Najważniejsze
- •W wieku 100 lat zmarła Tun Dr Hasmah Mohamad Ali, jedna z pierwszych malajskich lekarek i była Pierwsza Dama Malezji.
- •Była pionierką wiejskiej ochrony zdrowia, tworząc objazdowe zespoły medyczne i integrując tradycyjne akuszerki z państwowym systemem opieki.
- •Kierowała Departamentem Zdrowia Matki i Dziecka w stanie Kedah oraz aktywnie promowała profilaktykę raka piersi po własnej walce z chorobą.
- •Łącząc praktykę lekarską z rolą Pierwszej Damy (1981–2003 oraz 2018–2020), ustanowiła wzorzec zaangażowania społecznego kobiet w Azji Południowo-Wschodniej.
28 września 2026 roku w Kuala Lumpur w wieku 100 lat zmarła Tun dr Hasmah Mohamad Ali – pionierka wiejskiej ochrony zdrowia i jedna z pierwszych malajskich lekarek.
28 września 2026 roku o godzinie 9:20 w Narodowym Instytucie Serca w Kuala Lumpur w wieku 100 lat zmarła Tun dr Hasmah Mohamad Ali – jedna z pierwszych malajskich lekarek, pionierka wiejskiej ochrony zdrowia oraz wieloletnia pierwsza dama Malezji.
Informację o jej śmierci potwierdziły władze placówki oraz rodzina. Dr Hasmah Mohamad Ali urodziła się 12 lipca 1926 roku w Klang. Pozostawiła 101-letniego męża, byłego premiera Malezji Tuna dr. Mahathira Mohamada, z którym wzięła ślub w 1956 roku, a także siedmioro dzieci. Lekarka pochodziła z elitarnej i wpływowej rodziny. Jej brat Tun Ismail Mohamed Ali pełnił funkcję gubernatora banku centralnego, gen. Tun Mohamed Hashim Mohd Ali dowodził siłami zbrojnymi, natomiast Datuk Ahmad Razali Mohd Ali sprawował urząd szefa rządu stanu Selangor.
Wykształcenie i rozwój kariery medycznej
Studia medyczne rozpoczęła w 1947 roku w King Edward VII College of Medicine w Singapurze, a dyplom uzyskała w 1955 roku jako jedna z pierwszych kobiet pochodzenia malajskiego. W 1966 roku ukończyła studia w dziedzinie zdrowia publicznego na University of Michigan. W 1965 roku objęła stanowisko lekarki w Departamencie Zdrowia Matki i Dziecka w stanie Kedah, stając się pierwszą kobietą w tym wydziale, a w 1974 roku stanęła na jego czele jako State MCH Officer. Kierowała również szkołą służb medycznych w Jitra. W 2019 roku publicznie ujawniła, że przeszła leczenie raka piersi, co wykorzystała do aktywnej promocji profilaktyki nowotworowej.
Wkład w ochronę zdrowia i dziedzictwo
W latach 50. i 60. XX wieku dr Hasmah tworzyła w rolniczym stanie Kedah objazdowe zespoły medyczne. Przeszkoliła tradycyjne wiejskie akuszerki i włączyła je do państwowego systemu ochrony zdrowia, co przełamało opór lokalnych społeczności wobec medycyny zachodniej. Istotny spadek śmiertelności niemowląt w regionie był efektem szerszych reform państwowych – w tym elektryfikacji wsi, zapewnienia dostępu do czystej wody oraz ogólnokrajowych programów szczepień, realizowanych przez zespoły medyczne.
Umiejętne łączenie pracy lekarskiej z rolą pierwszej damy w latach 1981–2003 oraz 2018–2020 wyznaczyło nowy standard zaangażowania społecznego kobiet w malajskim sektorze medycznym. Działania dr Hasmah utorowały drogę kolejnym pokoleniom lekarek, które obecnie obejmują kierownicze stanowiska w krajowych i międzynarodowych organizacjach zdrowotnych.
Organizacja pacjentów ukierunkowana na profilaktykę
Kamienie milowe w karierze medycznej Tun Dr Hasmah Mohamad Ali
Słownik pojęć
- Zdrowie publiczne (Public Health)
- Dziedzina medycyny zajmująca się zapobieganiem chorobom, przedłużaniem życia i promowaniem zdrowia na poziomie całych populacji i społeczności.
- Departament Zdrowia Matki i Dziecka (MCH - Maternal and Child Health)
- Wyspecjalizowany dział opieki zdrowotnej skupiający się na profilaktyce, diagnozowaniu i leczeniu schorzeń kobiet w okresie ciąży, porodu oraz opiece nad noworodkami i dziećmi.
- Profilaktyka nowotworowa
- Działania medyczne mające na celu zapobieganie chorobom (profilaktyka pierwotna) lub ich wczesne wykrywanie w stadium umożliwiającym skuteczne leczenie (profilaktyka wtórna, np. mammografia w raku piersi).
- Tradycyjna akuszerka
- Tradycyjna, lokalna położna wiejska udzielająca pomocy przy porodach bez formalnego wykształcenia medycznego; włączenie ich do państwowego systemu podnosiło bezpieczeństwo porodów domowych.
