Najważniejsze
- •W 2024 r. w Europie odnotowano najwyższe od ponad dekady liczby zgłoszeń rzeżączki i kiły: odpowiednio 106 331 i 45 577 przypadków.
- •Chlamydia pozostała najczęściej zgłaszaną bakteryjną STI z liczbą 213 443 przypadków, ale nie osiągnęła poziomu rekordu z 2015 r.
- •Szczególnie niepokojący jest wzrost kiły wrodzonej: w 14 raportujących krajach liczba przypadków wzrosła z 78 do 140 w ciągu roku.
- •Porównania między krajami mają ograniczenia, ponieważ różnią się dostępem do diagnostyki, skalą testowania i systemami raportowania.
- •ECDC apeluje o lepszy dostęp do testów, profilaktyki, leczenia i badań prenatalnych, aby zahamować utrzymujący się od 2015 r. wzrost zakażeń.
ECDC poinformowało, że w 2024 r. liczba zgłoszonych przypadków rzeżączki i kiły w monitorowanych krajach Europy była najwyższa od ponad dekady.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób poinformowało 21 maja, że w 2024 r. liczba zgłoszonych przypadków rzeżączki i kiły w krajach objętych monitoringiem w Europie osiągnęła najwyższy poziom od ponad dekady. ECDC podało, że w ubiegłym roku odnotowano 106 331 zgłoszeń rzeżączki i 45 577 zgłoszeń kiły.
Z opublikowanych danych wynika, że chlamydioza pozostała najczęściej zgłaszaną bakteryjną infekcją przenoszoną drogą płciową. W 2024 r. ECDC zarejestrowało 213 443 takie przypadki. Ta kategoria nie była jednak rekordowa — liczba zgłoszeń chlamydiozy była o 6 proc. niższa niż w 2015 r. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku rzeżączki i kiły. Liczba zgłoszeń rzeżączki wzrosła o 303 proc. względem 2015 r., a liczba zgłoszeń kiły była ponad dwukrotnie wyższa niż dziewięć lat wcześniej.
Wzrost kiły wrodzonej i luki w opiece
ECDC zwróciło też uwagę na wzrost przypadków kiły wrodzonej. Według danych z 14 krajów raportujących liczba takich przypadków wzrosła z 78 w 2023 r. do 140 w 2024 r. Instytucja wskazała, że może to odzwierciedlać nie tylko utrzymującą się transmisję zakażeń, lecz także problemy z badaniami prenatalnymi, szybkim rozpoznaniem i leczeniem. W komunikacie ECDC wymieniono luki w opiece, w tym braki w dalszym monitorowaniu pacjentów, powtórnym testowaniu, leczeniu i powiadamianiu partnerów seksualnych.
Różnice między krajami i dostęp do testów
Najwyższe bezwzględne liczby zgłoszeń odnotowano w Hiszpanii, gdzie zarejestrowano 37 169 przypadków rzeżączki i 11 556 przypadków kiły. Dane te nie pokazują jednak bezpośrednio ryzyka w poszczególnych państwach, ponieważ porównania ograniczają różnice w testowaniu, dostępie do diagnostyki i systemach raportowania. ECDC podało również, że w 13 z 29 krajów raportujących pacjenci nadal płacą z własnej kieszeni za podstawowe testy w kierunku STI.
Według ECDC wzrost bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową utrzymuje się w Europie od 2015 r., szczególnie w przypadku rzeżączki i kiły. Oficjalne statystyki pokazują liczbę zgłoszonych i rozpoznanych przypadków, a nie pełną liczbę zakażeń, ponieważ część infekcji przebiega bezobjawowo, a wykrywalność zależy od dostępu do badań i jakości nadzoru epidemiologicznego.
ECDC wezwało kraje europejskie do poprawy dostępu do testów, profilaktyki, leczenia i badań prenatalnych oraz do aktualizacji krajowych strategii. Według instytucji bez takich działań obecny trend może się utrzymać, a nierówności w dostępie do opieki będą się pogłębiać.
Co stoi za utrzymującym się wzrostem bakteryjnych STI według ECDC
Na podstawie komunikatu ECDC i treści artykułu.
Najważniejsze dane ECDC dotyczące bakteryjnych STI w Europie
| Wskaźnik | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Rzeżączka (zgłoszenia w 2024 r.) | 106 331 | Najwyższy poziom od ponad dekady |
| Kiła (zgłoszenia w 2024 r.) | 45 577 | Najwyższy poziom od ponad dekady |
| Chlamydia (zgłoszenia w 2024 r.) | 213 443 | Najczęściej zgłaszana bakteryjna STI |
| Zmiana liczby rzeżączki vs 2015 | +303% | Silny wzrost w badanym okresie |
| Zmiana liczby chlamydii vs 2015 | -6% | Poniżej poziomu z 2015 r. |
| Kiła wrodzona | 78 → 140 | Wzrost z 2023 do 2024 r. w 14 krajach |
| Kraje z opłatą za podstawowe testy STI | 13 z 29 | Pacjenci nadal płacą z własnej kieszeni |
Źródło: ECDC, dane przytoczone w artykule.
Słownik pojęć
- STI
- Infections transmitted sexually, czyli zakażenia przenoszone drogą płciową.
- Rzeżączka
- Bakteryjne zakażenie przenoszone drogą płciową wywoływane przez Neisseria gonorrhoeae.
- Kiła
- Bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową wywoływana przez krętka bladego; nieleczona może prowadzić do ciężkich powikłań.
- Kiła wrodzona
- Zakażenie kiłą przeniesione z osoby ciężarnej na płód lub noworodka.
- Nadzór epidemiologiczny
- System zbierania, analizowania i raportowania danych o chorobach w populacji.
- Follow-up
- Dalsza obserwacja pacjenta po badaniu lub leczeniu, potrzebna np. do kontroli skuteczności terapii i ponownego testowania.
