Najważniejsze
- •W danych ECDC za 2024 r. liczba zgłoszeń rzeżączki i kiły w UE/EOG osiągnęła najwyższe poziomy od ponad dekady.
- •Rzeżączka wzrosła do 106 331 przypadków i była o 303 proc. wyższa niż w 2015 r.; kiłę zgłoszono 45 577 razy, a chlamydię 213 443 razy.
- •W 14 krajach raportujących liczba przypadków kiły wrodzonej wzrosła z 78 w 2023 r. do 140 w 2024 r., co budzi szczególny niepokój w kontekście opieki prenatalnej.
- •ECDC podkreśla, że wyższe liczby mogą wynikać zarówno ze wzrostu transmisji, jak i z częstszego testowania oraz lepszego raportowania.
- •Dane wskazują też na bariery systemowe: w 13 z 29 krajów raportujących pacjenci płacą za podstawowe testy STI z własnej kieszeni.
ECDC podało, że w 2024 r. w krajach UE/EOG raportujących do tej instytucji rzeżączka i kiła osiągnęły najwyższe poziomy od ponad dekady, a liczba przypadków kiły wrodzonej wzrosła z 78 do 140.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób podało 21 maja, że w 2024 r. w krajach UE/EOG raportujących do tej instytucji liczba zgłoszeń rzeżączki i kiły osiągnęła najwyższe poziomy od ponad dekady. ECDC poinformowało też, że w 14 krajach raportujących liczba przypadków kiły wrodzonej wzrosła z 78 w 2023 r. do 140 w 2024 r.
Z danych ECDC wynika, że w 2024 r. zgłoszono 106 331 przypadków rzeżączki, 45 577 przypadków kiły i 213 443 przypadki chlamydii. Liczba zgłoszeń rzeżączki była o 303 proc. wyższa niż w 2015 r. ECDC oceniło, że poziom rzeżączki jest najwyższy od początku nadzoru nad zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, który instytucja prowadzi od 2009 r. W przypadku kiły urząd mówi o najwyższym poziomie od ponad dekady.
ECDC zaznaczyło, że wzrost liczby zgłoszeń nie musi wynikać wyłącznie z większej transmisji zakażeń. Według instytucji na wyższe wartości mogą wpływać także częstsze testowanie i lepsze raportowanie. Jednocześnie urząd wskazał na bariery systemowe. W 13 z 29 krajów raportujących pacjenci płacą z własnej kieszeni za podstawowe testy w kierunku STI. ECDC zwróciło też uwagę na luki w screeningu prenatalnym, dalszej opiece, powtórnym testowaniu i leczeniu.
Grupą najbardziej dotkniętą pozostają mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami, zwłaszcza w przypadku rzeżączki i kiły. ECDC odnotowało również wzrost liczby przypadków kiły wśród kobiet w wieku rozrodczym, co wiąże z niemal podwojeniem liczby przypadków kiły wrodzonej w krajach, które przekazały dane dla tego wskaźnika. Instytucja podkreśliła, że dane dotyczące kiły wrodzonej obejmują 14 krajów raportujących, a nie cały obszar nadzoru.
Trend wzrostowy w przypadku rzeżączki i kiły utrzymuje się w danych ECDC od około dekady. Chlamydia pozostaje najczęściej zgłaszaną bakteryjną infekcją przenoszoną drogą płciową, jednak obecne dane nie pokazują tak wyraźnego wzrostu jak w przypadku rzeżączki i kiły. ECDC zastrzega, że porównania między krajami mogą być zniekształcone przez różnice w testowaniu, odpłatności za badania i zgłaszalności.
Dla systemów ochrony zdrowia oznacza to presję na poprawę dostępu do testów, działań profilaktycznych i opieki prenatalnej. Same dane nie rozstrzygają jednak, jaka część wzrostu wynika z rzeczywistej transmisji zakażeń, a jaka z lepszego wykrywania i raportowania.
Najważniejsze liczby z danych ECDC za 2024 r.
| Wskaźnik | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Rzeżączka | 106 331 przypadków | Najwyższy poziom od początku nadzoru ECDC nad STI (od 2009 r.) |
| Kiła | 45 577 przypadków | Najwyższy poziom od ponad dekady |
| Chlamydia | 213 443 przypadków | Najczęściej zgłaszana bakteryjna infekcja przenoszona drogą płciową |
| Wzrost rzeżączki vs 2015 | 303 proc. | Zmiana liczby zgłoszeń względem 2015 r. |
| Kiła wrodzona | 78 → 140 przypadków | Wzrost w latach 2023–2024 w 14 krajach raportujących |
| Odpłatność za podstawowe testy STI | 13 z 29 krajów | Pacjenci płacą z własnej kieszeni |
Źródło: ECDC, dane przytoczone w artykule.
Co może stać za wzrostem zgłoszeń STI według ECDC?
Na podstawie informacji ECDC przytoczonych w artykule.
Słownik pojęć
- STI
- Zakażenia przenoszone drogą płciową; obejmują m.in. rzeżączkę, kiłę i chlamydię.
- Rzeżączka
- Bakteryjne zakażenie przenoszone drogą płciową wywoływane przez Neisseria gonorrhoeae.
- Kiła wrodzona
- Zakażenie kiłą przeniesione z osoby ciężarnej na płód lub noworodka.
- Screening prenatalny
- Badania wykonywane w ciąży w celu wykrycia chorób lub czynników ryzyka, m.in. zakażeń.
- Follow-up
- Dalsza kontrola pacjenta po badaniu lub leczeniu, służąca ocenie skuteczności postępowania i wykryciu nawrotów.
- Zgłaszalność
- Stopień, w jakim rozpoznane przypadki są raportowane do systemu nadzoru epidemiologicznego.
