Badanie w Chicago oceniło ryzyko odstawienia statyn po 70. roku życia

Najważniejsze

  • •U osób w wieku co najmniej 70 lat bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej krótkoterminowe odstawienie statyn spełniło kryterium niegorszości względem kontynuowania leczenia.
  • •W badaniu poważne zdarzenie sercowo-naczyniowe lub zgon wystąpiły u 12,7 proc. osób po odstawieniu statyn i u 9,2 proc. osób kontynuujących terapię.
  • •Wyniki dotyczą wyłącznie prewencji pierwotnej i nie można ich automatycznie odnosić do pacjentów po zawale lub udarze.
  • •Decyzję o zmianie leczenia należy podejmować indywidualnie, uwzględniając ryzyko sercowo-naczyniowe, stężenie LDL, działania niepożądane, wielochorobowość i preferencje pacjenta.
·
5 min

Międzynarodowy zespół badaczy porównał odstawienie statyn z kontynuowaniem leczenia u 1880 osób w wieku co najmniej 70 lat, które nie miały rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Wyniki przedstawiono 7 listopada 2026 r. podczas sesji American Heart Association w Chicago, a tego samego dnia opublikowano je w „The New England Journal of Medicine”.

Badacze losowo przydzielili 938 uczestników do grupy, która odstawiła statyny, a 942 do grupy kontynuującej leczenie. Było to otwarte, randomizowane badanie kontrolowane. Uczestnicy stosowali statyny w ramach prewencji pierwotnej i mieli co najmniej dwie choroby przewlekłe. Naukowcy prowadzili badanie w 24 ośrodkach w Szwajcarii, Francji i Holandii od listopada 2021 r. do kwietnia 2026 r.

Przy medianie obserwacji wynoszącej 103 tygodnie główny punkt końcowy wystąpił u 12,7 proc. osób, które odstawiły statyny, oraz u 9,2 proc. uczestników kontynuujących leczenie. W pierwszej grupie zdarzenie dotyczyło 119 osób, a w drugiej — 87. Punkt końcowy obejmował pierwszy zawał serca niezakończony zgonem, udar niedokrwienny niezakończony zgonem albo zgon z dowolnej przyczyny. Różnica bezwzględna wyniosła 3,5 punktu procentowego. W prostym przeliczeniu odpowiada to około jednemu dodatkowemu zdarzeniu na 29 osób, które odstawiły statyny zamiast kontynuować leczenie. Obliczenie to nie jest uniwersalnym wskaźnikiem ryzyka dla wszystkich seniorów.

W dwuletniej analizie odstawienie statyn spełniło kryterium niegorszości względem kontynuowania leczenia. Różnica w ograniczonym średnim czasie bez zdarzenia wyniosła −2,0 tygodnie, a 95-procentowy przedział ufności obejmował wartości od −3,7 do −0,3 tygodnia. Około 14 proc. uczestników zmieniło przypisane leczenie. Część osób po odstawieniu wznowiła przyjmowanie statyn, a część uczestników z grupy kontynuującej leczenie przerwała terapię.

Badanie obejmowało wyłącznie osoby bez przebytego zawału, udaru lub rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Wyników nie można automatycznie odnosić do pacjentów po zawale lub udarze, którzy przyjmują statyny w prewencji wtórnej. Dostępne dane nie pokazują również, jaka część różnicy wynikała z zawałów, udarów lub zgonów z innych przyczyn.

Decyzja o odstawieniu statyn lub kontynuowaniu leczenia powinna uwzględniać indywidualne ryzyko sercowo-naczyniowe, stężenie LDL, działania niepożądane, wielochorobowość, liczbę przyjmowanych leków i preferencje pacjenta. Badanie nie ustanawia jednej zasady dla wszystkich osób po 70. roku życia.

Najczęstsze pytania

Kogo obejmowało badanie?▼
Badanie objęło 1880 osób w wieku co najmniej 70 lat, bez przebytego zawału, udaru ani rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej, które stosowały statyny w prewencji pierwotnej i miały co najmniej dwie choroby przewlekłe.
Co porównywano w badaniu?▼
Porównywano odstawienie statyn z kontynuowaniem leczenia w otwartym, randomizowanym badaniu kontrolowanym.
Jak często występował główny punkt końcowy?▼
Główny punkt końcowy wystąpił u 12,7 proc. osób, które odstawiły statyny, oraz u 9,2 proc. uczestników kontynuujących terapię.
Czy badanie dowodzi, że każdy senior może odstawić statyny?▼
Nie. Wyniki nie ustanawiają jednej zasady dla wszystkich osób po 70. roku życia, a decyzja powinna uwzględniać indywidualny profil ryzyka i sytuację kliniczną.
Czy wyniki dotyczą osób po zawale lub udarze?▼
Nie. Badanie dotyczyło wyłącznie prewencji pierwotnej, dlatego nie można automatycznie odnosić jego wyników do pacjentów stosujących statyny w prewencji wtórnej.

Słownik pojęć

Statyny
Leki zmniejszające stężenie cholesterolu LDL, między innymi przez ograniczenie jego wytwarzania w wątrobie.
Prewencja pierwotna
Działania mające zapobiec pierwszemu zawałowi serca, udarowi lub innemu zdarzeniu sercowo-naczyniowemu u osoby bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej.
Prewencja wtórna
Leczenie mające zapobiegać kolejnym zdarzeniom u osoby, która przebyła już między innymi zawał serca lub udar.
Kryterium niegorszości
Założenie badawcze, zgodnie z którym oceniana strategia nie powinna być klinicznie istotnie gorsza od porównywanego leczenia w określonym zakresie.
Główny punkt końcowy
Zdefiniowany wcześniej wynik badania obejmujący pierwszy niezakończony zgonem zawał serca, niezakończony zgonem udar niedokrwienny albo zgon z dowolnej przyczyny.

Najważniejsze dane z badania

ParametrOdstawienie statynKontynuowanie statyn
Liczba uczestników938942
Wystąpienie głównego punktu końcowego12,7 proc. (119 osób)9,2 proc. (87 osób)
Mediana obserwacji103 tygodnie103 tygodnie
Różnica bezwzględna—3,5 punktu procentowego na niekorzyść odstawienia
Zmiana przypisanego leczeniaCzęść uczestników wznowiła statynyCzęść uczestników przerwała terapię

Odstawienie statyn a kontynuowanie leczenia

Odstawienie statyn
+W dwuletniej analizie spełniło kryterium niegorszości względem kontynuowania leczenia
+Może ograniczyć obciążenie leczeniem u części osób z wielochorobowością lub działaniami niepożądanymi
−W badaniu główny punkt końcowy występował częściej niż przy kontynuowaniu terapii
−Nie wiadomo, jaka część różnicy wynikała z zawałów, udarów lub zgonów z innych przyczyn
−Nie jest to strategia do automatycznego zastosowania u wszystkich seniorów
uczestnicy938
różnica bezwzględna3,5 punktu procentowego
główny punkt końcowy12,7 proc.
Kontynuowanie statyn
+W badaniu wiązało się z niższą częstością głównego punktu końcowego
+Pozostaje opcją uwzględnianą w prewencji pierwotnej u osób z odpowiednim profilem ryzyka
−Może wiązać się z działaniami niepożądanymi i większą liczbą przyjmowanych leków
−Nie każdy pacjent odnosi taki sam bilans korzyści i ryzyka
uczestnicy942
mediana obserwacji103 tygodnie
główny punkt końcowy9,2 proc.

Badanie odstawienia statyn u osób po 70. roku życia

1880 osób
Uczestnicy
Osoby w wieku co najmniej 70 lat bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej.
12,7 proc.
Odstawienie statyn
Tyle osób osiągnęło główny punkt końcowy.
9,2 proc.
Kontynuowanie leczenia
Częstość głównego punktu końcowego w grupie kontynuującej terapię.
3,5 pkt proc.
Różnica bezwzględna
Różnica między grupą odstawiającą a kontynuującą statyny.
103 tygodnie
Obserwacja
Mediana czasu obserwacji uczestników.

Dane na podstawie opisanego randomizowanego badania przedstawionego podczas sesji American Heart Association w 2026 r. i opublikowanego w The New England Journal of Medicine.

Pacjenci alarmują: świadomość dotycząca cholesterolu wciąż jest zbyt mała

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Nowe narzędzie z Oksfordu ocenia ryzyko powikłań w stosowaniu statyn

Zespół z Uniwersytetu Oksfordzkiego opracował kalkulator ryzyka poważnych zaburzeń mięśniowych związanych ze statynami. Narzędzie ma pomóc lekarzom i pacjentom w rozmowach o leczeniu, gdy obawy przed działaniami niepożądanymi zniechęcają część chorych do terapii.

27 czerwca 2026

Wczesne stosowanie statyn w cukrzycy typu 2 wiąże się z niższym ryzykiem demencji

Analiza danych 132 585 duńskich pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazała związek między wczesnym wdrożeniem terapii statynami a spadkiem ryzyka demencji. U osób, które rozpoczęły leczenie w ciągu roku od diagnozy, względne ryzyko zachorowania spadło o 15% w ciągu 10 lat obserwacji. Badanie ma charakter obserwacyjny i wymaga potwierdzenia w dalszych analizach klinicznych.

31 sierpnia 2026

Naukowcy wyjaśniają, jak statyny wywołują ból mięśni przez wyciek wapnia

Dwa zespoły badawcze — z Columbia University i University of British Columbia — opisały w pracach opublikowanych w 2025 roku oddziaływanie statyn na receptor rianodynowy RyR1. Wyniki wskazują, że simwastatyna i atorwastatyna mogą wpływać na uwalnianie wapnia w mięśniach, ale nie dowodzą, że ten mechanizm powoduje ból u większości pacjentów.

21 października 2026

84 proc. lekarzy obserwuje lęk pacjentów przed terapią statynami

Badanie przeprowadzone wśród 260 lekarzy pokazuje, że statynofobia pozostaje częstym problemem w codziennej praktyce. Autorzy wskazują, że obawy pacjentów dotyczą głównie działań niepożądanych, choć ciężkie powikłania po statynach zdarzają się rzadko. W odpowiedzi na te lęki niemal wszyscy ankietowani lekarze deklarują, że edukują pacjentów na temat leczenia.

3 lipca 2026

Oksfordzki kalkulator ma oceniać ryzyko ciężkich powikłań związanych ze statynami

Badanie opublikowano 7 lipca 2026 roku w „The Lancet Digital Health”. Autorzy przeanalizowali dane ponad 5,6 mln Brytyjczyków i wskazali, że u ponad 98 proc. pacjentów ryzyko takich powikłań jest bardzo niskie. Nowe narzędzie ma pomóc lekarzom i pacjentom podejmować decyzje dotyczące terapii obniżającej cholesterol.

10 lipca 2026

Analiza redukcji leków na nadciśnienie u osób starszych: co odkrył Benetos?

Na kongresie DGG i DGGG w dniach 23–26 września 2026 roku prof. Athanase Benetos omówi wyniki badania RETREAT-FRAIL dotyczącego redukcji leków na nadciśnienie u osób starszych. W badaniu z udziałem ponad 1000 mieszkańców domów opieki po trzech latach nie stwierdzono różnic w umieralności ani ciężkich powikłaniach sercowo-naczyniowych. Autorzy podkreślają przy tym, że zmniejszano wyłącznie leki bez innych wskazań kardiologicznych.

11 sierpnia 2026

StartSzukaj