Najważniejsze
- •U osób w wieku co najmniej 70 lat bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej krótkoterminowe odstawienie statyn spełniło kryterium niegorszości względem kontynuowania leczenia.
- •W badaniu poważne zdarzenie sercowo-naczyniowe lub zgon wystąpiły u 12,7 proc. osób po odstawieniu statyn i u 9,2 proc. osób kontynuujących terapię.
- •Wyniki dotyczą wyłącznie prewencji pierwotnej i nie można ich automatycznie odnosić do pacjentów po zawale lub udarze.
- •Decyzję o zmianie leczenia należy podejmować indywidualnie, uwzględniając ryzyko sercowo-naczyniowe, stężenie LDL, działania niepożądane, wielochorobowość i preferencje pacjenta.
Międzynarodowy zespół badaczy porównał odstawienie statyn z kontynuowaniem leczenia u 1880 osób w wieku co najmniej 70 lat, które nie miały rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Wyniki przedstawiono 7 listopada 2026 r. podczas sesji American Heart Association w Chicago, a tego samego dnia opublikowano je w „The New England Journal of Medicine”.
Badacze losowo przydzielili 938 uczestników do grupy, która odstawiła statyny, a 942 do grupy kontynuującej leczenie. Było to otwarte, randomizowane badanie kontrolowane. Uczestnicy stosowali statyny w ramach prewencji pierwotnej i mieli co najmniej dwie choroby przewlekłe. Naukowcy prowadzili badanie w 24 ośrodkach w Szwajcarii, Francji i Holandii od listopada 2021 r. do kwietnia 2026 r.
Przy medianie obserwacji wynoszącej 103 tygodnie główny punkt końcowy wystąpił u 12,7 proc. osób, które odstawiły statyny, oraz u 9,2 proc. uczestników kontynuujących leczenie. W pierwszej grupie zdarzenie dotyczyło 119 osób, a w drugiej — 87. Punkt końcowy obejmował pierwszy zawał serca niezakończony zgonem, udar niedokrwienny niezakończony zgonem albo zgon z dowolnej przyczyny. Różnica bezwzględna wyniosła 3,5 punktu procentowego. W prostym przeliczeniu odpowiada to około jednemu dodatkowemu zdarzeniu na 29 osób, które odstawiły statyny zamiast kontynuować leczenie. Obliczenie to nie jest uniwersalnym wskaźnikiem ryzyka dla wszystkich seniorów.
W dwuletniej analizie odstawienie statyn spełniło kryterium niegorszości względem kontynuowania leczenia. Różnica w ograniczonym średnim czasie bez zdarzenia wyniosła −2,0 tygodnie, a 95-procentowy przedział ufności obejmował wartości od −3,7 do −0,3 tygodnia. Około 14 proc. uczestników zmieniło przypisane leczenie. Część osób po odstawieniu wznowiła przyjmowanie statyn, a część uczestników z grupy kontynuującej leczenie przerwała terapię.
Badanie obejmowało wyłącznie osoby bez przebytego zawału, udaru lub rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Wyników nie można automatycznie odnosić do pacjentów po zawale lub udarze, którzy przyjmują statyny w prewencji wtórnej. Dostępne dane nie pokazują również, jaka część różnicy wynikała z zawałów, udarów lub zgonów z innych przyczyn.
Decyzja o odstawieniu statyn lub kontynuowaniu leczenia powinna uwzględniać indywidualne ryzyko sercowo-naczyniowe, stężenie LDL, działania niepożądane, wielochorobowość, liczbę przyjmowanych leków i preferencje pacjenta. Badanie nie ustanawia jednej zasady dla wszystkich osób po 70. roku życia.
Najczęstsze pytania
Kogo obejmowało badanie?▼
Co porównywano w badaniu?▼
Jak często występował główny punkt końcowy?▼
Czy badanie dowodzi, że każdy senior może odstawić statyny?▼
Czy wyniki dotyczą osób po zawale lub udarze?▼
Słownik pojęć
- Statyny
- Leki zmniejszające stężenie cholesterolu LDL, między innymi przez ograniczenie jego wytwarzania w wątrobie.
- Prewencja pierwotna
- Działania mające zapobiec pierwszemu zawałowi serca, udarowi lub innemu zdarzeniu sercowo-naczyniowemu u osoby bez rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej.
- Prewencja wtórna
- Leczenie mające zapobiegać kolejnym zdarzeniom u osoby, która przebyła już między innymi zawał serca lub udar.
- Kryterium niegorszości
- Założenie badawcze, zgodnie z którym oceniana strategia nie powinna być klinicznie istotnie gorsza od porównywanego leczenia w określonym zakresie.
- Główny punkt końcowy
- Zdefiniowany wcześniej wynik badania obejmujący pierwszy niezakończony zgonem zawał serca, niezakończony zgonem udar niedokrwienny albo zgon z dowolnej przyczyny.
Najważniejsze dane z badania
| Parametr | Odstawienie statyn | Kontynuowanie statyn |
|---|---|---|
| Liczba uczestników | 938 | 942 |
| Wystąpienie głównego punktu końcowego | 12,7 proc. (119 osób) | 9,2 proc. (87 osób) |
| Mediana obserwacji | 103 tygodnie | 103 tygodnie |
| Różnica bezwzględna | — | 3,5 punktu procentowego na niekorzyść odstawienia |
| Zmiana przypisanego leczenia | Część uczestników wznowiła statyny | Część uczestników przerwała terapię |
Odstawienie statyn a kontynuowanie leczenia
Odstawienie statyn
Kontynuowanie statyn
Badanie odstawienia statyn u osób po 70. roku życia
Dane na podstawie opisanego randomizowanego badania przedstawionego podczas sesji American Heart Association w 2026 r. i opublikowanego w The New England Journal of Medicine.

Pacjenci alarmują: świadomość dotycząca cholesterolu wciąż jest zbyt mała

