Eksperci przedstawiają strategię zapobiegania cukrzycy typu 2 przez całe życie

Międzynarodowe grono ekspertów kierowane przez Universitätsklinikum Tübingen i Deutsches Zentrum für Diabetesforschung opublikowało w „Nature Medicine” dziesięciopunktowy plan zapobiegania cukrzycy typu 2. Artykuł ukazał się 10 sierpnia 2026 roku i zakłada, że prewencja powinna obejmować całe życie — od okresu przed ciążą aż po starszy wiek.

Autorzy podkreślają, że cukrzyca typu 2 rozwija się zwykle przez wiele lat, a działania zapobiegawcze zbyt często rozpoczynają się dopiero wtedy, gdy poziom glukozy jest już podwyższony. Dlatego proponują tzw. podejście life-course, czyli uwzględniające różne etapy życia i czynniki ryzyka pojawiające się w poszczególnych fazach. W publikacji wskazano sześć kluczowych okresów: czas przed ciążą, ciążę, wczesne dzieciństwo, wiek młodzieńczy i wczesną dorosłość oraz wiek średni.

Współautorzy opracowania zwracają uwagę, że ważnym celem prewencji nie powinno być wyłącznie zatrzymanie rozwoju choroby, lecz także remisja prediabetes. To stan, w którym poziom cukru jest już wyższy od normy, ale jeszcze nie spełnia kryteriów cukrzycy. Jak podkreślają badacze, u wielu osób taki stan można odwrócić dzięki interwencjom dotyczącym stylu życia, a powrót do prawidłowych wartości glikemii ma zmniejszać ryzyko późniejszego zachorowania.

Wśród autorów znalazł się prof. Andreas L. Birkenfeld z Universitätsklinikum Tübingen, który zaznaczył, że ryzyko cukrzycy buduje się przez dekady i zależy od czynników biologicznych, społecznych oraz behawioralnych. Pierwsza autorka, Yiying Wang, wskazała z kolei, że metabolizm rodziców jeszcze przed ciążą może wpływać na późniejsze zdrowie dziecka. Autorzy planu chcą więc przesunąć punkt ciężkości z późnej interwencji na wcześniejsze rozpoznawanie ryzyka i dłuższe utrzymywanie zdrowia metabolicznego.

Cukrzyca typu 2 pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego na świecie. Według podanych w materiale danych choruje na nią około 422 milionów osób. Dotychczasowe programy prewencyjne często skupiały się na osobach, u których zaburzenia gospodarki glukozowej były już rozwinięte, co ograniczało skuteczność działań.

Nowy plan nie daje jeszcze odpowiedzi na pytanie, które elementy przyniosą największy efekt w praktyce, ponieważ publikacja nie przedstawia szczegółowych danych o skuteczności poszczególnych działań ani źródeł finansowania. Stanowi jednak próbę uporządkowania prewencji wokół całego przebiegu życia i może wyznaczać kierunek dla przyszłych programów zdrowia publicznego oraz badań nad wczesną interwencją u osób z podwyższonym ryzykiem.