Martha Lillard nie żyje. Ostatnia pacjentka w USA korzystająca z żelaznych płuc miała 78 lat

Komentarz redakcji

Martha Lillard przez większość życia oddychała z pomocą żelaznych płuc po tym, jak jako 5-latka zachorowała na polio. W ostatnich latach jej stan pogorszyły długotrwałe skutki COVID-19 i zespół pozapoliomyelitis.

Najważniejsze

  • Martha Lillard była ostatnią znaną w USA pacjentką korzystającą z żelaznych płuc i zmarła w wieku 78 lat.
  • Polio zachorowała jako 5-latka; choroba spowodowała u niej trwałe porażenie i wieloletnią zależność od urządzenia wspomagającego oddychanie.
  • Jej życie pokazuje, jak przed erą szczepień polio zmieniało codzienność dzieci i całych rodzin, a także jak rozwój medycyny wydłużał przeżycie pacjentów.
  • W ostatnich latach jej stan pogorszył się po zakażeniach COVID-19; rodzina wiązała z tym także przyspieszenie jej śmierci.
  • Lillard zapamiętano nie tylko jako pacjentkę, ale też osobę twórczą, zaangażowaną w pomoc zwierzętom i aktywną mimo ciężkiej niepełnosprawności.
·
2 min

Martha Lillard, ostatnia pacjentka w USA korzystająca z żelaznych płuc, zmarła 26 czerwca w Shawnee w stanie Oklahoma w wieku 78 lat.

Wikimedia Commons — Pearson Scott Foresman (Public domain)
Wikimedia Commons — Pearson Scott Foresman (Public domain)

Martha Lillard, ostatnia znana w USA pacjentka korzystająca z żelaznych płuc, zmarła 26 czerwca w Shawnee w stanie Oklahoma. Miała 78 lat. O jej śmierci poinformowała siostra, Cindy McVey, która przekazała, że lekarze przed laty nie spodziewali się, iż Lillard dożyje 20. roku życia.

Lillard zachorowała na polio w wieku 5 lat, krótko po swoich urodzinach w 1953 roku. Choroba spowodowała u niej trwałe porażenie i poważne problemy z oddychaniem. Przez lata spała w cylindrycznym urządzeniu, które dzięki zmianom ciśnienia wtłaczało powietrze do jej płuc i je z nich wypuszczało. W dzieciństwie chodziła do szkoły tylko przez dwie godziny dziennie, a resztę materiału nadrabiała dzięki korepetycjom. Później mogła uczestniczyć w zajęciach w Shawnee High School dzięki systemowi telefonicznemu połączonemu z klasami.

Jej rodzina organizowała podróże wokół ciężkiego sprzętu medycznego. Wykorzystywała do tego specjalną przyczepę, a ojciec dzwonił do hoteli, by sprawdzić, czy drzwi są wystarczająco szerokie, by wnieść żelazne płuca do środka. Lillard przez pewien czas mogła też prowadzić samochód. Siostra wspominała, że dla rodziny taki tryb życia stał się czymś codziennym.

W ostatnich latach zdrowie Lillard pogorszyło się po zakażeniach COVID-19. McVey powiedziała, że przed zachorowaniem miała mniej niż 25 proc. wydolności płuc. Przez ostatnie pięć lat życia nie mogła opuszczać domu, a w ciągu dwóch ostatnich lat korzystała z żelaznych płuc niemal przez całą dobę. Na akcie zgonu wpisano chroniczną niewydolność płuc i zespół pozapoliomyelitis, a rodzina wiązała jej śmierć także z długotrwałymi skutkami COVID-19.

Polio było jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych w USA przed wprowadzeniem szczepionek w połowie lat 50. XX wieku. Zanim chorobę opanowano dzięki programom szczepień, każdego roku powodowała tysiące przypadków paraliżu, zwłaszcza u dzieci. W 1979 roku uznano ją w USA za wyeliminowaną z rutynowego szerzenia się. Lillard należała do ostatniego pokolenia pacjentów, którzy przez dekady korzystali z archaicznej już dziś technologii wspierającej oddychanie.

McVey powiedziała, że jej siostra była osobą twórczą. Pisała wiersze, komponowała piosenki i zajmowała się pomocą zwierzętom. W ostatnich latach rodzina szukała osoby, która mogłaby naprawić stare żelazne płuca. Po śmierci Lillard ten wysiłek stracił znaczenie. Jej historia pozostaje jednym z ostatnich bezpośrednich świadectw epoki, w której polio i długotrwała niewydolność oddechowa wyznaczały codzienne życie pacjentów.

Najważniejsze fakty o Marthcie Lillard i polio

ElementDane
Wiek w chwili śmierci78 lat
Wiek zachorowania na polio5 lat
Rok zachorowania1953
Czas nauki w szkole podstawowej dziennie2 godziny
Wydolność płuc przed COVID-19mniej niż 25%
Czas korzystania z żelaznych płuc pod koniec życianiemal 24 godziny na dobę przez 2 lata
Rok uznania polio za wyeliminowane w USA1979

Opracowanie własne na podstawie tekstu artykułu i materiałów źródłowych AP/ABC News.

Jak wyglądało życie Marthy Lillard z żelaznymi płucami

Polio w wieku 5 lat
1953
Choroba spowodowała trwałe porażenie i niewydolność oddechową.
Szkoła i korepetycje
Dzieciństwo
Uczyła się w krótszym trybie, a resztę nadrabiała w domu.
Nauka zdalna i podróże
Młodość
Korzystała z telefonu/interkomu, a rodzina przewoziła żelazne płuca specjalną przyczepą.
Samodzielność mimo ograniczeń
Późniejsze lata
Przez pewien czas prowadziła samochód i mieszkała samodzielnie.
COVID-19 i pogorszenie oddechu
Ostatnie lata
Po zakażeniach jej wydolność spadła, a żelazne płuca były potrzebne niemal cały czas.

Na podstawie tekstu artykułu oraz relacji AP/ABC News.

Słownik pojęć

Żelazne płuca
Metalowy aparat do oddychania wspomaganego, który zmieniał ciśnienie wokół klatki piersiowej, pomagając wtłaczać i usuwać powietrze z płuc.
Polio (choroba Heinego-Medina)
Groźna choroba wirusowa, która może powodować porażenie mięśni, w tym mięśni oddechowych.
Zespół pozapoliomyelitis
Późne następstwa przebytego polio, obejmujące m.in. narastające osłabienie mięśni i problemy oddechowe.
Chroniczna niewydolność płuc
Długotrwałe, utrzymujące się zaburzenie oddychania, w którym płuca nie zapewniają odpowiedniej wymiany gazowej.
Wydolność płuc
Zdolność płuc do skutecznego pobierania tlenu i usuwania dwutlenku węgla.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Nowa era w transplantologii: Cleveland Clinic przeprowadza robotyczny przeszczep płuc

Cleveland Clinic poinformowała o pierwszym w Stanach Zjednoczonych robotycznym przeszczepie płuc, przeprowadzonym w Ohio 13 lipca 2026 roku. Zabieg wykonał zespół kierowany przez dr. Gregory’ego Jonesa, a pacjentem był około 70-letni mężczyzna z włóknieniem płuc.

15 lipca 2026

Zapalenie płuc pozostaje główną zakaźną przyczyną zgonów na świecie

5 maja 2026

8-letnia dziewczynka z Luizjany zmarła po zakażeniu rzadką amebą Naegleria fowleri

Rodzina potwierdziła śmierć 8-letniej Lillian Smart, która zachorowała po zakażeniu rzadką amebą Naegleria fowleri. Louisiana Department of Health podał, że najbardziej prawdopodobnym źródłem ekspozycji było pływanie w Lake Claiborne na północy stanu. To pierwszy potwierdzony przypadek tej infekcji w Luizjanie od 2013 roku.

25 sierpnia 2026

Druga ofiara śmiertelna epidemii legionelozy w Nowym Jorku

Władze sanitarne Nowego Jorku nakazały natychmiastową dezynfekcję 76 wież chłodniczych po wykryciu bakterii Legionella. Drugą ofiarą śmiertelną epidemii jest 80-letni mężczyzna, który zmarł w szpitalu Lenox Hill. Łączna liczba potwierdzonych przypadków zakażenia wzrosła do 72.

20 lipca 2026

USA: Śmierć niemowlęcia zakażonego odrą wywołała spór polityczny i medyczny

Zgon 6-tygodniowej dziewczynki zakażonej odrą w Pensylwanii wywołał ostry spór polityczny i kompetencyjny dotyczący kwalifikacji przyczyn śmierci. Do zdarzenia doszło w trakcie największej epidemii odry w Stanach Zjednoczonych od 35 lat.

5 września 2026

Skazana po śmierci pacjentki dziś mówi w USA o bezpieczeństwie

Sprawa RaDondy Vaught, skazanej w 2022 r. po podaniu pacjentce niewłaściwego leku w Nashville, wróciła do debaty publicznej za sprawą jej wystąpień o bezpieczeństwie w szpitalach. Według NPR i BPR była pielęgniarka od 2023 r. opowiada o swojej sprawie na konferencjach, a jej historia nadal dzieli środowisko medyczne.

25 maja 2026

StartSzukaj