Najważniejsze
- •AOTMiT zarekomenduje w sierpniu 2026 r. ograniczenie wydatków szpitali na wynagrodzenia do maksymalnie 85% ich budżetu.
- •Obecnie ponad połowa szpitali w Polsce przeznacza na płace ponad 80% budżetu (mediana to ok. 81%), a w szpitalach powiatowych koszty te sięgają nawet 90%.
- •Dla porównania, w krajach Europy Zachodniej i OECD koszty personelu medycznego stanowią średnio od 60% do 70% budżetu placówek.
- •Resort zdrowia planuje także wprowadzenie górnych limitów czasu pracy lekarzy oraz wymóg zatrudnienia na minimum 0,5 etatu w publicznych szpitalach.
- •Zmiany mają na celu stabilizację trudnej sytuacji finansowej placówek medycznych, wywołanej m.in. silną presją płacową i niedoborem kadr.
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sierpniu 2026 roku zarekomenduje Ministerstwu Zdrowia, aby ograniczyć wydatki szpitali na wynagrodzenia do maksymalnie 85 proc. ich budżetu.
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w sierpniu 2026 roku zarekomenduje Ministerstwu Zdrowia ograniczenie wydatków szpitali na wynagrodzenia do maksymalnie 85 proc. ich budżetu. Decyzja ta bezpośrednio odpowiada na rosnące koszty zatrudnienia personelu medycznego w Polsce.
Z danych AOTMiT wynika, że ponad połowa szpitali w kraju przeznacza obecnie na wynagrodzenia ponad 80 proc. swojego budżetu. Mediana tych wydatków wynosi blisko 81 proc. Z kolei z nieoficjalnych relacji dyrektorów placówek powiatowych wynika, że w ich przypadku koszty te sięgają nawet 90 proc. ogólnych nakładów. Ta sytuacja skłoniła Ministerstwo Zdrowia do podjęcia działań. Resort skierował 20 lipca 2026 roku do konsultacji publicznych projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej. Projekt zakłada wprowadzenie trzech nowych wskaźników, które ocenią strukturę zatrudnienia oraz koszty kadrowe. Zmiany obejmą 27 261 podmiotów leczniczych mających umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Plany resortu i opór związków zawodowych
Planowana reforma zakłada również wprowadzenie górnych limitów czasu pracy lekarzy. Dodatkowo resort chce wprowadzić obowiązek zatrudnienia w publicznym szpitalu na minimum pół etatu. Zmiany te zbiegają się z silną presją płacową. W 2026 roku przedstawiciele związków zawodowych w rządowym zespole trójstronnym ds. ochrony zdrowia zablokowali postulaty dyrektorów szpitali. Dyrektorzy wnioskowali o wyhamowanie tempa corocznych, ustawowych podwyżek płac dla personelu medycznego.
Polska na tle innych krajów
Polskie szpitale wyróżniają się na tle innych państw wysokim udziałem wydatków na płace. Mediana na poziomie 81 proc. jest znacznie wyższa niż średnia w krajach OECD i Europy Zachodniej. Tam koszty personelu stanowią zazwyczaj od 60 do 70 proc. budżetu placówek publicznych. Taka sytuacja w Polsce wynika z niedoboru kadr medycznych. Zmusza to szpitale do konkurowania o lekarzy stawkami rynkowymi, podczas gdy placówki muszą jednocześnie realizować ustawowe podwyżki płac minimalnych.
Zapowiadana rekomendacja AOTMiT oraz nowe wskaźniki jakościowe mają pomóc w restrukturyzacji wydatków publicznej sieci szpitali. Ministerstwo Zdrowia chce wdrożyć te mechanizmy, aby ustabilizować sytuację finansową placówek. Ostateczny kształt reformy zależy jednak od wyniku trwających uzgodnień resortowych.
Kluczowe etapy reformy limitowania wydatków płacowych w szpitalach
Harmonogram na podstawie zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia i AOTMiT
Udział wydatków na wynagrodzenia w budżetach szpitali
| Kategoria / Obszar | Udział kosztów płac w budżecie szpitala (%) |
|---|---|
| Szpitale powiatowe w Polsce (dane nieoficjalne) | do 90% |
| Polska - obecna mediana wydatków | ok. 81% |
| Rekomendowany limit AOTMiT (od 2026 r.) | maks. 85% |
| Kraje OECD i Europy Zachodniej (średnia) | 60% - 70% |
Dane na podstawie raportów AOTMiT oraz OECD
Słownik pojęć
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji - państwowa jednostka organizacyjna odpowiedzialna m.in. za ocenę świadczeń opieki zdrowotnej oraz ustalanie taryf (wycen) tych świadczeń.
- OECD
- Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, zrzeszająca wysoko rozwinięte i demokratyczne kraje w celu wspierania wzrostu gospodarczego i dobrobytu.
- Mediana
- Środkowa wartość w uporządkowanym zbiorze danych; w tym przypadku połowa szpitali w Polsce wydaje na płace mniej niż 81%, a druga połowa więcej niż 81% swojego budżetu.
- Restrukturyzacja
- Proces wprowadzania zmian w strukturze finansowej, organizacyjnej lub operacyjnej przedsiębiorstwa bądź instytucji (np. szpitala) w celu poprawy rentowności i stabilności finansowej.
