Najważniejsze
- •Chatboty AI mogą ułatwiać mężczyznom pierwszy kontakt ze wsparciem emocjonalnym, zwłaszcza poza godzinami pracy terapeutów.
- •Dostępne historie użytkowników pokazują potencjalne korzyści, ale nie stanowią reprezentatywnych dowodów skuteczności.
- •Wyników badania specjalistycznego Therabota nie można automatycznie odnosić do Claude’a ani innych ogólnodostępnych chatbotów.
- •Najważniejsze niewyjaśnione kwestie dotyczą bezpieczeństwa, prywatności, reagowania w kryzysie i trwałości efektów.
- •Chatbot może być dodatkowym narzędziem wsparcia, lecz obecne dane nie potwierdzają, że zastępuje terapię prowadzoną przez człowieka.
Opublikowany 9 listopada 2026 r. materiał STAT opisuje mężczyzn ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Włoch, którzy rozmawiają z chatbotami AI o żałobie, depresji, uzależnieniach i problemach emocjonalnych. Tekst przedstawia te narzędzia jako łatwo dostępne wsparcie, ale zaznacza, że ich długoterminowa skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały dotąd dostatecznie potwierdzone.
Opisywani użytkownicy korzystają z chatbotów tekstowych i głosowych. Prowadzą regularne rozmowy i „check-iny”, także poza standardowymi godzinami pracy terapeutów. Część z nich traktuje AI jako dodatkowe wsparcie obok terapii lub kontaktu ze sponsorem pomagającym w wychodzeniu z uzależnienia. Relacje dotyczą między innymi choroby afektywnej dwubiegunowej, rozstań i wychodzenia z uzależnień. Są to jednak pojedyncze historie, a nie reprezentatywne dane dotyczące mężczyzn korzystających z takich usług.
STAT przywołuje badanie Pew Research Center, według którego 8 proc. mężczyzn miało korzystać z chatbotów w celu uzyskania wsparcia emocjonalnego, 4 proc. — w poszukiwaniu towarzystwa, a 9 proc. deklarowało wzrost poczucia szczęścia. Materiał nie podaje jednak tytułu badania, daty jego przeprowadzenia, kraju, liczebności próby ani brzmienia pytań. Tych danych nie można więc uznać za w pełni zweryfikowany obraz skali zjawiska.
W 2025 r. opublikowano badanie Therabota, specjalnie zaprojektowanego chatbota terapeutycznego. Około 100 osób korzystało z systemu, a podobna grupa oczekiwała na leczenie. U uczestników korzystających z Therabota odnotowano większe zmniejszenie nasilenia objawów niż w grupie kontrolnej. Badanie nie dostarcza jednak podstaw do przenoszenia tych wyników na Claude’a ani inne ogólnodostępne chatboty. Nick Jacobson, badacz Therabota, ostrzegał przed takim uogólnieniem.
Na rynku działają także aplikacje przedstawiane jako narzędzia wellness, coachingu, towarzystwa lub wsparcia rówieśniczego. The Path wywodzi się z aplikacji Mental i deklaruje, że nie diagnozuje ani nie leczy zaburzeń klinicznych. Tolan łączy rozmowę z elementami terapii poznawczo-behawioralnej, a Drellis oferuje głosowe wsparcie rówieśnicze dla mężczyzn zmagających się z uzależnieniami i problemami psychicznymi. Brakuje niezależnych danych dotyczących skuteczności, bezpieczeństwa, prywatności rozmów i procedur reagowania w sytuacjach kryzysowych.
Eksperci wskazują na ryzyko uzyskiwania niebezpiecznych porad, zacierania granic w relacjach, ograniczenia kontaktów z ludźmi i popełniania błędów w sytuacjach kryzysowych. Chatboty mogą ułatwiać pierwszy kontakt z pomocą, ale obecne dane nie potwierdzają, że zastępują terapię prowadzoną przez człowieka. Dalsze badania powinny ocenić ich skuteczność, możliwe szkody i trwałość efektów.
Najczęstsze pytania
Czy chatbot AI może zastąpić terapeutę?▼
Dlaczego mężczyźni korzystają z chatbotów w sprawach emocjonalnych?▼
Czy badanie Therabota potwierdza skuteczność Claude’a?▼
Jakie zagrożenia wiążą się z używaniem chatbotów w kryzysie psychicznym?▼
Czy rozmowy z chatbotem są prywatne?▼
Słownik pojęć
- Chatbot AI
- Program wykorzystujący sztuczną inteligencję do prowadzenia rozmów tekstowych lub głosowych z użytkownikiem.
- Wsparcie emocjonalne
- Pomoc w radzeniu sobie z emocjami, samotnością, żałobą lub innymi trudnościami, która nie musi być formalną terapią.
- Therabot
- Specjalnie zaprojektowany chatbot terapeutyczny oceniany w badaniu z udziałem około 100 osób korzystających z systemu i podobnej grupy kontrolnej.
- Check-in
- Regularna, krótka rozmowa służąca monitorowaniu samopoczucia i bieżących potrzeb.
- Sytuacja kryzysowa
- Stan nagłego, poważnego zagrożenia zdrowia lub bezpieczeństwa psychicznego, wymagający odpowiedniej i szybkiej reakcji.
Chatboty AI w obszarze zdrowia psychicznego — możliwości i ograniczenia
| Aspekt | Co może oferować AI | Czego nie potwierdzono |
|---|---|---|
| Dostępność | Rozmowa o dowolnej porze i szybki kontakt | Że dostępność przekłada się na trwałą poprawę |
| Wsparcie emocjonalne | Przestrzeń do mówienia o żałobie, depresji i uzależnieniach | Że chatbot zapewnia równoważną pomoc jak terapeuta |
| Badania | Pozytywne wyniki badania specjalistycznego Therabota | Skuteczność Claude’a i innych ogólnodostępnych systemów |
| Bezpieczeństwo | Możliwość uzupełnienia terapii lub kontaktu ze sponsorem | Niezawodne reagowanie na każdy kryzys |
| Prywatność | Rozmowy bez bezpośredniego kontaktu z inną osobą | Jednolite standardy ochrony danych we wszystkich aplikacjach |
Sposoby uzyskiwania wsparcia psychicznego
Ogólnodostępny chatbot AI
Terapia prowadzona przez człowieka
Wsparcie rówieśnicze lub sponsor
Joanna Przetakiewicz kontra kryzys mentalny: jak chronić pracowników przed wypaleniem
Polska młodzież w kryzysie. Słyszą: „Nie wydziwiaj, jesteśmy porządną rodziną”
Częstość występowania wskaźników zniekształceń poznawczych w czacie interwencji kryzysowej w suicydologii: badanie z zastosowaniem metod mieszanych
JMIR mental health
