Najważniejsze
- •Na kongresie AHA 2025 przedstawiono obserwacyjną analizę 130 828 dorosłych z przewlekłą bezsennością; nie była to pełna publikacja recenzowana, więc wyników nie należy traktować jako dowodu przyczynowości.
- •W grupie z co najmniej 365 dniami udokumentowanego stosowania melatoniny częściej rozpoznawano niewydolność serca w ciągu 5 lat niż u osób bez takiego wpisu (4,6% vs 2,7%).
- •W tej samej analizie częstsze były też hospitalizacje z powodu niewydolności serca (19,0% vs 6,6%) oraz zgony z jakiejkolwiek przyczyny (7,8% vs 4,3%).
- •Autorzy podkreślają ograniczenia danych: wpis w dokumentacji nie musi oznaczać faktycznego przyjmowania melatoniny, a brak informacji o dawce i regularności utrudnia ocenę bezpieczeństwa.
- •Wniosek praktyczny jest ostrożny: melatonina nie została wykazana jako przyczyna niewydolności serca, ale długotrwałe stosowanie wymaga lepszych badań nad bezpieczeństwem sercowo-naczyniowym.
W analizie 130 828 dorosłych z bezsennością długotrwałe, udokumentowane stosowanie melatoniny wiązało się z częstszym rozpoznaniem niewydolności serca w ciągu pięciu lat.
Na Scientific Sessions American Heart Association 2025 w Nowym Orleanie zespół Ekenedilichukwu Nnadiego przedstawił analizę 130 828 dorosłych z przewlekłą bezsennością. Wśród osób, u których w dokumentacji medycznej odnotowano co najmniej 365 dni stosowania melatoniny, niewydolność serca rozpoznawano w ciągu pięciu lat częściej niż u pacjentów bez takiego wpisu. Autorzy podkreślają jednak, że jest to wynik obserwacyjny z abstraktu konferencyjnego, a nie pełnej publikacji, więc nie dowodzi on związku przyczynowego.
Badacze oparli się na danych z TriNetX Global Research Network. Z analizy wykluczono osoby z już rozpoznaną niewydolnością serca oraz pacjentów, którym przepisywano inne leki nasenne, w tym benzodiazepiny. Grupę „melatoninową” tworzyli chorzy, u których w elektronicznej dokumentacji widniał wpis o stosowaniu melatoniny przez rok lub dłużej. W analizie wrażliwości uwzględniono też bardziej restrykcyjny warunek: co najmniej dwa zapisy lub recepty w odstępie minimum 90 dni.
W ciągu pięciu lat niewydolność serca rozpoznano u 4,6 proc. osób stosujących melatoninę wobec 2,7 proc. w grupie bez takiego wpisu. Oznacza to różnicę bezwzględną 1,9 punktu procentowego. W tym samym okresie hospitalizacje związane z niewydolnością serca wystąpiły u 19,0 proc. pacjentów z grupy melatoninowej i u 6,6 proc. osób z grupy porównawczej. Zgony z jakiejkolwiek przyczyny odnotowano u 7,8 proc. wobec 4,3 proc. Autorzy zaznaczają, że hospitalizacja nie jest tym samym co nowe rozpoznanie niewydolności serca i nie należy tych danych zrównywać.
Melatonina jest szeroko stosowana jako „naturalny” środek nasenny i w wielu krajach jest dostępna bez recepty. Utrudnia to ocenę jej bezpieczeństwa, ponieważ wpis w dokumentacji nie musi oznaczać faktycznego przyjmowania, a brak wpisu nie wyklucza używania suplementu. W dodatku z analizy nie wynika, jakie dawki stosowano ani jak regularnie pacjenci przyjmowali preparat.
W praktyce wynik ten nie oznacza, że melatonina jest przyczyną niewydolności serca. Pokazuje raczej, że przy długim, udokumentowanym stosowaniu warto szukać lepszych danych o bezpieczeństwie sercowo-naczyniowym tego preparatu. Potrzebne są dalsze badania, najlepiej prospektywne, z dokładniejszym pomiarem dawki, czasu stosowania i rzeczywistej ekspozycji.
Najważniejsze wyniki analizy długotrwałego stosowania melatoniny
| Wskaźnik | Melatonina | Brak wpisu o melatoninie | Różnica bezwzględna |
|---|---|---|---|
| Niewydolność serca w 5 lat | 4,6% | 2,7% | 1,9 pkt proc. |
| Hospitalizacja z powodu niewydolności serca | 19,0% | 6,6% | 12,4 pkt proc. |
| Zgony z jakiejkolwiek przyczyny | 7,8% | 4,3% | 3,5 pkt proc. |
Analiza obserwacyjna przedstawiona na Scientific Sessions American Heart Association 2025; dane z opisu artykułu i materiałów AHA.
Słownik pojęć
- Melatonina
- Hormon wytwarzany naturalnie przez szyszynkę, regulujący rytm snu i czuwania; syntetycznie stosowany jako suplement lub środek nasenny.
- Niewydolność serca
- Stan, w którym serce nie pompuje krwi wystarczająco skutecznie, by zaspokoić potrzeby organizmu.
- Badanie obserwacyjne
- Analiza danych z życia codziennego, która pokazuje związek między zjawiskami, ale nie dowodzi, że jedno powoduje drugie.
- TriNetX Global Research Network
- Duża międzynarodowa baza zdeidentyfikowanych elektronicznych dokumentacji medycznych wykorzystywana w badaniach.
- Abstrakt konferencyjny
- Streszczenie wyników badania prezentowane na kongresie; zwykle nie jest jeszcze pełnym, recenzowanym artykułem naukowym.
- Bezsenność przewlekła
- Długotrwałe trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub zbyt wczesnym budzeniem się, występujące przez dłuższy czas.
