AI zaprojektowała 16 nowych wirusów. Badanie otwiera szanse i rodzi pytania o bezpieczeństwo

Komentarz redakcji

Naukowcy wykorzystali modele Evo do wygenerowania około 700 tys. możliwych genomów, a następnie przetestowali część z nich w laboratorium. 16 projektów dało funkcjonalne bakteriofagi zdolne do infekowania E. coli. Osiągnięcie otwiera nowe możliwości dla medycyny, ale nasila też dyskusję o bezpieczeństwie takich badań.

Najważniejsze

  • Badacze ze Stanfordu i Arc Institute po raz pierwszy zaprojektowali kompletne, działające genomy wirusów przy użyciu modeli AI Evo 1 i Evo 2.
  • W laboratorium potwierdzono replikację 16 sztucznie zaprojektowanych bakteriofagów, które infekowały bakterie E. coli.
  • Zespół celowo ograniczył badanie do bakteriofagów, wykluczając wirusy zakażające ludzi, zwierzęta, rośliny i grzyby.
  • Potencjalne korzyści obejmują rozwój terapii fagowej przeciw bakteriom opornym na antybiotyki oraz projektowanie narzędzi do terapii genowej.
  • Eksperci ostrzegają, że regulacje i nadzór bioasekuracyjny nie nadążają za rozwojem AI projektującej nowe formy biologiczne.
·
2 min

Badacze ze Stanforda i Arc Institute zaprojektowali z pomocą AI 16 nowych wirusów, które potrafią replikować się w laboratorium.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by National Institute of Allergy and Infectious Diseases
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by National Institute of Allergy and Infectious Diseases

Badacze z Uniwersytetu Stanforda i Arc Institute zaprojektowali przy użyciu sztucznej inteligencji 16 nowych wirusów, które okazały się zdolne do replikacji w laboratorium. Wyniki opublikowano w czwartek w piśmie Science. To pierwszy opisany przypadek, w którym system AI wygenerował kompletne, działające genomy wirusów, wcześniej niewystępujących w naturze.

Zespół wykorzystał modele Evo 1 i Evo 2, trenowane na sekwencjach DNA zamiast na tekście. Jak podaje ABC News, system wygenerował około 700 tys. możliwych genomów, a naukowcy wybrali 285 do testów laboratoryjnych. W eksperymentach wykorzystano bakteriofaga Phi X-174, który infekuje wyłącznie bakterie E. coli i ma stosunkowo prosty genom liczący około 5,4 tys. par zasad. Ostatecznie 16 konstrukcji doprowadziło do powstania funkcjonalnych wirusów, które potrafiły infekować komórki bakteryjne i namnażać się w nich.

Badacze podkreślili, że celowo ograniczyli zakres pracy do bakteriofagów. Z treningu modeli wykluczyli wirusy mogące infekować ludzi, zwierzęta, rośliny i grzyby. Dzięki temu projekt miał pozostać w obszarze organizmów uznawanych za bezpieczne do badań laboratoryjnych. Mimo to sam fakt, że AI potrafiła od podstaw zaprojektować działające wirusy, wywołał dyskusję o granicach takich eksperymentów.

Potencjalne zastosowania są szerokie. Bakteriofagi od lat bada się jako narzędzie terapii przeciwko bakteriom opornym na antybiotyki. W przyszłości AI mogłaby pomagać projektować wirusy precyzyjniej dopasowane do konkretnych szczepów bakterii albo wykorzystywane jako nośniki w terapii genowej. Badacze wskazują, że takie rozwiązania mogłyby przyspieszyć rozwój nowych metod leczenia.

Jednocześnie część ekspertów zwraca uwagę, że regulacje nie nadążają za tempem rozwoju tej dziedziny. W Stanach Zjednoczonych obecne przepisy obejmują głównie eksperymenty nad znanymi, wysokiego ryzyka patogenami, a nie w pełni komputerowo projektowane sekwencje biologiczne. To tworzy lukę, w której nowe narzędzia mogą rozwijać się szybciej niż systemy nadzoru.

Projekt Stanfordu i Arc Institute pokazuje, że AI zaczyna wchodzić na poziom projektowania całych genomów. W praktyce oznacza to, że biologia syntetyczna może szybciej przejść od analizy do tworzenia nowych form życia na potrzeby badań i medycyny. Jednocześnie kolejne prace w tej dziedzinie prawdopodobnie wzmocnią presję na stworzenie ściślejszych zasad bezpieczeństwa dla laboratoriów i firm syntetyzujących DNA.

Jak przebiegał eksperyment z AI-projektowanymi wirusami?

1
Trening modeli
Modele uczono na sekwencjach DNA, a nie na tekście.
2
Generowanie kandydatów
AI wygenerowała ogromną pulę możliwych konstrukcji.
3
Wybór do testów
Naukowcy wybrali najbardziej obiecujące projekty do laboratorium.
4
Synteza DNA
Zaprojektowane sekwencje zostały zsyntetyzowane jako DNA.
5
Test na bakteriach
Sprawdzano, czy powstają wirusy zdolne do infekcji i namnażania.

Na podstawie opisu eksperymentu w artykule i materiałach źródłowych.

Kluczowe liczby z badania Stanfordu i Arc Institute

ElementWartośćZnaczenie
Modele AIEvo 1 i Evo 2Generowały sekwencje genomów na podstawie kodu genetycznego
Potencjalne projekty genomówokoło 700 tys.Pula wygenerowanych kandydatów do dalszych testów
Genomy wybrane do testów285Najbardziej obiecujące sekwencje skierowane do laboratorium
Skuteczne konstrukcje16Tyle projektów doprowadziło do powstania funkcjonalnych wirusów
Długość genomu ΦX174około 5,4 tys. par zasadWzorzec użyty jako model dla bakteriofaga
Gospodarz eksperymentalnyE. coliBakteria, którą infekowały zaprojektowane bakteriofagi

Na podstawie treści artykułu i cytowanych materiałów źródłowych (ABC News, BBC News).

Słownik pojęć

bakteriofag
Wirus zakażający wyłącznie bakterie. W tym badaniu wykorzystano fag Phi X-174 infekujący E. coli.
genom
Pełny zestaw informacji genetycznej organizmu lub wirusa.
sekwencja DNA
Kolejność nukleotydów w DNA, która niesie informację biologiczną.
replikacja
Proces kopiowania materiału genetycznego i powstawania nowych cząstek wirusa.
biologia syntetyczna
Dziedzina zajmująca się projektowaniem i tworzeniem nowych układów biologicznych.
bioasekuracja
Zestaw zasad i procedur ograniczających ryzyko przypadkowego lub celowego wykorzystania biologii w sposób szkodliwy.
terapia fagowa
Metoda leczenia oparta na wykorzystaniu bakteriofagów do zwalczania bakterii, zwłaszcza opornych na antybiotyki.

Najczęstsze pytania

Czy te AI-zaprojektowane wirusy mogą zakażać ludzi?
Nie. W opisywanym badaniu celowo użyto wyłącznie bakteriofagów, czyli wirusów infekujących bakterie, a z treningu modeli wykluczono wirusy zakażające ludzi, zwierzęta, rośliny i grzyby.
Dlaczego naukowcy w ogóle tworzą nowe wirusy?
Chodzi przede wszystkim o lepsze zrozumienie biologii wirusów i rozwój zastosowań medycznych, np. terapii fagowej przeciw bakteriom opornym na antybiotyki.
Co w tym badaniu zrobiła sztuczna inteligencja?
Modele Evo 1 i Evo 2 wygenerowały kompletne projekty genomów wirusów, a naukowcy wybrali część z nich do laboratoryjnej syntezy i testów.
Dlaczego to budzi obawy o bezpieczeństwo?
Bo pokazuje, że AI może projektować całe genomy, więc bez odpowiednich zasad nadzoru podobne narzędzia mogą zostać użyte także w sposób szkodliwy.
Czy to już oznacza projektowanie bardziej złożonych organizmów?
To raczej pierwszy krok. Badanie dotyczyło prostego genomu bakteriofaga, ale pokazuje, że modele uczą się reguł, które w przyszłości mogą zostać zastosowane do bardziej złożonych systemów biologicznych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Jak AI rewolucjonizuje wczesne wykrywanie raka piersi w Szwecji?

Badanie Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska objęło prawie 90 tys. mammogramów od ponad 31 tys. pacjentek z czterech regionów Szwecji. Wyniki opublikowane w „Radiology” pokazują, że algorytmy częściej wskazywały podwyższone ryzyko u kobiet, u których później rozpoznano raka piersi.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Jak AI rewolucjonizuje wczesne wykrywanie raka piersi w Szwecji?

Szwedzcy naukowcy przekazali, że komercyjna AI może wykrywać ślady raka piersi nawet 6 lat przed diagnozą. Dotyczy to około 20 proc. przypadków.

rynekzdrowia.pl
poradnikzdrowie.pl
+6
13 cze

WHO: trzy czwarte państw UE korzysta już ze sztucznej inteligencji w diagnostyce

74 proc. państw UE wykorzystuje już sztuczną inteligencję w diagnostyce – wynika z opublikowanego 21 kwietnia 2026 r. raportu WHO Europe.

alertmedyczny.pl
medexpress.pl
+2
21 kwi

Szczepionka zaprojektowana przez AI przeszła pierwsze testy na ludziach

Naukowcy z Cambridge i Southampton poinformowali 4 czerwca 2026 r. o pierwszym bezpiecznym badaniu szczepionki projektowanej przez AI, która ma chronić przed całymi rodzinami wirusów.

standard.co.uk
irishnews.com
+3
5 cze

Sztuczna inteligencja w walce z chorobami. Nadchodzi przełom w żywieniu

Naukowcy z Hanoweru rozpoczęli pięcioletni projekt badawczy CPN-Map o wartości 1,8 miliona euro. Jego celem jest stworzenie systemu sztucznej inteligencji do opracowywania spersonalizowanych zaleceń dietetycznych.

deutschesgesundheitsportal.de
medwiss.de
17 lip

Czy syntetyczne DNA stanie się bronią? Liderzy AI wzywają do działania!

Szefowie OpenAI, Anthropic i Google DeepMind wezwali Kongres USA do obowiązkowej kontroli sprzedaży syntetycznego DNA i RNA.

aiport.pl
alertmedyczny.pl
+4
5 cze

AI może symulować emocje i wspierać badania nad psychiką

Naukowcy z TU Dresden pokazali, że duże modele językowe mogą symulować ludzkie emocje i wspierać badania nad psychiką.

healthcare-in-europe.com
it-boltwise.de
+2
14 cze
StartSzukaj