Najważniejsze
- •Projekt PreDiabeTx w Szwajcarii ma łączyć dane, AI, czujniki cyfrowe i nowe modele finansowania, by skuteczniej zapobiegać cukrzycy typu 2.
- •W kraju choruje na nią około 500 tys. osób, a liczba przypadków rośnie, co przekłada się na duże obciążenie dla systemu ochrony zdrowia.
- •Konsorcjum obejmuje 7 instytucji badawczych i 11 partnerów wdrożeniowych, w tym uczelnie, szpitale i ubezpieczycieli.
- •Jednym z kluczowych elementów projektu będzie cyfrowy coach AI oraz testowanie modeli wsparcia zakupu zdrowej żywności.
- •Badacze chcą też sprawdzić, czy smartwatche i tekstylne czujniki mogą pomóc w ocenie ryzyka cukrzycy, choć nie mierzą jeszcze wiarygodnie glukozy.
W Szwajcarii ruszył projekt PreDiabeTx, który ma wykorzystać dane, sztuczną inteligencję i nowe modele biznesowe, by ograniczyć cukrzycę typu 2.
Prof. Grzegorz Dzida: Nowoczesne leczenie cukrzycy opłaca się bardziej niż leczenie powikłań
W Szwajcarii ruszył multidyscyplinarny projekt PreDiabeTx, prowadzony przez Empa, który ma wspierać zapobieganie cukrzycy typu 2 z użyciem danych, sztucznej inteligencji, cyfrowych czujników i nowych modeli finansowania. Prace rozpoczęły się pod koniec 2025 roku, a projekt ma potrwać do końca 2029 roku.
Inicjatywa powstała w odpowiedzi na skalę problemu. W Szwajcarii na cukrzycę typu 2 choruje około 500 tys. osób, a liczba przypadków nadal rośnie. Choroba wiąże się z podwyższonym ryzykiem powikłań, w tym zawału serca i udaru, a także generuje wysokie koszty dla systemu ochrony zdrowia.
W projekcie uczestniczy siedem instytucji badawczych i 11 partnerów wdrożeniowych. Wśród nich są Universität St. Gallen, ETH Zürich, Universität Zürich, Ostschweizer Fachhochschule, Berner Fachhochschule, Inselspital Bern oraz firmy ubezpieczeniowe CSS, Helsana, Sanitas i SWICA. Konsorcjum obejmuje także partnerów z sektora szpitalnego, publicznego i przemysłu spożywczego.
PreDiabeTx ma odpowiadać na trzy główne wyzwania związane z profilaktyką cukrzycy typu 2. Po pierwsze, chodzi o niską długoterminową uczestniczność w programach prewencyjnych. Po drugie, o brak trwałych modeli biznesowych dla profilaktyki po stronie świadczeniodawców i ubezpieczycieli. Po trzecie, o zbyt małe wykorzystanie danych zdrowotnych, które mogłyby pomóc w personalizacji wsparcia.
Jednym z kierunków prac jest rozwój cyfrowego coacha opartego na AI, który ma pomagać użytkownikom podczas zakupów i gotowania. Naukowcy chcą także sprawdzić, czy ubezpieczyciele mogliby wspierać zakup zdrowej żywności. Inne subprojekty skupiają się na grupach szczególnie narażonych, w tym na osobach z niższym statusem społeczno-ekonomicznym, dla których mają powstawać proste i dopasowane narzędzia cyfrowe.
Kolejny element projektu dotyczy nieinwazyjnych pomiarów w codziennym życiu. Zespół wykorzystuje smartwatche oraz tekstylne czujniki umieszczane na przykład w pasku piersiowym lub koszulce. Mają one mierzyć tętno, częstość oddechów, ciśnienie i saturację, a następnie dostarczać danych, które algorytmy AI powiążą z ryzykiem cukrzycy. Same czujniki nie pozwalają jeszcze wiarygodnie mierzyć glukozy.
PreDiabeTx wpisuje się w szerszą próbę połączenia medycyny prewencyjnej z narzędziami cyfrowymi i rozwiązaniami organizacyjnymi. Jeśli projekt wykaże skuteczność, może stać się jednym z modeli dla profilaktyki cukrzycy w systemie ochrony zdrowia, gdzie samo doradzanie pacjentom często nie wystarcza bez wsparcia finansowego i logistycznego.
PreDiabeTx w liczbach
| Element | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba osób z cukrzycą typu 2 w Szwajcarii | około 500 tys. | Skala problemu zdrowotnego |
| Instytucje badawcze w konsorcjum | 7 | Zaplecze naukowe projektu |
| Partnerzy wdrożeniowi | 11 | Podmioty odpowiedzialne za praktyczne wdrożenie |
| Czas trwania projektu | fin. 2025–fin. 2029 | Horyzont realizacji i testowania rozwiązań |
| Główne ubezpieczyciele w projekcie | CSS, Helsana, Sanitas, SWICA | Potencjalni partnerzy modeli finansowania |
Na podstawie treści artykułu i zebranych materiałów źródłowych.
Feasibility of Technology-Assisted Lifestyle Self-Monitoring in Older Adults With Type 2 Diabetes: Mixed Methods Pilot Study.
JMIR formative research
Jak działa PreDiabeTx?
Na podstawie treści artykułu oraz materiałów źródłowych o projekcie PreDiabeTx.
Słownik pojęć
- cukrzyca typu 2
- Przewlekła choroba metaboliczna, w której organizm słabiej reaguje na insulinę, co prowadzi do wzrostu stężenia glukozy we krwi.
- profilaktyka
- Działania podejmowane w celu zapobiegania chorobie lub zmniejszenia ryzyka jej wystąpienia.
- sztuczna inteligencja (AI)
- Technologie analizujące dane i wspierające podejmowanie decyzji, np. poprzez personalizację porad zdrowotnych.
- czujniki nieinwazyjne
- Urządzenia mierzące parametry życiowe bez pobierania krwi lub ingerencji w skórę.
- saturacja
- Nasycenie krwi tlenem, jeden z podstawowych parametrów monitorowanych w medycynie.
- model biznesowy
- Sposób organizacji i finansowania usługi lub programu, który decyduje o jego opłacalności i trwałości.
