii, leczenia celowanego i leczenia okołooperacyjnego. Prof. Rutkowski poinformował również, że w Polsce działa 35 ośrodków leczących zaawansowanego czerniaka wszystkimi dostępnymi terapiami innowacyjnymi.
Z danych przywołanych podczas konferencji wynika, że w 2024 r. nowe terapie otrzymało niemal 4 tys. pacjentów. Materiały uzupełniające doprecyzowują, że w programie lekowym B.59 leczono 3757 osób. Eksperci poprawę wyników wiązali także z leczeniem neoadiuwantowym, czyli przedoperacyjnym, stosowanym u części chorych z przerzutami do węzłów chłonnych. Podczas spotkania padło stwierdzenie, że Polska była 11. krajem na świecie, który wprowadził takie rozwiązanie, ale ta informacja wymaga odrębnej weryfikacji.
Specjaliści zwracali jednocześnie uwagę, że system nadal ma słabsze punkty. Z materiałów towarzyszących kampanii wynika, że rocznie 1300–1400 przypadków czerniaka rozpoznaje się dopiero w stadium regionalnie zaawansowanym lub przerzutowym. Prof. Rutkowski mówił też, że trudniejszą grupą w profilaktyce pozostają starsi mężczyźni, którzy później zgłaszają się do lekarza. Według danych prezentowanych przez ekspertów poprawiła się jednak także sytuacja tej grupy.
Czerniak stanowi mniejszą część nowotworów skóry, ale należy do najgroźniejszych. Z przekazanych materiałów wynika, że w Polsce rozpoznaje się rocznie ponad 4,5 tys. przypadków tego nowotworu, a zachorowalność rośnie. Poprawę wyników leczenia eksperci łączą z wprowadzeniem immunoterapii, terapii celowanych i lepszą organizacją opieki, ale dane przedstawione na konferencji nie pozwalają precyzyjnie porównać sytuacji w Polsce z sytuacją w całej Unii Europejskiej.
XV Tydzień Świadomości Czerniaka potrwa do 24 maja i ma promować ochronę przeciwsłoneczną oraz obserwację znamion. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to dalszą presję na wczesne wykrywanie choroby, a także potrzebę doprecyzowania i niezależnego potwierdzania kluczowych wskaźników skuteczności leczenia.
Co stoi za poprawą wyników leczenia czerniaka w Polsce?
Opracowanie na podstawie wypowiedzi ekspertów opisanych w artykule.
Leczenie okołoooperacyjne czerniaka
Immunotherapy Response and Survival Outcome by Immunophenotypic Signature in Non-Small Cell Lung Cancer.
JCO precision oncology
Najważniejsze liczby dotyczące czerniaka i leczenia w Polsce
| Wskaźnik | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Wzrost przeżywalności w 8 lat | ok. 20 proc. | Dane przedstawione przez ekspertów Akademii Czerniaka |
| Odsetek pacjentów przeżywających 3 lata | 90 proc. | Według danych zaprezentowanych na konferencji |
| Pacjenci leczeni nowymi terapiami w 2024 r. | niemal 4 tys. | Doprecyzowane w materiałach jako 3757 osób |
| Pacjenci w programie B.59 | 3757 | Leczenie czerniaka skóry lub błon śluzowych |
| Liczba ośrodków leczących zaawansowanego czerniaka | 35 | Ośrodki z dostępem do wszystkich terapii innowacyjnych |
| Przypadki rozpoznawane w stadium zaawansowanym lub przerzutowym rocznie | 1300–1400 | Słabszy punkt systemu |
| Nowe rozpoznania czerniaka rocznie w Polsce | ponad 4,5 tys. | Szacunkowa liczba zachorowań |
| Czas trwania XV Tygodnia Świadomości Czerniaka | do 24 maja | Kampania edukacyjna promująca profilaktykę |
Źródło: dane z artykułu oraz materiałów towarzyszących kampanii Akademii Czerniaka.
Słownik pojęć
- Czerniak
- Złośliwy nowotwór wywodzący się z melanocytów, uznawany za jeden z najgroźniejszych nowotworów skóry.
- Immunoterapia
- Leczenie pobudzające układ odpornościowy pacjenta do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.
- Terapia celowana
- Leczenie ukierunkowane na określone zaburzenia molekularne obecne w komórkach nowotworu.
- Leczenie neoadjuwantowe
- Leczenie stosowane przed planowaną operacją w celu zmniejszenia zaawansowania choroby i poprawy wyników terapii.
- Przerzuty
- Ogniska nowotworu powstałe poza miejscem pierwotnym w wyniku rozsiewu komórek rakowych.
- Program lekowy B.59
- Program finansowania leczenia chorych na czerniaka skóry lub błon śluzowych z użyciem określonych nowoczesnych terapii.
