Najważniejsze
- •59 proc. dzieci w Wielkiej Brytanii doznało co najmniej jednego poparzenia słonecznego, a wiedza o ochronie przed UV pozostaje niska.
- •Poparzenia słoneczne w dzieciństwie mogą zwiększać ryzyko czerniaka w dorosłości; szczególnie niepokojące są powtarzające się epizody silnego oparzenia.
- •Ochrona przed słońcem powinna obejmować kilka elementów jednocześnie: cień, odzież ochronną i regularnie nakładany filtr SPF 30 lub wyższy.
- •Fale upałów nasilają problem, a rosnąca liczba hospitalizacji dzieci pokazuje, że to nie tylko kwestia komfortu, ale realnego zagrożenia zdrowia.
- •Szkoły i rodzice odgrywają kluczową rolę w edukacji i codziennej profilaktyce, bo samo przypomnienie o kremie przeciwsłonecznym nie wystarcza.
W 2024 roku 59 proc. dzieci w Wielkiej Brytanii doznało poparzeń słonecznych, co zwiększa ryzyko późniejszych chorób skóry, w tym czerniaka.
Najważniejsze dane z artykułu o poparzeniach słonecznych u dzieci w Wielkiej Brytanii
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dzieci, które doznały co najmniej jednego poparzenia słonecznego | 59 proc. | Skala problemu w badaniu British Skin Foundation (2024) |
| Dzieci, które umieją stosować krem przeciwsłoneczny | 42 proc. | Niska praktyczna wiedza o ochronie przed słońcem |
| Dzieci, które nie wiedzą o korzyściach szukania cienia | 75 proc. | Brak podstawowej świadomości profilaktyki UV |
| Dzieci noszące odzież ochronną UPF | 13 proc. | Bardzo rzadkie stosowanie dodatkowej ochrony |
| Wzrost ryzyka czerniaka po 5+ silnych poparzeniach przed 20. r.ż. | 80 proc. | Ryzyko rośnie przy wielokrotnej ekspozycji |
| Udział widocznych oznak starzenia wynikających z ekspozycji na UV | do 80 proc. | UV przyspiesza starzenie skóry |
| Hospitalizacje dzieci z powodu poparzeń słonecznych w 2025 r. | 252 przypadki | Wskazuje na narastający problem w okresach upałów |
Źródło: British Skin Foundation, British Association of Dermatologists, Cancer Research UK, RoSPA/Children’s Burns Trust (dane przywołane w artykule).
Badania British Skin Foundation z 2024 roku pokazują, że 59 proc. dzieci w Wielkiej Brytanii doznało co najmniej jednego poparzenia słonecznego. Jednocześnie tylko 42 proc. dzieci umie stosować krem przeciwsłoneczny, 75 proc. nie wie o korzyściach płynących z szukania cienia, a 13 proc. nosi odzież ochronną UPF.
Eksperci ostrzegają, że problem nie kończy się na zaczerwienieniu i bólu, które mijają po kilku dniach. British Skin Foundation podaje, że poparzenia w dzieciństwie lub okresie dojrzewania mogą podwoić ryzyko rozwoju czerniaka w późniejszym życiu. British Association of Dermatologists wskazuje też, że znacząca część całkowitych uszkodzeń skóry wywołanych promieniowaniem UV powstaje przed 20. rokiem życia.
Do tego dochodzi ryzyko związane z wielokrotną ekspozycją. Prof. Tessa McPherson z British Association of Dermatologists podała, że pięć lub więcej silnych poparzeń słonecznych przed 20. rokiem życia może zwiększyć ryzyko czerniaka o 80 proc. Sophie Brooks z Cancer Research UK przypomniała z kolei, że jedno oparzenie nie oznacza jeszcze choroby, ale każde kolejne zwiększa ryzyko. Dodała, że promieniowanie UV uszkadza DNA komórek skóry, a takie uszkodzenia mogą z czasem prowadzić do niekontrolowanego wzrostu komórek.
Problem ma też wymiar estetyczny i praktyczny. McPherson zaznaczyła, że promieniowanie UV przyspiesza starzenie skóry, a nawet 80 proc. widocznych oznak starzenia może wynikać z ekspozycji na UV. To oznacza, że skutki nadmiernego słońca u dzieci mogą ujawnić się nie tylko jako choroba, lecz także jako szybsze pojawienie się zmarszczek i innych zmian skórnych.
W tle narasta problem częstszych fal upałów. W 2025 roku odnotowano 252 przypadki hospitalizacji dzieci z powodu poparzeń słonecznych, choć brak danych porównawczych za 2024 rok. Zgodnie z danymi RoSPA i Children’s Burns Trust wzrost liczby takich przypadków wpisuje się w szerszy obraz coraz intensywniejszych okresów gorąca w Wielkiej Brytanii.
Brytyjskie organizacje zdrowotne od lat przypominają, że dzieci powinny łączyć kilka form ochrony: cień, odzież zakrywającą skórę i regularnie nakładany filtr z SPF co najmniej 30. W praktyce oznacza to też potrzebę lepszej edukacji dzieci, rodziców i szkół, bo samo przypomnienie o kremie nie wystarcza, gdy większość uczniów nie zna podstawowych zasad ochrony przed UV.
Jak chronić dziecko przed poparzeniem słonecznym
Na podstawie zaleceń brytyjskich organizacji zdrowotnych cytowanych w artykule.
Słownik pojęć
- Promieniowanie UV
- Promieniowanie ultrafioletowe emitowane przez słońce, które uszkadza komórki skóry i może prowadzić do nowotworów skóry.
- SPF
- Wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej w kosmetyku; im wyższy, tym większa ochrona przed promieniowaniem UVB.
- UPF
- Wskaźnik ochrony tkaniny przed promieniowaniem UV; odzież UPF pomaga ograniczać przenikanie promieni do skóry.
- Czerniak
- Jeden z najbardziej agresywnych nowotworów skóry, powiązany m.in. z ekspozycją na promieniowanie UV.
- DNA komórkowe
- Materiał genetyczny komórek; uszkodzenia DNA przez UV mogą prowadzić do niekontrolowanego wzrostu komórek.
- Fotostarzenie
- Przyspieszone starzenie skóry wywołane przewlekłą ekspozycją na promieniowanie UV.
